Xã Tân Phú

Tổng quan

Xã Tân Phú được ghép từ năm đơn vị cũ thuộc hai huyện — Tân Hưng và một phần Tân Phú của huyện Tân Châu; một phần ba xã Mỏ Công, Trà Vong, Tân Phong của huyện Tân Biên. Xã nằm ở phía nam vùng Tân Châu cũ, giáp phía bắc khu đô thị Tây Ninh (phường Bình Minh).

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 103,08 km², dân số 29.953 người, mật độ khoảng 291 người/km² — đông dân nhất trong sáu xã kế thừa huyện Tân Châu. Xã có các ấp Tân Châu, Tân Đông, Tân Hòa, Tân Lợi A, Tân Lợi B, Tân Tây, Tân Thạnh, Tân Tiến, Tân Trung A, Tân Trung B, Tân Xuân (năm 2026 có gộp Tân Thanh vào Tân Hòa và điều chỉnh Tân Xuân).

Tên gọi và ý nghĩa

Tên từ đâu ra: xã mới giữ tên xã Tân Phú — một trong 11 xã của huyện Tân Biên sau năm 1975, sang huyện Tân Châu năm 1989. Trong năm đơn vị hợp thành, Tân Phú (chỉ một phần) được chọn làm tên chung; các tên Tân Hưng, Mỏ Công, Trà Vong, Tân Phong không còn ở cấp xã tại đây (tên Trà Vong vẫn là tên một xã khác ngay phía tây).

Phân tích Hán Việt: Tân là 新 — mới; Phú là 富 — giàu có. Tân Phú 新富 — “mới và giàu có” — là một tên cầu chúc phổ biến khắp Nam Bộ. Tân Hưng thường hiểu là “mới hưng thịnh” (hưng 興); từ điển wiki.ngonngu.com có mục Tân Hưng. Hầu hết tên ấp của xã đều mở đầu bằng chữ Tân.

Trùng tên: Tân Phú là tên rất phổ biến — Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh có phường Tân Phú; Đồng Tháp, Nghệ An, Vĩnh Long có xã Tân Phú. Ghi địa chỉ nhất thiết kèm “tỉnh Tây Ninh”.

Địa lý

Xã cách phường Tân Ninh khoảng 20 km về phía đông bắc. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Tân Thành ở phía đông bắc, xã Dương Minh Châu ở phía đông nam, phường Bình Minh ở phía nam, các xã Trà Vong và Thạnh Bình ở phía tây (ranh giới với Trà Vong là đường tỉnh 793), xã Tân Châu ở phía bắc.

Vùng Tân Châu cũ thấp nhất ở khoảng 30 m quanh khu thị trấn Tân Châu, địa hình thềm phù sa cổ gợn sóng, đồi thấp; đất xám trên phù sa cổ dễ thoát nước, giữ nước kém. Kênh Tân Hưng của hệ thống thủy lợi Dầu Tiếng (xây 1996–1999) dẫn nước tưới cho các xã phía nam hai huyện Tân Châu, Tân Biên cũ — vùng mà Tân Phú thuộc về.

Lịch sử

Sau năm 1975, Tân Hưng, Tân Phú và Trà Vong là các xã của huyện Tân Biên. Ngày 26/9/1981, Quyết định 93-HĐBT chia xã Trà Vong thành ba xã Trà Vong, Mỏ Công, Tân Phong. Ngày 13/5/1989, Quyết định 48-HĐBT lập huyện Tân Châu, trong đó có Tân Phú và Tân Hưng; Trà Vong, Mỏ Công, Tân Phong ở lại huyện Tân Biên.

Ngày 16/6/2025, Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ xã Tân Hưng, một phần xã Tân Phú (huyện Tân Châu) và một phần các xã Mỏ Công, Trà Vong, Tân Phong (huyện Tân Biên) thành xã Tân Phú, hoạt động từ 1/7/2025. Các phần còn lại: Tân Phú cũ góp vào xã Tân Châu; Mỏ Công, Trà Vong góp vào xã Trà Vong; Tân Phong góp vào xã Thạnh Bình.

Dân cư và xã hội

Với gần 30.000 người, Tân Phú là xã đông dân nhất vùng Tân Châu cũ, gần khu đô thị Tây Ninh. Vì ghép từ năm đơn vị của hai huyện, cư dân xã mang nhiều nguồn gốc làng xã khác nhau. Trên địa bàn có các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế.

Kinh tế

Theo Wikipedia, cây trồng chủ yếu của vùng Tân Châu là cao su, ngoài ra là mía và khoai mì; nhà máy đường Nước Trong của huyện cũ thuộc loại lớn của tỉnh. Nhờ kênh Tân Hưng mang nước Dầu Tiếng, phần đất phía nam vùng Tân Châu – Tân Biên có điều kiện canh tác có tưới.

Văn hóa

Tháp Chót Mạt — tháp gạch thời hậu Óc Eo (khoảng thế kỷ VIII), cao trên 10 m, mặt chính hướng đông, công nhận di tích lịch sử – văn hóa ngày 23/7/1993 — được bài Wikipedia về tháp ghi ở “ấp Xóm Mới, xã Tân Phú, tỉnh Tây Ninh”, cách trung tâm Tây Ninh cũ 21 km. Tuy nhiên, bài về huyện Tân Biên ghi tháp ở “ấp Xóm Tháp, xã Tân Phong”, và danh sách ấp hiện nay của xã Tân Phú không có ấp Xóm Mới, trong khi xã Thạnh Bình có ấp Xóm Tháp. Vì xã Tân Phong cũ đã chia cho Tân Phú và Thạnh Bình, vị trí hành chính mới của tháp cần đối chiếu thêm với văn bản xếp hạng.

Đền thờ Quan lớn Trà Vong (Huỳnh Công Giản) có ở Tân Phong và Mỏ Công theo Wikipedia; nguồn không nói rõ các đền này thuộc phần nhập vào xã Tân Phú hay các xã khác.

Giao thông

Theo Wikipedia, đường tỉnh 793 là ranh giới giữa xã với xã Trà Vong ở phía tây. Phía nam xã tiếp giáp khu đô thị Tây Ninh (phường Bình Minh).

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: “…, ấp …, xã Tân Phú, tỉnh Tây Ninh”. Cư dân các xã Tân Phú, Mỏ Công, Trà Vong, Tân Phong cũ — đều bị chia — cần kiểm tra ấp mình thuộc xã Tân Phú hay xã Tân Châu, Trà Vong, Thạnh Bình. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã.

Bản đồ Xã Tân Phú

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Tân Phú được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1682/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Tân Châu, Huyện Tân Biên trước đây

• Xã Phước Vinh 23.314
• Xã Tân Biên 36.771
• Xã Tân Châu 24.072
• Xã Tân Đông 27.582
• Xã Tân Hòa 24.457
• Xã Tân Hội 21.783
• Xã Tân Lập 16.810
• Xã Tân Thành 27.783
• Xã Thạnh Bình 30.764
• Xã Trà Vong 24.316