Xã Trường Lâm

Tổng quan

Xã Trường Lâm là đơn vị cấp xã cực nam trên đất liền của vùng Nghi Sơn, nơi Thanh Hóa tiếp giáp Nghệ An về phía tây và phía nam. Đây là một đầu mối giao thông mới của Bắc Trung Bộ: nút giao Tân Trường trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông nằm trên đất xã, nối hai đoạn quốc lộ 45 – Nghi Sơn và Nghi Sơn – Diễn Châu, đồng thời kết nối đường Nghi Sơn – Bãi Trành; quốc lộ 1 cũng đi qua.

Xã rộng 68,16 km², dân số 21.582 người, mật độ khoảng 317 người/km². Trường Lâm cùng Các Sơn là hai đơn vị của vùng Nghi Sơn cũ vẫn giữ cấp xã sau năm 2025. Trụ sở xã đặt tại trụ sở xã Trường Lâm cũ.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên xã kế thừa tên xã Trường Lâm, một trong 35 xã của huyện Tĩnh Gia lập sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Xã Tân Trường – đơn vị còn lại – được tách lập ngày 21/4/1965; tư liệu tra được không ghi rõ xã này được tách từ những xã nào.

Về chữ: Lâm là 林 – rừng, khớp với vùng đồi rừng phía tây xã. Âm trường có nhiều chữ Hán: 長 (dài, lâu dài) là chữ phổ biến nhất trong địa danh, ngoài ra còn 場 (bãi, nơi chốn). Nếu là 長, "Trường Lâm" có nghĩa là "rừng dài" hay "rừng lâu bền"; chưa tra được văn bản ghi chữ Hán của tên xã nên đây là cách hiểu thông thường, chưa phải kết luận.

Tên Trường Lâm cũng là một nhánh trong chuỗi tên xã có chữ lâm ở phía tây nam Tĩnh Gia: Trúc Lâm, Tùng Lâm, Phú Lâm, Mai Lâm, Xuân Lâm – dấu vết của một vùng đất từng nhiều rừng. Trong cả nước không có đơn vị cấp xã nào khác tên Trường Lâm.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, phía đông xã giáp các phường Nghi Sơn, Hải Bình; phía bắc giáp phường Trúc Lâm; phía tây bắc giáp xã Thanh Kỳ; phía tây và phía nam giáp tỉnh Nghệ An.

Địa hình chủ yếu là đồi núi thấp và thung lũng, nằm ở phần cuối phía nam của dải đồi chạy dọc vùng Tĩnh Gia, chuyển dần sang vùng đồi núi Quỳnh Lưu – Hoàng Mai của Nghệ An. Kênh Nhà Lê – tuyến đường thủy cổ nối từ vùng Hoa Lư vào phía nam – đi qua địa bàn. Khí hậu nhiệt đới gió mùa, có gió Tây khô nóng rõ rệt vào đầu hè, mùa mưa bão cuối hè – thu.

Lịch sử

Vùng giáp ranh Thanh – Nghệ

Vùng đất thuộc huyện Ngọc Sơn (từ 1469), phủ Tĩnh Gia (từ 1838), nằm trên đường thiên lý và tuyến kênh Nhà Lê nối xứ Thanh với xứ Nghệ. Tuyến kênh này được ghi nhận là tuyến đường thủy nhân tạo sớm của Việt Nam, có vai trò trong các cuộc kháng chiến của người Việt.

Sau năm 1945

Trường Lâm là một trong 35 xã của huyện Tĩnh Gia sau Cách mạng Tháng Tám; ngày 21/4/1965, xã Tân Trường được thành lập. Năm 2006, khi Khu kinh tế Nghi Sơn ra đời, cả Trường Lâm và Tân Trường nằm trong 12 xã thuộc phạm vi ban đầu của khu kinh tế. Ngày 1/6/2020, huyện Tĩnh Gia thành thị xã Nghi Sơn; hai xã vẫn giữ cấp xã.

Sắp xếp năm 2025

Theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15, xã Trường Lâm mới gồm toàn bộ hai xã Tân Trường và Trường Lâm. Khi mới lập, xã có 24 thôn.

Dân cư – xã hội

Hơn 21 nghìn dân, chủ yếu người Kinh, sống theo các thôn trong thung lũng và dọc quốc lộ 1, đường Nghi Sơn – Bãi Trành. Quốc lộ 1 và cao tốc đi qua khiến dân cư ven trục đường tăng nhanh cùng với các dịch vụ phục vụ người qua lại. Trường học, trạm y tế kế thừa từ hai xã cũ.

Kinh tế

Nông – lâm nghiệp vẫn là nền: rừng trồng, cây trồng cạn trên đồi, lúa trong các cánh đồng thung lũng, chăn nuôi. Nằm trong Khu kinh tế Nghi Sơn từ năm 2006, xã chịu sự quản lý theo quy hoạch của khu kinh tế; lao động địa phương làm việc trong các nhà máy, cảng ở vùng Nghi Sơn – Hải Bình liền kề. Vị trí nút giao cao tốc tạo thuận lợi cho dịch vụ vận tải, kho bãi.

Khu kinh tế Nghi Sơn, lập theo Quyết định 102/2006/QĐ-TTg ngày 15/5/2006, là khu kinh tế tổng hợp nhưng ưu tiên công nghiệp nặng và hóa dầu, gồm một khu phi thuế quan và một khu thuế quan với các khu chức năng cảng biển, đô thị, dịch vụ. Phạm vi ban đầu khoảng 186 km² trên 12 xã, phường của Tĩnh Gia, trong đó có Trường Lâm và Tân Trường.

Văn hóa

Văn hóa làng vùng đồi giáp ranh: đình, nghè thờ thành hoàng, tín ngưỡng thờ các vị thần núi theo nếp vùng đồi Tĩnh Gia. Lễ hội làng đầu xuân, các dịp lễ tết là lúc cộng đồng tụ họp.

Giao thông

Xã là một đầu mối giao thông của vùng: nút giao Tân Trường trên cao tốc Bắc – Nam phía Đông (nối đoạn quốc lộ 45 – Nghi Sơn với đoạn Nghi Sơn – Diễn Châu), kết nối đường Nghi Sơn – Bãi Trành đi về vùng phía tây; quốc lộ 1 chạy qua theo hướng bắc – nam sang Nghệ An. Từ xã đến cảng Nghi Sơn, nhà máy lọc hóa dầu ở phía đông chỉ một quãng ngắn.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: "…, xã Trường Lâm, tỉnh Thanh Hóa". Cư dân xã Tân Trường cũ chuyển sang ghi xã Trường Lâm. Thủ tục hành chính thực hiện tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã hoặc qua cổng dịch vụ công.

Bản đồ Xã Trường Lâm

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Trường Lâm được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thị xã Nghi Sơn trước đây

• Phường Đào Duy Từ 26.206
• Phường Hải Bình 33.670
• Phường Hải Lĩnh 18.330
• Phường Nghi Sơn 32.939
• Phường Ngọc Sơn 47.911
• Phường Tân Dân 22.095
• Phường Tĩnh Gia 58.583
• Phường Trúc Lâm 23.950
• Xã Các Sơn 21.462