Phường Nông Tiến

Tổng quan

Đứng ở khu phố cổ Tuyên Quang nhìn sang bên kia sông Lô là đất phường Nông Tiến. Phường chiếm dải bờ đông (tả ngạn) đối diện trung tâm tỉnh lỵ, là đầu cầu nối khu đô thị cũ với các ngả đường về Thái Nguyên và lên Chiêm Hóa.

Phường rộng 26,99 km², dân số 15.393 người, mật độ khoảng 570 người/km² — thưa hơn hẳn phường Minh Xuân bên kia sông vì còn nhiều đồi, vườn và đất ven sông. Trụ sở phường đặt tại số 118 Quốc lộ 37.

Phường mới hợp từ ba phần: phường Nông Tiến và xã Tràng Đà của thành phố Tuyên Quang cũ, cộng một phần xã Thái Bình của huyện Yên Sơn cũ.

Tên gọi và ý nghĩa

Kế thừa tên phường Nông Tiến. Trong ba đơn vị hợp thành, phường Nông Tiến là đơn vị đô thị và là nơi đặt trụ sở, nên tên được giữ. Tên Tràng Đà thôi là tên hành chính; tên Thái Bình vẫn còn vì phần lớn xã Thái Bình cũ đã nhập vào xã Thái Bình mới.

Lịch sử tên. Nông Tiến từng là một xã của huyện Yên Sơn; ngày 26/7/1968 xã được chuyển về thị xã Tuyên Quang; ngày 3/9/2008 xã thành phường. Từ điển địa danh của wiki.ngonngu.com cũng ghi mục "Nông Tiến" là một xã thuộc thị xã Tuyên Quang. Các nguồn đã tra không ghi năm và lý do đặt tên xã.

Phân tích Hán Việt. Nông là 農 — nghề làm ruộng, người làm nông; Tiến thường là 進 — đi lên, tiến tới. Ghép lại, Nông Tiến thường được hiểu là "nghề nông tiến lên". Kiểu tên mang ý nguyện xây dựng như vậy phổ biến ở các xã đặt tên thời kỳ sau Cách mạng, nhưng với riêng Nông Tiến chưa có văn bản xác nhận thời điểm.

Tràng Đà — tên xã cũ nhập vào phường — vẫn còn trong tên đất và các công trình địa phương. Trùng tên: cả nước không có đơn vị cấp xã nào khác tên Nông Tiến.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, phường giáp xã Tân Long ở phía bắc, xã Thái Bình ở phía đông, phường An Tường ở phía nam, xã Yên Sơn và phường Minh Xuân ở phía tây. Sông Lô là ranh giới tự nhiên ở phía tây và phía nam.

Địa hình gồm bãi ven sông, đồi thấp và thung lũng nhỏ; phần Tràng Đà và Thái Bình cũ ở phía đông nhiều đồi hơn. Khí hậu chung của vùng trung tâm Tuyên Quang: cận nhiệt đới ẩm, mùa hè nóng mưa nhiều, mùa đông lạnh khô.

Lịch sử

Hai xã ven sông về thị xã

Nông Tiến và Tràng Đà vốn thuộc huyện Yên Sơn. Quyết định 119-CP ngày 26/7/1968 đưa bốn xã Ỷ La, Hưng Thành, Nông Tiến, Tràng Đà về thị xã Tuyên Quang; từ đó thị xã gồm ba tiểu khu nội thị và bốn xã ngoại thị. Giai đoạn 1976–1991 hai xã thuộc thị xã Tuyên Quang của tỉnh Hà Tuyên, sau đó trở lại tỉnh Tuyên Quang.

Phường Nông Tiến

Nghị định 99/2008/NĐ-CP ngày 3/9/2008 thành lập phường Nông Tiến trên cơ sở toàn bộ 1.269,99 ha và 6.535 nhân khẩu của xã Nông Tiến. Năm 2010 thị xã lên thành phố, phường Nông Tiến và xã Tràng Đà thuộc thành phố Tuyên Quang. Xã Thái Bình vẫn thuộc huyện Yên Sơn; năm 1969 xã này từng nhập với Tiến Bộ thành xã Bình Ca rồi được chia lại năm 1987.

Sắp xếp năm 2025

Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ phường Nông Tiến, xã Tràng Đà và phần còn lại của xã Thái Bình (sau khi một phần Thái Bình đã nhập vào xã Thái Bình mới) thành phường Nông Tiến, hoạt động từ 1/7/2025.

Dân cư – xã hội

Với 15.393 người, dân cư phường phân bố theo hai kiểu: khu phố dọc Quốc lộ 37 và đầu cầu sang trung tâm, nơi mật độ cao; các thôn, tổ ven đồi phía đông thuộc Tràng Đà, Thái Bình cũ, nơi còn ruộng vườn. Theo tư liệu về thành phố Tuyên Quang, khu đô thị Tân Bình được quy hoạch trên đất Nông Tiến.

Vùng trung tâm Tuyên Quang có người Kinh chiếm đa số, cùng người Tày, Dao, Sán Chay và các dân tộc khác của tỉnh. Học sinh và người bệnh dễ dàng sang các cơ sở cấp tỉnh ở bờ tây; trường lớp, trạm y tế của phường kế thừa từ các đơn vị cũ.

Kinh tế

Kinh tế phường pha trộn: thương mại – dịch vụ dọc quốc lộ, một điểm công nghiệp tập trung được ghi nhận tại Nông Tiến từ thời thành phố cũ, và nông nghiệp ven đô ở phần Tràng Đà, Thái Bình (lúa, rau màu, cây ăn quả, chăn nuôi). Vị trí đầu cầu và đầu tuyến ĐT.185 khiến Nông Tiến là điểm trung chuyển hàng hóa từ các xã phía bắc, phía đông về trung tâm tỉnh.

Văn hóa – di tích

Đền Thượng là một trong ba đền thờ Mẫu gắn với lễ hội lớn nhất của Tuyên Quang (đền Hạ – đền Thượng – đền Ỷ La). Danh sách di tích quốc gia trên Wikipedia ghi đền Thượng ở địa bàn Tràng Đà, được xếp hạng năm 2015. Trong lễ hội tháng Hai âm lịch, một đoàn rước Mẫu đi từ đền Thượng qua sông Lô sang đền Hạ, gặp đoàn rước từ đền Ỷ La để làm lễ hợp tế. Năm 2017, lễ hội này vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.

Ngoài ra, cư dân hai bờ sông Lô có truyền thống hội đua thuyền dịp Tết và tham gia Lễ hội Thành Tuyên mùa Trung thu.

Giao thông

Quốc lộ 37 đi qua phường (trụ sở phường nằm trên quốc lộ này), hướng về Sơn Dương và Thái Nguyên. Tuyến ĐT.185 có điểm đầu tại phường Nông Tiến, chạy lên phía bắc tới xã Chiêm Hóa, dài khoảng 74 km. Cầu qua sông Lô nối phường với khu trung tâm Minh Xuân.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: "…, phường Nông Tiến, tỉnh Tuyên Quang". Cư dân phường Nông Tiến và xã Tràng Đà cũ chuyển trọn sang phường mới; cư dân xã Thái Bình cũ cần kiểm tra thôn mình thuộc phường Nông Tiến hay xã Thái Bình. Trung tâm phục vụ hành chính công đặt tại trụ sở phường trên Quốc lộ 37; có thể nộp hồ sơ trực tuyến.

Bản đồ Phường Nông Tiến

Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Phường Nông Tiến được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1684/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thành phố Tuyên Quang, Huyện Yên Sơn trước đây

• Phường An Tường 42.952
• Phường Bình Thuận 18.626
• Phường Minh Xuân 72.000
• Phường Mỹ Lâm 31.446
• Xã Hùng Lợi 10.882
• Xã Kiến Thiết 6.783
• Xã Lực Hành 11.022
• Xã Nhữ Khê 21.799
• Xã Tân Long 10.976
• Xã Tân Trào 14.911
• Xã Thái Bình 13.803
• Xã Trung Sơn 10.952
• Xã Xuân Vân 19.020
• Xã Yên Sơn 31.560