Mường Ảng là xã của tỉnh Điện Biên, đặt trên nền huyện lỵ cũ của huyện Mường Ảng và gắn với vùng cà phê chè Tây Bắc; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Mường Ảng, xã Ẳng Nưa và xã Ẳng Cang. Diện tích 85,94 km², dân số 17.604 người.
Tổng quan
Mường Ảng là một xã thuộc tỉnh Điện Biên, nằm trên quốc lộ 279 giữa Tuần Giáo và Điện Biên Phủ. Xã bao gồm khu thị trấn Mường Ảng — huyện lỵ của huyện Mường Ảng từ khi lập huyện năm 2006 đến năm 2025 — và hai xã Ẳng Nưa, Ẳng Cang bao quanh. Theo Wikipedia, huyện lỵ cũ cách thành phố Điện Biên Phủ khoảng 37 km.
Diện tích 85,94 km² — nhỏ nhất trong các xã thuộc nhóm Tuần Giáo – Mường Ảng cũ — nhưng dân số 17.604 người, mật độ khoảng 205 người/km², thuộc loại đông nhất vùng. Trụ sở Đảng ủy, HĐND và UBND xã đặt tại khu trụ sở Huyện ủy, HĐND và UBND huyện Mường Ảng cũ.
Vùng huyện Mường Ảng cũ nay tương ứng với hai xã Mường Ảng, Mường Lạn và một phần các xã Búng Lao, Nà Tấu.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới mang tên thị trấn Mường Ảng, cũng là tên của huyện Mường Ảng (2006–2025). Nhưng gốc sâu hơn là tên một mường cổ: văn bản ngày 27/3/1916 ghi tổng Tuần Giáo có ba xã Mường Khoài, Mường Húa và Mường Ẳng (15 bản); danh sách năm 1952 và 1962 vẫn có xã Mường Ẳng. Năm 1967, xã Mường Ẳng được chia làm ba: Ẳng Cang, Ẳng Nưa và Ẳng Tở — hai trong ba xã đó nay về lại chung một xã mang tên Mường Ảng.
Ẳng hay Ảng? Tên gốc được ghi với chữ Ẳ (ă có dấu hỏi): Mường Ẳng, Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở. Năm 2006, Nghị định 135/2006/NĐ-CP mở rộng thị trấn và chính thức đổi tên thị trấn Mường Ẳng thành thị trấn Mường Ảng (a có dấu hỏi); huyện mới lập cũng mang tên Mường Ảng. Tên các xã Ẳng Cang, Ẳng Nưa, Ẳng Tở vẫn giữ cách viết cũ cho tới năm 2025. Vì vậy trong giấy tờ và trên mạng có cả hai dạng “Mường Ẳng” và “Mường Ảng”; tên hành chính hiện hành là Mường Ảng.
Không phải tên Hán Việt. Tra Wiki Ngôn Ngữ, cả âm “mường” lẫn âm “ảng” đều không có chữ Hán Việt. “Mường” là từ chung các ngôn ngữ Tày – Thái (tiếng Thái Lan: mueang), chỉ một vùng cư trú gồm trung tâm và các bản phụ thuộc. Còn “Ẳng/Ảng” là tên riêng của mường; chưa tìm được nguồn giải thích nghĩa, nên xem là chưa thống nhất. Ba xã tách ra năm 1967 cùng giữ gốc “Ẳng” và chỉ khác nhau ở hậu tố cang, nưa, tở — giống bộ ba Quài Cang, Quài Nưa, Quài Tở ở Tuần Giáo.
Trùng tên: cả nước chỉ có một xã Mường Ảng.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã Mường Ảng phía bắc giáp các xã Nà Tấu và Búng Lao; phía nam giáp Pu Nhi; phía đông giáp Mường Lạn; phía tây giáp Mường Phăng.
Xã gồm một thung lũng trung tâm — nơi hình thành khu thị trấn cũ — và vùng đồi núi xung quanh thuộc Ẳng Cang, Ẳng Nưa. Theo niên giám thống kê 2022, thị trấn Mường Ảng rộng 6,63 km², Ẳng Cang 54,41 km², Ẳng Nưa 24,92 km². Vùng đồi ở đây là nơi trồng cà phê chè (arabica) của tỉnh.
Lịch sử
Thời Pháp, Mường Ẳng là một xã của tổng Tuần Giáo, châu Điện Biên, tỉnh Lai Châu. Sau năm 1954 vùng này thuộc huyện Tuần Giáo. Các mốc chính:
- 30/3/1967 — Quyết định 122-NV của Bộ Nội vụ chia xã Mường Ẳng thành ba xã: Ẳng Cang (9 bản: Sảng, Hón, Cói, Hua Nguống, Mé, Tiền Phong, Tân Phong, Pú Khớ, Hua Nậm), Ẳng Nưa (7 bản: Lé, Cụ, Ná Luống, Pom Bâu, Tát Khiếng, Bó Mạy, Hùa Lé) và Ẳng Tở.
- 19/3/1969 — Quyết định 143-NV thành lập thị trấn Nông trường Mường Ẳng.
- 26/5/1997 — Nghị định 52-CP giải thể thị trấn Nông trường, lập thị trấn Mường Ẳng thuộc huyện Tuần Giáo trên cơ sở 502 ha và 2.900 người của xã Ẳng Nưa.
- 14/11/2006 — Nghị định 135/2006/NĐ-CP nhập thêm một phần Ẳng Cang (138,30 ha, 465 người) và một phần nhỏ Ẳng Nưa vào thị trấn, đổi tên thành thị trấn Mường Ảng (thị trấn có 645,504 ha, 3.575 nhân khẩu); đồng thời lập huyện Mường Ảng từ thị trấn và 9 xã tách khỏi Tuần Giáo, thị trấn Mường Ảng làm huyện lỵ.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ thị trấn Mường Ảng, xã Ẳng Nưa và xã Ẳng Cang thành xã Mường Ảng; xã hoạt động từ 1/7/2025.
Như vậy sau 58 năm, phần lớn đất mường Ẳng cũ (trừ Ẳng Tở, nay thuộc xã Búng Lao) lại thành một đơn vị hành chính.
Dân cư – xã hội
Năm 2022, thị trấn Mường Ảng có 5.605 người, Ẳng Cang 7.813 người, Ẳng Nưa 4.056 người (niên giám thống kê tỉnh Điện Biên do Wikipedia dẫn) — Ẳng Cang là xã đông dân nhất huyện Mường Ảng khi đó. Huyện Mường Ảng cũ nằm trong danh sách 62 huyện nghèo theo Nghị quyết 30a của Chính phủ.
Theo Wikipedia, ngày 25/6/2026 xã sắp xếp từ 9 tổ dân phố và 29 bản xuống còn 6 thôn và 17 bản: các thôn Bình Minh, Đoàn Kết, Thắng Lợi (đổi tên từ các tổ dân phố 1, 8, 7 của thị trấn cũ), Hòa Bình, Thống Nhất, Tiền Phong; các bản Bó Mạy, Co Củ, Co En, Cói Bánh, Hua Nậm, Hua Nguống, Hón Sáng, Hồng Sọt, Huổi Sứa, Mánh Đanh, Na Luông, Noong Hang, Pú Cai, Pú Súa, Pá Liếng, Tát Hẹ, Tin Tốc. Nhiều tên bản (Bó Mạy, Hua Nậm, Hua Nguống, Cói, Hón) trùng với tên bản trong quyết định chia xã năm 1967.
Là huyện lỵ cũ, xã tập trung trường học các cấp, cơ sở y tế và chợ phục vụ vùng Mường Ảng.
Kinh tế
Cà phê là cây gắn với tên Mường Ảng. Bài “Cà phê chè” trên Wikipedia tiếng Việt kể Mường Ảng (Điện Biên) cùng Sơn La, Mai Sơn, Thuận Châu là các vùng trồng cà phê chè ở Tây Bắc. Dấu vết sản xuất quy mô lớn còn trong lịch sử hành chính: từ 1969 đến 1997 nơi đây là thị trấn Nông trường Mường Ẳng.
Hiện nay xã tiếp tục phát triển vùng nguyên liệu cà phê tập trung: tháng 9/2026, Trường Cao đẳng Điện Biên phối hợp với UBND xã mở lớp đào tạo nghề “Kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch, bảo quản và chế biến cà phê” cho hơn 100 học viên từ các thôn, bản. Ngoài cà phê là lúa nước, ngô, chăn nuôi và thương mại – dịch vụ ở khu trung tâm dọc quốc lộ 279.
Văn hóa
Mường Ảng là vùng mường Thái cổ — tên mường, các hậu tố cang, nưa, tở và phần lớn tên bản đều thuộc lớp địa danh Tày – Thái. Bên cạnh các bản mang tên Thái là các thôn mang tên Việt ở khu thị trấn cũ như Bình Minh, Đoàn Kết, Thắng Lợi, Hòa Bình.
Gần xã có nhiều di tích gắn với chiến dịch Điện Biên Phủ: phía tây là xã Mường Phăng với khu di tích Sở chỉ huy chiến dịch; phía bắc là hang Thẩm Púa ở xã Búng Lao, nơi đặt Sở chỉ huy đầu tiên của chiến dịch.
Giao thông
Quốc lộ 279 chạy qua xã, nối về phía đông bắc với Búng Lao, Chiềng Sinh, Tuần Giáo và về phía tây với Nà Tấu, Mường Phăng, Điện Biên Phủ (theo danh mục quốc lộ trên Wikipedia). Đây là tuyến chính từ Hà Nội, Sơn La vào thành phố Điện Biên Phủ sau khi rời quốc lộ 6 ở Tuần Giáo.
Hành chính
Từ 1/7/2025, địa chỉ ghi: thôn/bản …, xã Mường Ảng, tỉnh Điện Biên (viết “Ảng”, không phải “Ẳng”). Người dân thị trấn Mường Ảng, Ẳng Nưa, Ẳng Cang cũ làm thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã, đặt ở khu trụ sở huyện cũ.
Bản đồ Xã Mường Ảng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Mường Ảng được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Mường Ảng | Huyện Mường Ảng | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
| Xã Ẳng Cang | Huyện Mường Ảng | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
| Xã Ẳng Nưa | Huyện Mường Ảng | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Mường Ảng mới gồm những đơn vị cũ nào?
Gồm toàn bộ thị trấn Mường Ảng, xã Ẳng Nưa và xã Ẳng Cang của huyện Mường Ảng cũ, theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025.
Viết Mường Ảng hay Mường Ẳng mới đúng?
Tên hành chính hiện hành là Mường Ảng. Tên cũ Mường Ẳng được Nghị định 135/2006/NĐ-CP đổi thành Mường Ảng khi mở rộng thị trấn năm 2006.
Tên Mường Ảng có nghĩa là gì?
“Mường” là từ Tày – Thái chỉ một vùng cư trú gồm trung tâm và các bản; “Ẳng/Ảng” là tên riêng của mường, chưa có nguồn giải thích nghĩa. Đây không phải tên Hán Việt.
Mường Ảng nổi tiếng với sản phẩm gì?
Cà phê chè (arabica); Mường Ảng được kể là một trong các vùng trồng cà phê chè ở Tây Bắc, và từng có thị trấn Nông trường Mường Ẳng (1969–1997).
Diện tích và dân số xã Mường Ảng là bao nhiêu?
Diện tích 85,94 km², dân số 17.604 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Mường Ảng trước đây
- Xã Búng Lao 19.657
- Xã Mường Lạn 13.497
- Xã Nà Tấu 14.939
← Toàn bộ 45 xã, phường của Điện Biên Tra tên xã cũ → mới