Đường Hoa là xã biên giới thuộc Thành phố Quảng Ninh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 từ xã Đường Hoa, xã Quảng Sơn và một phần xã Quảng Long của huyện Hải Hà cũ. Xã rộng 220,38 km² — lớn nhất vùng Hải Hà cũ — dân số 17.201 người, nổi tiếng với chè Đường Hoa và quế Quảng Sơn.
Tổng quan
Xã Đường Hoa chiếm toàn bộ phía tây khu vực Hải Hà cũ, trải từ đường biên giới Việt – Trung ở phía bắc xuống tới bờ vịnh Bắc Bộ ở phía nam. Trong bốn đơn vị kế thừa huyện Hải Hà, Đường Hoa có diện tích lớn nhất: 220,38 km², với 17.201 người, mật độ khoảng 78 người/km². Trụ sở xã đặt tại trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã Quảng Long cũ.
Đường Hoa là vùng của những đồi chè và rừng quế. Chè Đường Hoa và quế Quảng Sơn được Wikipedia nêu là hai đặc sản của huyện Hải Hà; đồi chè Quảng Long là cảnh quan tiêu biểu của vùng. Phía bắc xã là vùng cao của người Dao, phía nam là đồng bằng ven biển của người Kinh. Từ 1/9/2026 xã thuộc Thành phố Quảng Ninh (Nghị quyết 36/2026/QH16).
Tên gọi và ý nghĩa
Xã mới giữ tên xã Đường Hoa. Khác với phần lớn xã vùng Hải Hà mang tên "Quảng…" đặt năm 1979, Đường Hoa là một trong số ít tên không bị đổi trong đợt đó — tên đã có trong danh sách 16 xã của huyện Hà Cối năm 1963 và giữ nguyên tới nay.
Thử đọc nghĩa
Chưa tìm được văn bản chữ Hán ghi tên xã, nên chỉ có thể nêu các khả năng. Âm hoa phổ biến nhất ứng với 花 (bông hoa). Âm đường có nhiều chữ: 塘 (ao, bờ đê), 堂 (nhà lớn, gian thờ), 唐 (nhà Đường, cũng dùng chỉ người Hoa). Nếu là 塘花, tên có thể hiểu là "bờ ao hoa"; nhưng ở vùng biên Đông Bắc, nhiều địa danh là âm ghi lại từ tiếng Hán địa phương hoặc tiếng Tày – Nùng, nên không loại trừ khả năng Đường Hoa chỉ là cách ghi âm. Nghĩa của tên vì vậy chưa thống nhất.
Hai tên đã nhập
- Quảng Sơn (廣 rộng + 山 núi, "núi rộng") là tên đặt năm 1979 thay cho Chúc Bài Sơn; tên cũ nay còn trong tên hồ Trúc Bài Sơn.
- Quảng Long (đặt năm 1979 thay cho Đại Điền Nùng) chỉ nhập một phần; phần còn lại thuộc xã Quảng Hà.
Xã Tiến Tới — tên mang dấu ấn thời hợp tác hóa — đã nhập vào Đường Hoa từ năm 2020. Tên Đường Hoa hiện là duy nhất trong danh mục đơn vị cấp xã cả nước.
Địa lý
Xã giáp Trung Quốc ở phía bắc, vịnh Bắc Bộ ở phía nam, xã Quảng Đức và xã Quảng Hà ở phía đông; phía tây là vùng Đầm Hà và Bình Liêu cũ. Địa hình là một dải cắt ngang từ núi xuống biển: núi cao phía tây bắc (vùng Quảng Sơn), đồi thấp trồng chè ở giữa (Đường Hoa, Quảng Long), đồng bằng và bãi triều ven biển phía nam.
Hồ Trúc Bài Sơn — tên gợi lại tên xã Chúc Bài Sơn xưa — là hồ chứa nước kiêm cảnh quan du lịch của vùng Hải Hà. Đất đồi đỏ vàng thích hợp cho chè, quế, keo; khí hậu mưa nhiều (vùng Hải Hà trung bình khoảng 3.100 mm/năm), mùa đông lạnh có sương mù ở vùng cao.
Lịch sử
Vùng đất thuộc châu Hà Cối thời Nguyễn, tỉnh Hải Ninh thời Pháp. Năm 1963 Đường Hoa, Chúc Bài Sơn, Đại Điền Nùng và Tiến Tới đều là xã của huyện Hà Cối. Năm 1969 huyện hợp với Đầm Hà thành huyện Quảng Hà; năm 1979 Chúc Bài Sơn đổi thành Quảng Sơn, Đại Điền Nùng thành Quảng Long. Năm 2001 các xã thuộc huyện Hải Hà mới tách.
Năm 2006, Nghị định 58/2006/NĐ-CP điều chỉnh 30 ha cùng 432 người của xã Tiến Tới sang xã Quảng Phong. Từ 1/1/2020, Nghị quyết 837/NQ-UBTVQH14 nhập toàn bộ xã Tiến Tới vào xã Đường Hoa.
Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 sắp xếp xã Quảng Sơn, xã Đường Hoa và một phần xã Quảng Long thành xã Đường Hoa; xã hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Theo Wikipedia, người Dao của vùng Hải Hà tập trung chủ yếu ở Quảng Sơn (nay thuộc xã Đường Hoa) và Quảng Đức. Người Kinh sống đông ở vùng thấp Đường Hoa, Quảng Long; ngoài ra có người Sán Chỉ, Sán Dìu, Tày, Nùng. Cấu trúc dân cư theo dải: thôn người Dao trên sườn núi, làng người Kinh dọc quốc lộ và ven biển.
Xã có các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở theo cụm dân cư cũ, trường bán trú cho học sinh vùng cao, và trạm y tế xã.
Kinh tế
Chè là cây gắn với tên xã: chè Đường Hoa cùng đồi chè Quảng Long là vùng nguyên liệu chè chính của khu vực Hải Hà, được trồng, chế biến ở quy mô hộ và hợp tác xã. Quế Quảng Sơn là sản phẩm của người Dao vùng cao, khai thác vỏ, lá chưng cất tinh dầu.
Ngoài ra có rừng trồng keo, thông; lúa nước, rau màu và chăn nuôi ở vùng thấp; nuôi trồng thủy sản ven biển. Một số sản phẩm OCOP của vùng Hải Hà (vịt trời, mía tím, bánh chưng cơm lông) có vùng sản xuất trải qua nhiều xã cũ, trong đó có địa bàn Đường Hoa. Du lịch sinh thái quanh hồ Trúc Bài Sơn và đồi chè đang được khai thác.
Văn hóa
Người Dao ở Quảng Sơn cũ giữ lễ cấp sắc, trang phục thêu và các nghi lễ nông nghiệp; ẩm thực có bánh chưng cơm lông — loại bánh chưng nhuộm gạo bằng tro, đặc sản của đồng bào vùng núi Hải Hà – Bình Liêu. Người Kinh ở vùng thấp sinh hoạt ở đình, chùa, miếu thôn; trong đám cưới còn tục hát đối giao duyên và giăng ngõ, như Wikipedia ghi chung cho vùng Hải Hà.
Bản đồ Xã Đường Hoa
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Đường Hoa được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Đường Hoa | Huyện Hải Hà | Tỉnh Quảng Ninh | toàn bộ |
| Xã Quảng Long | Huyện Hải Hà | Tỉnh Quảng Ninh | một phần |
| Xã Quảng Sơn | Huyện Hải Hà | Tỉnh Quảng Ninh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Đường Hoa gồm những xã cũ nào?
Xã Đường Hoa, xã Quảng Sơn và một phần xã Quảng Long của huyện Hải Hà cũ; trụ sở đặt tại xã Quảng Long cũ.
Tên Đường Hoa có nghĩa là gì?
Chưa có tư liệu chữ Hán xác nhận. Nếu viết 塘花 thì hiểu là "bờ ao hoa"; cũng có thể là tên ghi âm từ tiếng địa phương. Tên có từ trước năm 1963 và không bị đổi năm 1979.
Chè Đường Hoa trồng ở đâu?
Ở vùng đồi xã Đường Hoa và Quảng Long cũ, nay đều thuộc xã Đường Hoa, Thành phố Quảng Ninh.
Quế Quảng Sơn nay thuộc xã nào?
Xã Quảng Sơn cũ đã nhập vào xã Đường Hoa từ 1/7/2025.
Cùng Huyện Hải Hà trước đây
- Xã Cái Chiên 752
- Xã Quảng Đức 11.682
- Xã Quảng Hà 40.988
← Toàn bộ 54 xã, phường của Quảng Ninh Tra tên xã cũ → mới