Vĩnh Hải là xã ven biển thuộc tỉnh Khánh Hòa, nơi có vịnh Vĩnh Hy và một phần Vườn quốc gia Núi Chúa; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba xã Vĩnh Hải, Thanh Hải và Nhơn Hải của huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận cũ. Diện tích 161,2 km², dân số 36.879 người.
Tổng quan
Núi đổ thẳng xuống biển là hình ảnh đặc trưng của xã Vĩnh Hải: phía bắc có vịnh nhỏ Vĩnh Hy ba mặt bọc núi, phía tây là khối núi của Vườn quốc gia Núi Chúa, phía đông và nam là biển. Xã thuộc tỉnh Khánh Hòa, trước đây là ba xã ven biển phía đông huyện Ninh Hải.
Xã rộng 161,2 km², dân số 36.879 người, mật độ khoảng 229 người/km². Trụ sở đặt tại UBND xã Vĩnh Hải cũ. Ở thôn Thái An của xã có địa điểm dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phương án tháng 4/2025 đặt tạm tên xã Ninh Hải 3. Bản chốt sau khi lấy ý kiến dùng tên Vĩnh Hải của xã cũ có vịnh Vĩnh Hy và nơi đặt trụ sở; hai tên Thanh Hải, Nhơn Hải lùi về làm tên vùng.
Phân tích Hán Việt: Vĩnh là 永 — lâu dài, bền vững; Hải là 海 — biển. Vĩnh Hải theo nghĩa chữ là “biển lâu bền”. Từ điển wiki.ngonngu có mục “Vĩnh Hải” nhưng ghi nghĩa là một phường của Nha Trang — trùng tên, không phải xã này.
Chữ “Vĩnh” và vịnh Vĩnh Hy: theo Wikipedia tiếng Việt, làng ven vịnh lúc đầu có tên dân gian Vũng Găng, do lớp cư dân từ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Phú Yên đến lập nghiệp từ thế kỷ XVIII; về sau đổi thành Vĩnh Hy, gửi gắm mong ước làm ăn thịnh vượng và cuộc sống yên bình lâu dài. Chưa có nguồn cho biết tên xã Vĩnh Hải có được đặt theo tên Vĩnh Hy hay không. Đuôi “-Hải” là quy luật đặt tên của các xã huyện Ninh Hải.
Trùng tên: còn xã Vĩnh Hải ở thành phố Cần Thơ và xã Vĩnh Hải ở Hải Phòng — khi viết địa chỉ cần ghi kèm “tỉnh Khánh Hòa”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Công Hải ở tây bắc, xã Ninh Hải ở tây nam, biển ở phía đông và nam.
Phần lớn diện tích là đồi núi thuộc khối Núi Chúa — điểm cao nhất là đỉnh Cô Tuy, khoảng 1.039–1.040 m. Vườn quốc gia Núi Chúa (thành lập năm 2003, rộng 298,65 km²) là vùng khô hạn bậc nhất Việt Nam, nơi rừng khô, thảm cây bán sa mạc và biển gặp nhau; năm 2021 khu vực này được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Vịnh Vĩnh Hy lặng sóng nên là nơi tàu thuyền tránh trú bão; suối Lồ Ồ đổ nước ngọt vào vịnh quanh năm.
Theo Wikipedia tiếng Việt, khí hậu huyện Ninh Hải cũ có nhiệt độ trung bình khoảng 27,6 °C, lượng mưa khoảng 787 mm/năm; bờ biển của huyện dài khoảng 54 km.
Lịch sử
- Thế kỷ XVIII — làng chài Vũng Găng (sau là Vĩnh Hy) hình thành.
- 1976–1977 — vùng đất thuộc huyện Ninh Hải, tỉnh Thuận Hải.
- 1991 — trở lại tỉnh Ninh Thuận.
- 2003 — Vườn quốc gia Núi Chúa thành lập (Quyết định 134/2003/QĐ-TTg).
- 2005 — xã Thanh Hải được lập (cùng đợt lập huyện Thuận Bắc).
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 hợp nhất Vĩnh Hải, Thanh Hải, Nhơn Hải thành xã Vĩnh Hải; hiệu lực 1/7/2025, cùng lúc huyện Ninh Hải chấm dứt hoạt động.
Sau sắp xếp xã có 15 thôn; tháng 6/2026 hai thôn Cầu Gãy và Đá Hang nhập lại, còn 14 thôn.
Dân cư – xã hội
Dân số 36.879 người (tính đến 31/12/2024). Phần lớn diện tích phía tây là rừng đặc dụng của Vườn quốc gia Núi Chúa, nên dân cư tập trung ở dải ven biển và quanh vịnh Vĩnh Hy. Theo Wikipedia tiếng Việt, cư dân huyện Ninh Hải cũ chủ yếu là người Kinh và người Chăm.
Làng Vĩnh Hy được lập bởi lớp cư dân từ Quảng Nam, Quảng Ngãi, Quảng Bình, Phú Yên di cư vào thời các chúa Nguyễn, từ thế kỷ XVIII; ban đầu là một làng chài.
Kinh tế
Theo Wikipedia tiếng Việt, vùng biển Vĩnh Hy có nhiều hải sản: cá mú, cá hồng, cá thu, cá ngừ, tôm, cua, mực. Hạ tầng được cải thiện và du lịch phát triển đã tạo thêm việc làm, thu nhập cho cư dân làng chài. Ở cấp huyện cũ, Ninh Hải có nuôi tôm, đánh bắt và chế biến hải sản, sản xuất muối, trồng bông, lúa, dừa; du lịch dựa vào Núi Chúa và Vĩnh Hy.
Thôn Thái An là địa điểm dự án nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2, theo nghị quyết của Quốc hội năm 2009; dự án dừng năm 2016 và được Quốc hội đồng ý tái khởi động ngày 30/11/2024.
Văn hóa
Di sản nổi bật nhất của xã là cảnh quan: vịnh Vĩnh Hy và hệ sinh thái khô hạn Núi Chúa — thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới được UNESCO công nhận ngày 14/4/2021. Tên làng Vũng Găng – Vĩnh Hy lưu dấu quá trình định cư của người Việt từ thế kỷ XVIII. Tục thờ cá Ông của ngư dân ven biển miền Trung cũng là một phần đời sống tín ngưỡng của các làng chài.
Giao thông
Theo Wikipedia tiếng Việt, vịnh Vĩnh Hy cách phường Phan Rang khoảng 42 km về phía bắc và cách vùng Cam Ranh khoảng 43 km. Quốc lộ 1 và đường sắt Bắc – Nam chạy ở phía tây, giới hạn phía tây của Vườn quốc gia Núi Chúa là quốc lộ 1; xã nằm phía đông khối núi.
Hành chính
Địa chỉ: “…, xã Vĩnh Hải, tỉnh Khánh Hòa” — bỏ “huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận”. Cư dân Thanh Hải, Nhơn Hải cũ làm thủ tục tại UBND xã Vĩnh Hải.
Bản đồ Xã Vĩnh Hải
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Vĩnh Hải được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nhơn Hải | Huyện Ninh Hải | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
| Xã Vĩnh Hải | Huyện Ninh Hải | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
| Xã Thanh Hải | Huyện Ninh Hải | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Vĩnh Hải gồm những xã cũ nào?
Ba xã Vĩnh Hải, Thanh Hải và Nhơn Hải của huyện Ninh Hải, tỉnh Ninh Thuận cũ.
Tên Vĩnh Hải có nghĩa là gì?
永海 — Vĩnh là lâu dài, Hải là biển: “biển lâu bền”. Tên giữ từ xã Vĩnh Hải cũ, cùng ý “Vĩnh” với vịnh Vĩnh Hy.
Vịnh Vĩnh Hy thuộc xã nào?
Thuộc xã Vĩnh Hải, tỉnh Khánh Hòa (trước là huyện Ninh Hải, Ninh Thuận). Tên dân gian cũ của vịnh là Vũng Găng.
Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận 2 ở đâu?
Tại thôn Thái An, nay thuộc xã Vĩnh Hải, tỉnh Khánh Hòa.
Xã Vĩnh Hải rộng bao nhiêu?
161,2 km², dân số 36.879 người.
Cùng Huyện Ninh Hải trước đây
- Phường Ninh Chử 39.556
- Xã Ninh Hải 31.115
- Xã Xuân Hải 45.104
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới