Diên Thọ là xã ở rìa tây đồng bằng Diên Khánh cũ, tỉnh Khánh Hòa, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba xã Diên Tân, Diên Phước và Diên Thọ. Diện tích 73,6 km², dân số 16.692 người.
Tổng quan
Xã Diên Thọ, tỉnh Khánh Hòa, chiếm phần tây nam của huyện Diên Khánh cũ, nơi đồng bằng sông Cái thu hẹp dần trước khi gặp vùng núi Khánh Vĩnh. Ba xã cũ Diên Tân, Diên Phước, Diên Thọ nằm liền kề nhau; trụ sở xã mới đặt tại số 99 tỉnh lộ 2, thôn Phước Lương.
Diện tích 73,6 km², dân số 16.692 người, mật độ khoảng 227 người/km². So với các xã phía đông, Diên Thọ thưa dân hơn và mang đậm nét nông thôn: ruộng ven sông suối, vườn cây và đồi thấp ở phía tây.
Tên Diên Thọ — kéo dài tuổi thọ — là một trong những tên mang nghĩa chúc tụng rõ nhất của hệ địa danh “Diên” ở Khánh Hòa.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Diên Thọ cũ, đơn vị có trụ sở được chọn làm trụ sở xã mới. Tên hai xã Diên Tân và Diên Phước thôi là tên hành chính, nhưng chữ “Phước” vẫn còn trong tên thôn Phước Lương, Phước Tuy.
Phân tích Hán Việt: Diên là 延 — kéo dài, nối dài; Thọ là 壽 — sống lâu, tuổi thọ. Khác với nhiều tên “Diên + chữ đẹp” khác của vùng, diên thọ 延壽 tự nó đã là một cụm từ có sẵn trong Hán văn, nghĩa là kéo dài tuổi thọ, thường gặp trong câu chúc và tên thuốc bổ (“diên niên ích thọ”). Vì vậy tên xã đọc lên là hiểu ngay nghĩa cầu chúc trường thọ cho dân làng.
Chữ “Diên” chung của vùng lấy từ tên phủ Diên Khánh (1742). Âm “thọ” còn ứng với chữ 受 (nhận) hay 授 (trao), nhưng trong địa danh mang nghĩa chúc tụng thì 壽 là cách hiểu phổ biến; chưa tìm thấy văn bản gốc ghi chữ Hán của tên xã.
Tên các xã cũ: Diên Tân (Tân — mới) và Diên Phước (Phước — phúc) cùng thuộc lối đặt tên này.
Trùng tên: cả nước không có xã phường nào khác tên Diên Thọ.
Địa lý
Theo tư liệu Wikipedia tiếng Việt, Diên Thọ giáp xã Diên Lâm ở phía bắc, xã Suối Dầu ở phía nam, Diên Lạc và Suối Hiệp ở phía đông, xã Khánh Vĩnh ở phía tây.
Địa hình thấp dần từ tây sang đông: phía tây là đồi núi thấp, chân của khối núi vùng Khánh Vĩnh – Hòn Bà; phía đông là đất bằng, ruộng lúa và làng xóm trải theo tỉnh lộ 2. Tên các thôn như Đá Mài, Cây Sung, Láng Nhớt, Đồng Bé gợi cảnh quan đất đai, cây cỏ của một vùng ven núi.
Khí hậu nhiệt đới gió mùa; mùa mưa cuối năm, mùa khô kéo dài từ đầu năm đến khoảng tháng 8.
Lịch sử
Vùng đất thuộc phủ Diên Khánh từ thế kỷ XVIII; thời Pháp thuộc thuộc một trong ba tổng của phủ (Trung Châu, Vĩnh Phước, Ninh Phước). Từ năm 1946 thuộc huyện Diên Khánh, qua các lần đổi thành huyện Vĩnh Khánh (1950–1954), Khánh Xương (sau 1975) rồi tái lập Diên Khánh năm 1977.
Trong hai cuộc kháng chiến, Diên Phước và Diên Thọ là hai trong số các xã của huyện được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.
Sắp xếp 2025: Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên và quy mô dân số của các xã Diên Tân, Diên Phước và Diên Thọ thành xã Diên Thọ, có hiệu lực từ 1/7/2025. Sau sắp xếp thôn, xã có 11 thôn: An Định, Cây Sung, Cẩm Sơn, Đá Mài, Đồng Bé, Láng Nhớt, Lễ Thạnh, Phò Thiện, Phước Lương, Phước Tuy 1 và Phước Tuy 2.
Dân cư – xã hội
Dân số 16.692 người, mật độ khoảng 227 người/km². Dân cư tập trung dọc tỉnh lộ 2 và quanh các cánh đồng; phần đồi phía tây thưa người. Cư dân chủ yếu là người Kinh, sinh hoạt theo nếp làng nông nghiệp với đình làng, chùa, nhà thờ họ.
Mỗi xã cũ có trường mầm non, tiểu học và trạm y tế riêng; sau sáp nhập các cơ sở này giữ nguyên để phục vụ theo cụm dân cư. Khoảng cách tới trung tâm Diên Khánh chỉ vài km nên các dịch vụ y tế, giáo dục tuyến trên khá thuận tiện.
Kinh tế
Nông nghiệp là trụ cột: lúa nước trên đồng bằng, rau màu và cây ăn quả trong vườn nhà, cây lâu năm và rừng trồng trên đất đồi. Chăn nuôi bò, heo, gia cầm theo hộ. Một phần lao động làm thuê, làm công nhân hoặc buôn bán ở trung tâm Diên Khánh và Nha Trang, gửi thu nhập về gia đình.
Tỉnh lộ 2 là trục vận chuyển nông sản, nối các thôn với chợ và trung tâm Diên Khánh ở phía đông.
Văn hóa
Văn hóa làng của vùng đồng bằng Diên Khánh: lễ cúng đình đầu năm, lễ cầu an, cầu mùa; giỗ họ và Tết là những dịp sum họp lớn. Các tên thôn Hán Việt như Phò Thiện, Lễ Thạnh, Phước Tuy, An Định cho thấy lớp làng xã lâu đời, có từ thời làng xã truyền thống.
Tư liệu đã tra chưa ghi nhận di tích xếp hạng cấp quốc gia trên địa bàn Diên Thọ. Người dân trong xã tham gia các lễ hội chung của vùng như lễ hội Am Chúa (tháng Ba âm lịch) ở xã Diên Điền.
Giao thông
Tỉnh lộ 2 đi qua địa bàn — trụ sở xã nằm ngay trên tuyến này — và là trục chính nối Diên Thọ với trung tâm xã Diên Khánh, quốc lộ 1 và Nha Trang. Các đường liên thôn nối khu dân cư với ruộng đồng và vùng đồi.
Hành chính
Địa chỉ trên giấy tờ mới ghi: thôn …, xã Diên Thọ, tỉnh Khánh Hòa, không còn ghi huyện Diên Khánh. Người dân ở các xã cũ Diên Tân và Diên Phước khi làm thủ tục thay đổi giấy tờ chỉ cần ghi tên thôn và xã Diên Thọ; hồ sơ được giải quyết tại Trung tâm phục vụ hành chính công đặt ở trụ sở xã trên tỉnh lộ 2.
Bản đồ Xã Diên Thọ
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Diên Thọ được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Diên Phước | Huyện Diên Khánh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Xã Diên Thọ | Huyện Diên Khánh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Xã Diên Tân | Huyện Diên Khánh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Diên Thọ gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ ba xã Diên Tân, Diên Phước và Diên Thọ của huyện Diên Khánh cũ, theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15.
Tên Diên Thọ có nghĩa là gì?
Diên Thọ 延壽 nghĩa là kéo dài tuổi thọ, sống lâu — một cụm từ chúc thọ có sẵn trong Hán văn.
Trụ sở xã Diên Thọ ở đâu?
Số 99 tỉnh lộ 2, thôn Phước Lương (trụ sở UBND xã Diên Thọ cũ).
Diện tích, dân số xã Diên Thọ?
73,6 km² và 16.692 người, mật độ khoảng 227 người/km².
Xã Diên Thọ có bao nhiêu thôn?
11 thôn: An Định, Cây Sung, Cẩm Sơn, Đá Mài, Đồng Bé, Láng Nhớt, Lễ Thạnh, Phò Thiện, Phước Lương, Phước Tuy 1, Phước Tuy 2.
Cùng Huyện Diên Khánh trước đây
- Xã Diên Điền 38.029
- Xã Diên Khánh 45.223
- Xã Diên Lạc 23.325
- Xã Diên Lâm 16.059
- Xã Suối Hiệp 24.159
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới