An Sinh là phường thuộc Thành phố Quảng Ninh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 từ phường Bình Dương, xã An Sinh, xã Việt Dân và một phần phường Đức Chính của thành phố Đông Triều cũ. Phường rộng 106,42 km², dân số 24.956 người, là nơi có đền An Sinh và các lăng mộ vua Trần.
Tổng quan
Phường An Sinh mang tên gọi cổ nhất của vùng Đông Triều và giữ phần cốt lõi của Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều — di tích quốc gia đặc biệt, với đền An Sinh, lăng Tư Phúc và nhiều lăng mộ các vua Trần. Phường nằm ở phía tây bắc vùng Đông Triều cũ, giáp đất Hải Phòng và Bắc Ninh, là đơn vị cực tây của Quảng Ninh.
Theo số liệu sắp xếp, phường rộng 106,42 km², dân số 24.956 người, mật độ khoảng 235 người/km². Trụ sở chính quyền phường đặt tại trụ sở phường Bình Dương cũ, ở phía nam gần vùng dân cư đông; phía bắc là đồi núi thuộc sườn nam dãy Đông Triều với nhiều hồ chứa.
Phường hoạt động từ 1/7/2025 khi Quảng Ninh còn là tỉnh; từ 1/9/2026 thuộc Thành phố Quảng Ninh (Nghị quyết 36/2026/QH16).
Tên gọi và ý nghĩa
Phường giữ tên xã An Sinh, một trong bốn đơn vị hợp thành, thay vì tên phường Bình Dương nơi đặt trụ sở. Lựa chọn này có lý do rõ: An Sinh là tên gắn với nhà Trần và với khu di tích quốc gia đặc biệt nằm ngay trong địa bàn.
Tên cổ của cả vùng Đông Triều
Theo các tài liệu lịch sử, An Sinh là tên xưa của vùng đất sau này gọi là Đông Triều, được coi là nơi định cư đầu tiên của dòng họ Trần trước khi họ Trần chuyển về vùng Thiên Trường (Nam Định). Vua Trần Thái Tông phong vùng này làm thái ấp cho anh là Trần Liễu, tước An Sinh vương. Đến đời Trần Dụ Tông, tên vùng đổi thành Đông Triều; tên An Sinh lùi về làm tên một xã, rồi nay thành tên phường.
Chữ Hán và nghĩa
Tên thường viết 安生. An 安 là yên ổn, bình an; Sinh 生 là sinh ra, sống, sinh sôi. Cả tên mang nghĩa “nơi sinh sống yên ổn”, một kiểu tên cầu chúc phổ biến trong địa danh Việt. Từ điển Wiki Ngôn Ngữ ghi An Sinh là tên xã thuộc Đông Triều. Cần phân biệt với từ “an sinh” trong “an sinh xã hội” hiện đại — cùng chữ nhưng là cách dùng về sau, không liên quan nguồn gốc địa danh.
Tên các đơn vị cũ
Bình Dương (yên bình, sáng sủa) và Việt Dân (người dân Việt) là tên Hán Việt đặt trong thế kỷ XX. Tên Bình Dương trùng với nhiều địa danh khác trong nước (tỉnh Bình Dương cũ ở Nam Bộ), nên việc chọn An Sinh cũng tránh được nhầm lẫn. Hiện cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên An Sinh.
Địa lý
Phường trải từ sườn nam dãy Đông Triều (phía bắc) xuống dải đồng bằng nhỏ phía nam. Theo tài liệu về địa phương, dân cư chủ yếu sống ở phần đồng bằng phía nam; phía bắc là đồi núi với rừng trồng, cây ăn quả và các hồ chứa nước Khe Chè, Trại Lốc, Trại Nứa, Đìa Sen phục vụ tưới tiêu và sinh hoạt; hồ Khe Chè là một trong những hồ lớn nhất vùng Đông Triều.
Láng giềng: phía đông là phường Bình Khê, phía nam là phường Đông Triều, phía tây là Hải Phòng (vùng Chí Linh cũ), phía bắc là Bắc Ninh. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh và khô hơn vùng ven biển.
Lịch sử
Từ thế kỷ XIII, An Sinh là đất của dòng họ Trần. Sau khi nhà Trần suy, nơi đây vẫn là vùng thờ phụng và an táng nhiều vua Trần: lăng Tư Phúc dựng năm 1381 lưu giữ thần vị Trần Thái Tông, Trần Thánh Tông; Thái lăng của Trần Anh Tông, Mục lăng của Trần Minh Tông, Ngải Sơn lăng của Trần Hiến Tông nằm trong quần thể Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều.
Về hành chính hiện đại, vùng đất thuộc huyện Đông Triều (Hải Dương, sau là Quảng Ninh). Năm 2015 lập thị xã Đông Triều; phường Đức Chính lập cùng năm, Bình Dương lên phường năm 2024 khi Đông Triều thành thành phố. An Sinh và Việt Dân vẫn là xã tới năm 2025. Năm 2023, hai thôn của vùng được chuyển sang phường Hoàng Tiến (thành phố Chí Linh, Hải Dương) trong một lần điều chỉnh địa giới.
Sắp xếp năm 2025
Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 nhập toàn bộ phường Bình Dương, xã An Sinh, xã Việt Dân và một phần phường Đức Chính thành phường An Sinh. Từ 1/9/2026, phường thuộc Thành phố Quảng Ninh.
Dân cư – xã hội
Bên cạnh người Kinh chiếm đa số, phường có các cộng đồng nhỏ người Sán Dìu và người Hoa sinh sống ở vùng đồi. Dân cư phân bố theo làng ven chân đồi và khu phố ven đường; phần phía bắc thưa dân.
Đời sống tín ngưỡng gắn với các đền, lăng nhà Trần, đình chùa làng; trong địa bàn còn có nhà thờ Công giáo. Giáo dục, y tế ở mức phường ven đô: trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở tại từng khu cũ; dịch vụ chuyên sâu dựa vào phường Đông Triều liền kề.
Kinh tế
Nông nghiệp có vị trí lớn hơn so với các phường khác trong vùng. Đồi An Sinh, Việt Dân trồng nhiều cây ăn quả — vải, nhãn, bưởi, và đặc biệt là na dai, sản phẩm được nhắc đến như đặc sản của vùng. Chăn nuôi bò sữa và chế biến sữa tươi, sữa chua An Sinh cũng được biết đến.
Xã Việt Dân cũ được nhắc như một điển hình sớm trong phong trào xây dựng nông thôn mới. Vùng Bình Dương, Việt Dân có mỏ đất sét làm nguyên liệu cho nghề gốm, gạch ngói của Đông Triều. Du lịch văn hoá – tâm linh tại đền An Sinh và các lăng Trần tạo thêm thu nhập dịch vụ theo mùa lễ hội.
Văn hoá – di tích
Đền An Sinh thờ các vua Trần từ Trần Thái Tông đến Trần Nghệ Tông và cả Giản Định Đế, là trung tâm của khu di tích. Quanh đó là lăng Tư Phúc, Thái miếu (đền Thái) và các lăng mộ vua Trần nằm rải trên các đồi. Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều được xếp hạng di tích quốc gia từ năm 1962 và di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2383/QĐ-TTg ngày 9/12/2013; năm 2025 khu này thuộc quần thể Yên Tử – Vĩnh Nghiêm – Côn Sơn, Kiếp Bạc được UNESCO ghi danh di sản thế giới.
Trên địa bàn Bình Dương cũ còn có Khu di tích lịch sử Đồn Cao gắn với Đệ tứ chiến khu Đông Triều năm 1945, cùng đình và chùa Bắc Mã.
Du lịch
Đền An Sinh và các lăng Trần nằm trên tuyến du lịch hành hương nối Côn Sơn – Kiếp Bạc (Hải Phòng) với Ngọa Vân, Quỳnh Lâm (Bình Khê) và Yên Tử. Mùa xuân là mùa khách đông nhất; ngoài mùa lễ, vùng đồi và các hồ chứa thích hợp cho dã ngoại.
Bản đồ Phường An Sinh
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường An Sinh được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã An Sinh | Thành phố Đông Triều | Tỉnh Quảng Ninh | toàn bộ |
| Phường Bình Dương | Thành phố Đông Triều | Tỉnh Quảng Ninh | toàn bộ |
| Phường Đức Chính | Thành phố Đông Triều | Tỉnh Quảng Ninh | một phần |
| Xã Việt Dân | Thành phố Đông Triều | Tỉnh Quảng Ninh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường An Sinh gồm những đơn vị cũ nào?
Toàn bộ phường Bình Dương, xã An Sinh, xã Việt Dân và một phần phường Đức Chính của thành phố Đông Triều cũ.
Tên An Sinh có nghĩa là gì?
Thường viết 安生: An là yên ổn, Sinh là sinh sống. Đây là tên cổ của vùng Đông Triều, gắn với An Sinh vương Trần Liễu.
Đền An Sinh thờ ai?
Thờ các vua Trần, từ Trần Thái Tông đến Trần Nghệ Tông và Giản Định Đế.
Khu di tích nhà Trần tại Đông Triều được xếp hạng khi nào?
Di tích quốc gia từ 1962, di tích quốc gia đặc biệt theo Quyết định 2383/QĐ-TTg ngày 9/12/2013.
Trụ sở phường An Sinh đặt ở đâu?
Tại trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường Bình Dương cũ.
Cùng Thành phố Đông Triều trước đây
- Phường Bình Khê 21.845
- Phường Đông Triều 43.712
- Phường Hoàng Quế 31.988
- Phường Mạo Khê 72.012
← Toàn bộ 54 xã, phường của Quảng Ninh Tra tên xã cũ → mới