Long Hựu là xã cù lao thuộc tỉnh Tây Ninh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Long Hựu Đông và Long Hựu Tây của huyện Cần Đước cũ (tỉnh Long An). Diện tích 36,89 km², dân số 29.057 người.
Tổng quan
Long Hựu là một xã cù lao của tỉnh Tây Ninh, nằm trọn trên cù lao Long Hựu, nơi sông Vàm Cỏ, sông Cần Giuộc và sông Soài Rạp giao nhau trước khi ra biển. Phía tây, kênh Nước Mặn nối với rạch Đào tách cù lao khỏi phần đất liền của huyện Cần Đước cũ. Trên cù lao có hai di tích nổi tiếng nhất của vùng: Nhà Trăm Cột và Đồn Rạch Cát.
Xã rộng 36,89 km², dân số 29.057 người, mật độ khoảng 788 người/km². Xã được tái hợp từ hai nửa Long Hựu Đông và Long Hựu Tây — vốn là một xã Long Hựu cho tới năm 1979.
Các xã cùng gốc huyện Cần Đước: Cần Đước, Rạch Kiến, Long Cang, Mỹ Lệ, Tân Lân.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: xã mới lấy lại đúng tên gốc Long Hựu, bỏ hai hậu tố “Đông”, “Tây” đặt ra năm 1979. Tên làng Long Hựu đã có từ trước thế kỷ XX: Wikipedia ghi chủ Nhà Trăm Cột, ông Trần Văn Hoa, là hương sư làng Long Hựu khi khởi công ngôi nhà năm 1898. Sau 1975, Long Hựu là một xã của huyện Cần Đước; Quyết định 128-CP ngày 24/3/1979 chia làm hai. Năm 2025 hai nửa hợp lại và tên gốc được dùng lại nguyên vẹn.
Phân tích Hán Việt: Long thường là 隆 (hưng thịnh) hoặc 龍 (rồng). Âm Hựu có các chữ 佑 và 祐 — đều mang nghĩa giúp đỡ, phù hộ (祐 nhấn vào sự phù hộ của thần linh); ngoài ra còn 又 (lại), 囿 (vườn nuôi thú)… Với tên làng, cách hiểu “phù hộ” là hợp lý nhất, nên “Long Hựu” có thể hiểu là “được phù hộ, hưng thịnh”. Chưa thấy văn bản ghi chữ gốc, nên đây chỉ là cách hiểu theo nghĩa chữ.
Trùng tên: “Long Hựu” là tên duy nhất cả nước.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã An Thới Đông (Thành phố Hồ Chí Minh) ở phía đông qua sông Soài Rạp; giáp xã Tân Đông (phía đông nam) và phường Sơn Qui (phía nam) của tỉnh Đồng Tháp qua sông Vàm Cỏ; phía tây giáp Tân Lân qua kênh Nước Mặn; phía bắc giáp Tân Tập qua sông Cần Giuộc. Như vậy xã giáp ba tỉnh, thành.
Wikipedia về huyện Cần Đước gọi cù lao này là “phần ốc đảo” hay vùng hạ của huyện — địa hình khá thấp, gần biển nên đất nhiễm mặn. Thủy triều bán nhật của Biển Đông chi phối toàn bộ sông rạch; mùa khô nước mặn vào sâu. Đất gồm nhóm phù sa nhiễm mặn và phèn nhiễm mặn, hợp lúa một vụ, rau màu, dưa hấu và nuôi tôm.
Lịch sử
Thời Nguyễn và Pháp thuộc
Cù lao thuộc vùng Phước Lộc xưa (huyện Phước Lộc, phủ Tân An từ năm 1832). Đầu thế kỷ XX, người Pháp xây Đồn Rạch Cát (1903–1914) — Wikipedia mô tả là “pháo đài quân sự đồ sộ vào loại nhất nhì Việt Nam” —. Cùng thời, hương sư Trần Văn Hoa dựng Nhà Trăm Cột (1898–1903).
Sau năm 1975
Long Hựu là một xã của huyện Cần Đước. Quyết định 128-CP ngày 24/3/1979 chia xã thành Long Hựu Đông và Long Hựu Tây. Năm 1990, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Long An xin cấp quyền sử dụng 32.000 m² đất ở khu đồn cho một đơn vị pháo 105 mm; năm 1992 UBND tỉnh Long An ra quyết định bảo vệ và xếp hạng đồn là di tích cấp tỉnh.
Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 hợp Long Hựu Đông và Long Hựu Tây thành xã Long Hựu của tỉnh Tây Ninh. Theo Wikipedia, sau đợt gộp ấp tháng 6/2026 xã có 10 ấp: Cầu Ngang, Chợ, Đông, Hựu Lộc, Long Hưng, Long Ninh, Mỹ Điền, Rạch Cát, Tây, Trung.
Dân cư và xã hội
Dân số 29.057 người, sống dọc các tuyến đường trên cù lao và ven sông. Nguồn nước ngọt khan hiếm vào mùa khô vì sông nhiễm mặn, nước ngầm của huyện cũ lại sâu (trên 140 m) và nhiều sắt.
Giáo dục, y tế cơ sở bố trí theo hai xã cũ; các dịch vụ tuyến trên ở trung tâm Cần Đước.
Kinh tế
Theo phân vùng của huyện cũ, Long Hựu Đông và Long Hựu Tây thuộc nhóm xã phát triển thủy sản, chủ yếu tôm và cá. Nghề đóng ghe là nghề truyền thống được Wikipedia nhắc riêng cho Long Hựu (cùng Tân Chánh) — thợ đóng ghe Cần Đước từng được mời sang Hàn Quốc làm chuyên gia đóng tàu gỗ nhỏ. Nông nghiệp gồm lúa, rau màu, dưa hấu trên đất nhiễm mặn.
Hai di tích Nhà Trăm Cột và Đồn Rạch Cát mở ra hướng du lịch văn hóa – lịch sử; năm 2017 Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh và Quân khu 7 đã đề xuất trùng tu Đồn Rạch Cát phục vụ tham quan.
Văn hóa
Nhà Trăm Cột (số 128, ấp Cầu Ngang) là di tích lịch sử – văn hóa cấp quốc gia (Quyết định 2890/QĐ-VH ngày 27/9/1997). Nhà khởi công năm 1898, hoàn thành năm 1903, chạm khắc xong năm 1904, do ông Trần Văn Hoa mời 15 thợ chạm từ làng Mỹ Xuyên (Thừa Thiên – Huế) vào dựng. Gọi là “trăm cột” nhưng nhà có khoảng 120 cột (68 cột tròn, 52 cột vuông), kiểu nhà rường Huế, kết cấu xuyên trính, toàn bằng gỗ quý (cẩm lai, gõ đỏ, gỗ mật), mái ngói âm dương, nền đá cao 0,9 m, mặt bằng chữ “quốc” ba gian hai chái; trang trí kết hợp đề tài phương Đông, phương Tây và hình tượng Nam Bộ.
Đồn Rạch Cát (ấp Long Ninh) là di tích lịch sử – văn hóa cấp tỉnh theo Quyết định 818/1992/QĐ-UBND ngày 26/8/1992 của UBND tỉnh Long An.
Hành chính
Địa chỉ mới: “…, ấp …, xã Long Hựu, tỉnh Tây Ninh”. Người dân Long Hựu Đông, Long Hựu Tây cũ bỏ hậu tố Đông/Tây và bỏ cấp huyện. Thủ tục làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã.
Bản đồ Xã Long Hựu
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Long Hựu được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Long Hựu Tây | Huyện Cần Đước | Tỉnh Long An | toàn bộ |
| Xã Long Hựu Đông | Huyện Cần Đước | Tỉnh Long An | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Long Hựu gồm những xã cũ nào?
Hai xã Long Hựu Đông và Long Hựu Tây của huyện Cần Đước cũ — vốn là một xã Long Hựu, chia đôi năm 1979.
Tên Long Hựu có nghĩa là gì?
Long thường hiểu là 隆 (thịnh) hoặc 龍 (rồng); Hựu thường hiểu là 佑/祐 (phù hộ). Chữ gốc chưa có văn bản xác nhận.
Nhà Trăm Cột ở đâu?
Số 128, ấp Cầu Ngang, xã Long Hựu, tỉnh Tây Ninh; di tích quốc gia từ năm 1997.
Nhà Trăm Cột có bao nhiêu cột?
Khoảng 120 cột: 68 cột tròn và 52 cột vuông.
Đồn Rạch Cát xây khi nào?
Người Pháp xây từ 1903 đến 1914; di tích cấp tỉnh từ năm 1992.
Cùng Huyện Cần Đước trước đây
- Xã Cần Đước 50.473
- Xã Long Cang 32.686
- Xã Mỹ Lệ 36.969
- Xã Rạch Kiến 38.795
- Xã Tân Lân 29.984
← Toàn bộ 96 xã, phường của Tây Ninh Tra tên xã cũ → mới