Avương là xã biên giới thuộc Thành phố Đà Nẵng, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ hai xã A Vương và Bha Lêê của huyện Tây Giang (tỉnh Quảng Nam cũ). Xã rộng 225,3 km², dân số 5.463 người.
Tổng quan
Avương là xã cực bắc của vùng Tây Giang cũ, nằm ở góc tây bắc Thành phố Đà Nẵng, nơi địa giới Đà Nẵng gặp thành phố Huế và nước Lào. Xã được lập ngày 1/7/2025 từ hai xã A Vương và Bha Lêê, nhập trọn, không chia tách phần nào.
Theo phiếu dữ liệu sắp xếp, xã rộng 225,3 km², dân số 5.463 người – ít dân nhất trong ba xã của vùng Tây Giang cũ – mật độ khoảng 24 người/km². Cư dân chủ yếu là người Cơ Tu. Avương được biết đến qua dòng sông cùng tên với các công trình thủy điện, và qua làng du lịch cộng đồng Ta Lang.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa tên xã A Vương cũ, chỉ đổi cách viết thành một từ liền "Avương" theo lối chính tả tên Cơ Tu mà Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 sử dụng (tương tự Atiêng, Anông, Axan). Tên này đồng thời là tên sông A Vương, con sông chảy qua địa bàn xã, và là tên của các công trình thủy điện A Vương trên dòng sông đó. Báo chí khi đưa tin về phương án đặt tên xã mới của tỉnh Quảng Nam năm 2025 đã dẫn A Vương làm ví dụ cho nhóm tên gắn với "tên đất, tên làng, dòng sông, con suối".
Dù âm "vương" trùng với một âm Hán Việt quen thuộc (vương là vua), A Vương không phải tên Hán Việt: đây là địa danh gốc tiếng Cơ Tu, cùng kiểu cấu tạo với nhiều tên làng, tên xã trong vùng mở đầu bằng âm "A" như A Tiêng, A Nông, A Xan, A Ting, A Rooi. Chưa tìm được nguồn ngôn ngữ học đáng tin giải thích nghĩa gốc của "A Vương", nên nghĩa từ nguyên được ghi là chưa rõ; đọc theo nghĩa chữ Hán "vua" là gượng ép.
Tên xã cũ còn lại là Bha Lêê (Bhalêê), cũng là tên gốc Cơ Tu, không được dùng cho xã mới. Trên cả nước không có đơn vị cấp xã nào khác mang tên Avương.
Địa lý
Theo mô tả trên Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Đông Giang ở phía đông; phía tây giáp xã Tây Giang và nước Lào; phía nam giáp xã Tây Giang; phía bắc giáp các xã A Lưới 5 và Long Quảng thuộc thành phố Huế.
Địa hình núi cao, rừng rậm, nhiều khe suối. Sông A Vương bắt nguồn từ vùng Tây Giang, chảy theo hướng đông bắc đến địa phận Avương thì đổi hướng đông, rồi đi xuống Đông Giang, Bến Hiên và đổ vào sông Bung ở Bến Giằng – một nhánh của hệ thống sông Thu Bồn. Gần làng Ta Lang có thác R'cung. Khí hậu vùng núi phía tây Đà Nẵng: mát, ẩm, mưa nhiều vào cuối năm.
Lịch sử
Trước năm 2025
Sau năm 1976, hai xã A Vương và Bha Lêê thuộc huyện Hiên, tỉnh Quảng Nam – Đà Nẵng; từ ngày 6/11/1996 thuộc tỉnh Quảng Nam. Ngày 20/6/2003, huyện Hiên chia thành Đông Giang và Tây Giang, hai xã thuộc huyện Tây Giang. Theo Wikipedia tiếng Việt, đây là một trong hai xã (cùng với Dang) của huyện Tây Giang không có đường biên giới với Lào – A Vương nằm phía đông bắc huyện.
Ngày 6/12/2018, hai xã sắp xếp lại thôn: lập mới các thôn Cr'toonh, L'gôm (A Vương) và Adzốc (Bha Lêê); đổi tên Xà'ơi I, Bhlố I, II (A Vương) và Aruung, Tàlàng, Atép I, II (Bha Lêê) lần lượt thành Xa'ơi, Ga'lâu, Bhlố, Azứt, Ta Lang, Atêếp và Đang.
Sắp xếp năm 2025
Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp toàn bộ xã Bhalêê và xã Avương thành xã Avương, hiệu lực từ 1/7/2025. Xã lúc đầu có 16 thôn; theo Wikipedia, tháng 6/2026 xã lập lại các thôn và còn 12 thôn: Adzốc (đổi tên thành Agiốc), Apát, Aréc, Atêếp, Aur, Azứt, Bhloóc, Chơrlang, Đang, Galâu, Tơghêy và Xơ Ơi.
Lưu ý: xã mới có lãnh thổ biên giới với Lào vì nhận cả xã Bha Lêê, khác với xã A Vương cũ.
Dân cư – xã hội
Xã có 5.463 người, chủ yếu là người Cơ Tu sinh sống lâu đời. Dân cư phân bố trong các thôn dọc sông A Vương, ven đường Hồ Chí Minh và các thung lũng. Thiết chế làng Cơ Tu – nhà gươl, già làng, luật tục – vẫn hiện diện trong đời sống. Một bộ phận dân cư vùng lòng hồ đã được tái định cư khi xây dựng các thủy điện trên sông A Vương; Wikipedia ghi nhận khó khăn về đất canh tác của các hộ tái định cư người Cơ Tu.
Trường học, trạm y tế của hai xã cũ tiếp tục phục vụ dân cư sau sắp xếp. Dự án bảo tồn văn hóa (Dự án 6 của Chương trình mục tiêu quốc gia vùng đồng bào dân tộc thiểu số) chọn thôn Ta Lang làm nơi phục dựng một số lễ hội Cơ Tu.
Kinh tế
Sinh kế chính là nông – lâm nghiệp vùng cao: lúa rẫy, lúa nước ở các thung lũng hẹp, ngô, chăn nuôi, trồng cây dược liệu và nhận khoán bảo vệ rừng. Trên địa bàn có thủy điện A Vương 3 (4,8 MW, hoàn thành tháng 7/2016) trên sông A Vương.
Du lịch cộng đồng tập trung ở làng Ta Lang – điểm du lịch cộng đồng duy nhất của xã theo báo chí tháng 12/2025. Làng được Hiệp hội Du lịch Việt Nam trao danh hiệu "Làng du lịch cộng đồng tiêu biểu" năm 2019; mô hình từng được Dự án Trường Sơn Xanh chọn làm điểm thí điểm du lịch sinh thái dựa vào cộng đồng. Khách đến được đón bằng nghi thức nhập làng và tham gia các trò chơi dân gian như đi cà kheo, ném vòng mây, bắn ná.
Văn hóa – di tích
- Làng Ta Lang (Bha Lêê cũ): làng Cơ Tu có nhà gươl, tổ chức lễ nhập làng; lễ hội nhập làng được tổ chức tại đây đầu tháng 12/2024 trong khuôn khổ dự án bảo tồn văn hóa.
- Địa đạo Axòo: theo báo chí, nằm gần Ta Lang, gần đường Hồ Chí Minh và cụm di tích Trường Sơn trong vùng.
- Thác R'cung gần làng Ta Lang.
- Văn hóa Cơ Tu chung của vùng: cồng chiêng, múa tung tung – da dá, dệt thổ cẩm, lễ mừng lúa mới.
Giao thông
Theo báo chí, làng Ta Lang nằm gần tuyến đường Hồ Chí Minh – trục giao thông chính của vùng núi phía tây Đà Nẵng, nối các xã Tây Giang, Đông Giang cũ với nhau và với các vùng lân cận. Các thôn xa trung tâm nối với trục chính bằng đường liên thôn, mùa mưa dễ sạt lở.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: thôn …, xã Avương, Thành phố Đà Nẵng. Giấy tờ cũ ghi xã A Vương hoặc xã Bha Lêê, huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam đều thuộc xã này. Trên hệ thống bản đồ, trụ sở xã còn hiển thị với cách viết cũ "Ủy ban nhân dân xã A Vương".
Bản đồ Xã Avương
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Avương được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã A Vương | Huyện Tây Giang | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
| Xã Bha Lê | Huyện Tây Giang | Tỉnh Quảng Nam | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Avương gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ hai xã A Vương và Bha Lêê thuộc huyện Tây Giang, tỉnh Quảng Nam cũ, theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15.
Tên Avương có nghĩa là gì?
Avương là tên gốc tiếng Cơ Tu, trùng tên sông A Vương và xã A Vương cũ; không phải tên Hán Việt. Nghĩa từ nguyên chưa có nguồn đáng tin giải thích.
Viết A Vương hay Avương?
Tên chính thức của xã mới theo Nghị quyết 1659/NQ-UBTVQH15 là Avương (viết liền). Tên sông và các thủy điện vẫn thường viết A Vương.
Xã Avương có điểm du lịch nào?
Làng du lịch cộng đồng Ta Lang của người Cơ Tu, gần thác R'cung và địa đạo Axòo.
Diện tích, dân số xã Avương là bao nhiêu?
Theo phiếu dữ liệu sắp xếp: 225,3 km² và 5.463 người.
Cùng Huyện Tây Giang trước đây
- Xã Hùng Sơn 7.958
- Xã Tây Giang 8.629
← Toàn bộ 94 xã, phường của Đà Nẵng Tra tên xã cũ → mới