Xã Phước Thành

Tổng quan

Phước Thành là xã nằm ở rìa bắc Thành phố Hồ Chí Minh, kề vùng Đồng Xoài – Chơn Thành của Bình Phước cũ (nay thuộc Đồng Nai). Với 15.803 người trên 123,49 km², mật độ khoảng 128 người/km², đây là đơn vị cấp xã thưa dân thứ tư của thành phố, sau xã đảo Thạnh An, đặc khu Côn Đảo và xã An Thới Đông.

Xã là tổ hợp trọn vẹn ba xã của huyện Phú Giáo cũ, không xã nào bị chia. Trụ sở đặt tại tổ 4, ấp Sa Dụp (xã Phước Sang cũ). Cảnh quan là đồi cao su, vườn điều, cây ăn trái và các ấp dân cư dọc trục đường liên xã.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: tên Phước Thành không trùng tên ba xã hợp thành. Đó là tên của tỉnh Phước Thành – tỉnh do chính quyền Việt Nam Cộng hòa lập theo Sắc lệnh 25-NV ngày 23/1/1959 và giải thể ngày 6/7/1965, tỉnh lỵ đặt tại Phước Vĩnh, gồm ba quận Phú Giáo, Tân Uyên, Hiếu Liêm. Wikipedia tiếng Việt ghi rằng hiện nay địa danh “Phước Thành” chỉ còn được dùng ở xã này. Tư liệu đã tra không nêu lý do chính thức của việc chọn tên, nên bài chỉ ghi nhận sự trùng tên với tỉnh cũ mà vùng Phú Giáo từng thuộc về.

Phân tích chữ: Phước là cách đọc Nam Bộ của phúc 福 – điều may mắn, phúc lành. Âm thành có nhiều chữ thường gặp trong địa danh: 成 (nên, thành tựu) và 城 (thành lũy); chưa có tư liệu cho biết tên tỉnh năm 1959 viết bằng chữ nào, nên không chốt nghĩa trọn tên.

Tên các xã cũ: Phước Sang (lập năm 1994 từ một phần xã An Bình), Tân Hiệp và An Thái (lập năm 2004 từ 6.471 ha của xã An Linh) không còn là tên xã; An Thái, Phước Sang, Tân Hiệp được giữ làm tên ấp.

Trùng tên: có xã Phước Thành thuộc Đà Nẵng; khi ghi địa chỉ nên kèm tên thành phố.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp các phường Bình Phước, Đồng Phú (đông bắc), phường Đồng Xoài và xã Nha Bích (tây bắc), phường Chơn Thành (tây) của Đồng Nai; giáp xã An Long ở phía tây, xã Phú Giáo ở phía đông và xã Phước Hòa ở phía đông nam.

Địa hình đồi thoải lượn sóng, đất xám – điều kiện chung của huyện Phú Giáo cũ, thích hợp cao su, điều, tiêu và cây ăn quả. Khí hậu hai mùa, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10.

Lịch sử

Tỉnh Phước Thành (1959–1965)

Theo Wikipedia tiếng Việt, Sắc lệnh 25-NV lập tỉnh Phước Thành trên cơ sở quận Tân Uyên của tỉnh Biên Hòa, một phần tỉnh Bình Dương, phần phía nam Bunard của tỉnh Phước Long và vùng Tà Lài của tỉnh Long Khánh. Tỉnh rộng khoảng 1.300 km², phía đông giáp Long Khánh, phía tây giáp Bình Dương và Bình Long, phía nam giáp Biên Hòa, phía bắc giáp Phước Long. Ba quận của tỉnh là Phú Giáo (quận lỵ ở Bố Lá, trước đó ở Nước Vàng), Tân Uyên (quận lỵ ở Uyên Hưng) và Hiếu Liêm (quận lỵ ở Lạc An, trước đó ở vàm sông Bé, xã Chánh Hưng). Tỉnh lỵ Phước Vĩnh có phi trường; một phi trường khác nằm gần sông Da Sa Mạch. Tỉnh chỉ tồn tại sáu năm rồi bị giải thể theo Sắc lệnh 131-NV ngày 6/7/1965; đất đai trả về các tỉnh Bình Dương, Biên Hòa và lân cận.

Các xã cũ

Vùng này thời Pháp thuộc là một phần quận Tân Uyên (Biên Hòa); từ 1959 thuộc quận Phú Giáo của tỉnh Phước Thành, từ 1965 thuộc tỉnh Bình Dương. Năm 1977 Phú Giáo nhập vào huyện Đồng Phú.

Nghị định 104-CP ngày 28/4/1994 lập xã Phước Sang từ một phần xã An Bình. Khi chia tỉnh Sông Bé (Nghị quyết ngày 6/11/1996, hiệu lực 1/1/1997), Phước Sang, Tân Hiệp, An Linh chuyển từ huyện Đồng Phú (Bình Phước) về huyện Tân Uyên (Bình Dương); Nghị định 58/1999/NĐ-CP đưa ba xã về huyện Phú Giáo tái lập. Nghị định 190/2004/NĐ-CP lập xã An Thái trên 6.471 ha và 3.794 nhân khẩu của xã An Linh.

Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 (khoản 140 Điều 1) sắp xếp toàn bộ ba xã Phước Sang, Tân Hiệp, An Thái thành xã Phước Thành. Ban đầu xã có 17 ấp; tháng 6/2026 HĐND xã gộp còn 8 ấp: An Thái, Hiệp Phú, Phước Sang, Phú Thịnh, Sa Dụp, Tân Hiệp, Tân Phú, Thái Bình.

Dân cư – xã hội

Xã có 15.803 người, thưa nhất trong bốn xã kế thừa huyện Phú Giáo. Dân cư phần lớn là người Kinh, sống rải theo các ấp vùng đồi; Wikipedia (mục tỉnh Phước Thành) ghi vùng này xưa còn có người Stiêng và một số nhóm khác. Giáo dục, y tế ở mức trường và trạm của xã. Từ 1/7/2025 người dân làm thủ tục tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã.

Kinh tế

Kinh tế dựa chủ yếu vào nông nghiệp: cao su, điều, tiêu và cây ăn quả trên đất xám. Wikipedia mô tả tỉnh Phước Thành cũ có lúa gạo là hoa màu chính, cây công nghiệp trồng nhiều là cao su và cà phê, cùng vườn cây ăn trái – mô tả của thời 1959–1965; theo tư liệu về huyện Phú Giáo sau này, đất xám của vùng chủ yếu trồng cao su, điều, tiêu và cây ăn quả. Không có số liệu kinh tế chính thức riêng cho xã mới.

Văn hóa

Tư liệu đã tra không ghi nhận di tích được xếp hạng ở Phước Thành. Đời sống văn hóa là của một vùng nông thôn miền Đông: chùa, nhà thờ, lễ tết theo mùa vụ. Tên ấp Sa Dụp, Chưng Dùm (đã gộp năm 2026) là những địa danh khác lạ mà tư liệu đã tra chưa giải thích nguồn gốc, nên không giải nghĩa.

Bản đồ Xã Phước Thành

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Phước Thành được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1685/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Phú Giáo trước đây

• Xã An Long 17.906
• Xã Phú Giáo 42.739
• Xã Phước Hòa 42.470