Phúc Lộc là xã thuộc Thành phố Hà Nội, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ các xã Nam Hà, Sen Phương, Vân Phúc, Võng Xuyên và Xuân Đình (huyện Phúc Thọ cũ). Xã rộng 41,15 km², dân số 61.457 người.
Tổng quan
Xã Phúc Lộc chiếm dải đất phía bắc của huyện Phúc Thọ cũ, chạy dọc hữu ngạn sông Hồng. Đây là vùng bãi bồi ven sông và cửa sông Đáy xưa – nơi trồng bưởi Tam Vân, nơi có những làng nghề bún, đậu, mộc, và đời sống gắn với đê sông Hồng.
Xã rộng 41,15 km², dân số 61.457 người, mật độ khoảng 1.490 người/km². Trụ sở đặt tại số 99 thôn Nam Võng Ngoại. Năm xã cũ được nhập trọn. Xã thuộc Thành phố Hà Nội; bên kia sông Hồng là tỉnh Phú Thọ.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã khôi phục tên huyện Phúc Lộc – tên gọi đầu tiên của vùng Phúc Thọ. Năm Quang Thuận thứ 10 (1469), Lê Thánh Tông đặt huyện Phúc Lộc thuộc phủ Quốc Oai; năm 1742 cho thuộc phủ Quảng Oai. Thời Tây Sơn, do kiêng chữ "Phúc" (họ Nguyễn Phúc của các chúa Nguyễn), huyện đổi thành Phú Lộc; đầu đời Gia Long lấy lại tên Phúc Lộc; năm 1822 vua Minh Mạng đổi thành Phúc Thọ. Năm 2025, tên Phúc Thọ dành cho xã phía nam (gồm thị trấn huyện lỵ), còn tên cổ Phúc Lộc được dùng lại cho xã phía bắc. Không xã cũ nào trong năm đơn vị hợp thành mang tên này.
Chữ Hán là 福祿; mục từ phúc lộc trong từ điển có nghĩa "vận may và của cải". Phúc 福 là điều may, phúc lành; lộc 祿 là bổng lộc, của trời ban. Đây là hai trong bộ ba chúc tụng Phúc – Lộc – Thọ.
Hiện có xã Phúc Lộc ở Nghệ An và Thái Nguyên, nên khi ghi địa chỉ cần kèm "Thành phố Hà Nội".
Địa lý
Theo mô tả ranh giới khi lập xã, Phúc Lộc giáp xã Yên Lãng và Liên Minh ở phía đông, phường Sơn Tây ở phía tây, xã Phúc Thọ và Hát Môn ở phía nam; phía bắc là sông Hồng, ngăn với các xã Vĩnh Phú, Liên Châu, Nguyệt Đức của tỉnh Phú Thọ.
Theo Wikipedia, vùng các xã Vân Hà, Vân Nam, Vân Phúc cùng Hát Môn, Thanh Đa, Tam Thuấn xưa là vùng lòng hồ Vân Cốc, nơi có cửa sông Hát Môn – đầu nguồn sông Đáy lấy nước từ sông Hồng; tại đây người Pháp xây đập Đáy năm 1934. Nay đoạn đầu nguồn sông Đáy không còn là đường thủy. Đất bãi phù sa màu mỡ thích hợp cây ăn quả, rau màu. Sông Hồng ở đoạn này là ranh giới tự nhiên giữa Hà Nội và Phú Thọ; phía ngoài đê là vùng bãi canh tác chịu ảnh hưởng của mùa lũ, phía trong đê là các làng định cư lâu đời.
Lịch sử
Theo Wikipedia, thời thuộc Hán vùng Phúc Thọ là đất huyện Mê Linh. Từ thời Lê, đất xã thuộc huyện Phúc Lộc (Phúc Thọ), phủ Quảng Oai, tỉnh Sơn Tây; từ 1965 thuộc Hà Tây, 1975 Hà Sơn Bình, 1978–1991 Hà Nội, rồi Hà Tây và từ 2008 trở lại Hà Nội. Sau năm 1976 trên địa bàn có các xã Cẩm Đình, Phương Độ, Sen Chiểu, Vân Hà, Vân Nam, Vân Phúc, Võng Xuyên, Xuân Phú.
Ngày 11/2/2020 xã Cẩm Đình và Xuân Phú nhập thành xã Xuân Đình; Phương Độ và Sen Chiểu nhập thành xã Sen Phương. Ngày 14/11/2024 Vân Hà và Vân Nam nhập thành xã Nam Hà. Theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15, năm xã Nam Hà, Sen Phương, Vân Phúc, Võng Xuyên, Xuân Đình hợp thành xã Phúc Lộc. Năm 2026 xã tổ chức lại thành 17 thôn mang tên làng cũ: Bảo Lộc, Cẩm Đình, Linh Chiểu, Nghĩa Lục, Phương Độ, Sen Chiểu, Vân Hà, Vân Nam, Vân Phúc, Vĩnh Lộc, Võng Ngoại, Võng Xuyên, Xuân Lục, Xuân Phú.
Dân cư – xã hội
Dân số 61.457 người, người Kinh chiếm đa số, sống thành các làng lớn dọc đê. Đời sống cộng đồng gắn với đình, chùa làng và tín ngưỡng thờ Tản Viên Sơn Thánh phổ biến khắp xứ Đoài. Trường học, trạm y tế kế thừa từ năm xã cũ.
Kinh tế
- Bưởi Tam Vân: đặc sản của vùng bãi bồi cửa sông Đáy, trồng nhiều ở Nam Hà (Vân Hà, Vân Nam cũ) và Vân Phúc. Wikipedia xếp bưởi Tam Vân cùng dâu tằm Hiệp Thuận và táo Tam Thuấn vào nhóm nông sản nổi tiếng của Phúc Thọ cũ, đều mọc trên đất bãi bồi cửa sông Đáy.
- Làng bún, đậu Linh Chiểu (Sen Phương cũ).
- Nghề mộc thôn Vĩnh Lộc (Nam Hà cũ).
- Nghề thu mua phế liệu ("đồng nát") ở Bảo Lộc (Võng Xuyên cũ).
Nông nghiệp lúa, rau màu, cây ăn quả trên đất bãi vẫn là nền tảng; quy hoạch xác định Phúc Thọ cũ là vùng sinh thái xanh với nông nghiệp là chủ yếu.
Văn hóa – di tích
Theo thống kê đến tháng 6/2015, huyện Phúc Thọ cũ có 194 di tích lịch sử – văn hóa (78 chùa, 59 đình, 34 đền miếu quán phủ, 21 nhà thờ họ và công giáo…). Vùng cửa sông Hát gắn với truyền thuyết và lễ hội Hai Bà Trưng ở xã Hát Môn lân cận. Danh mục di tích riêng của xã mới chưa được công bố đầy đủ, nên ở đây chưa nêu tên từng di tích.
Giao thông
Đê hữu sông Hồng là trục giao thông dọc phía bắc xã; các tuyến đường liên xã nối về quốc lộ 32 ở phía nam. Tuyến xe buýt Nhổn – Võng Xuyên – bến xe Sơn Tây chạy qua xã.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, xã Phúc Lộc, Thành phố Hà Nội". Năm xã cũ được nhập trọn; tháng 7/2025 các thôn đánh số của Vân Phúc, Nam Hà, Sen Phương cũ đã được thêm tên xã cũ để phân biệt, và năm 2026 lại tổ chức thành 17 thôn mới.
Bản đồ Xã Phúc Lộc
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Phúc Lộc được lập từ 5 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nam Hà | Huyện Phúc Thọ | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Sen Phương | Huyện Phúc Thọ | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Vân Phúc | Huyện Phúc Thọ | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Võng Xuyên | Huyện Phúc Thọ | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
| Xã Xuân Đình | Huyện Phúc Thọ | Thành phố Hà Nội | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Phúc Lộc gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ các xã Nam Hà, Sen Phương, Vân Phúc, Võng Xuyên và Xuân Đình của huyện Phúc Thọ cũ.
Tên Phúc Lộc có nghĩa là gì?
Phúc Lộc (福祿) là phúc lành và bổng lộc. Đó là tên huyện Phúc Lộc do Lê Thánh Tông đặt năm 1469, đến năm 1822 đổi thành Phúc Thọ.
Bưởi Tam Vân trồng ở đâu?
Ở vùng bãi bồi các làng Vân Hà, Vân Nam (xã Nam Hà cũ) và Vân Phúc – nay thuộc xã Phúc Lộc, Thành phố Hà Nội.
Diện tích, dân số xã Phúc Lộc là bao nhiêu?
Diện tích 41,15 km², dân số 61.457 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Phúc Thọ trước đây
- Xã Hát Môn 72.227
- Xã Phúc Thọ 75.425
← Toàn bộ 126 xã, phường của Hà Nội Tra tên xã cũ → mới