Công Hải là xã ven biển vùng đồi thuộc tỉnh Khánh Hòa, ở cực bắc vùng Ninh Thuận cũ, giáp Cam Ranh; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Công Hải và Phước Chiến của huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận cũ. Diện tích 124,3 km², dân số 14.727 người.
Tổng quan
Xã Công Hải là cửa ngõ phía bắc của vùng Phan Rang: quốc lộ 1, đường sắt Bắc – Nam và cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo cùng đi qua xã trước khi vào đồng bằng Ninh Thuận cũ. Phía đông xã là biển, có bãi Bình Tiên; một phần diện tích thuộc Vườn quốc gia Núi Chúa.
Xã rộng 124,3 km², dân số 14.727 người, mật độ khoảng 118 người/km² — thưa nhất trong các xã ven biển vùng Ninh Thuận cũ. Trụ sở đặt tại UBND xã Công Hải cũ. Xã thuộc tỉnh Khánh Hòa từ 1/7/2025.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phương án tháng 4/2025 ghi tạm là xã Thuận Bắc 2. Bản chốt giữ tên Công Hải của xã cũ nơi đặt trụ sở; tên Phước Chiến trở thành tên một thôn sau khi các thôn được sắp xếp lại năm 2026.
Tên từ đâu ra: theo Wikipedia tiếng Việt, năm 1979 xã Phước Công được đổi tên thành Công Hải. Như vậy chữ “Công” giữ lại từ tên cũ, còn chữ “Phước” được thay bằng đuôi “Hải” — đúng đợt đặt tên đồng loạt năm 1979 của huyện Ninh Hải, khi nhiều xã ven biển nhận đuôi “-Hải” (Phượng Hải → Tri Hải, Cát Hải → Phương Hải).
Phân tích Hán Việt: Hải là 海 — biển. Âm công có nhiều chữ trong từ điển wiki.ngonngu: 公 (chung, công bằng), 功 (công lao), 工 (việc làm). Chưa tìm thấy văn bản gốc của tên Phước Công nên không xác định được chữ nào. Từ điển nhà có mục Công Hải ghi là xã thuộc Ninh Hải, Ninh Thuận — thông tin trước năm 2005.
Phước Chiến: “Phước” là 福 (phúc); chữ Hán và lý do đặt tên “Chiến” chưa có nguồn giải thích. Cả nước chỉ có một xã Công Hải.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Nam Cam Ranh ở phía bắc, Bác Ái Đông ở phía tây, Ninh Hải và Thuận Bắc ở phía nam, Vĩnh Hải ở đông nam; phía đông là biển. Từ trung tâm xã về phường Phan Rang khoảng 15 km.
Wikipedia mô tả Công Hải là xã ven biển có địa hình đồi núi. Một phần địa giới thuộc Vườn quốc gia Núi Chúa — lập năm 2003 theo Quyết định 134/2003/QĐ-TTg, rộng 298,65 km², phía bắc giáp xã Nam Cam Ranh, phía tây giới hạn bởi quốc lộ 1. Đây là vùng khô hạn bậc nhất Việt Nam, nơi rừng, cảnh quan bán sa mạc và biển gặp nhau; điểm cao nhất là đỉnh Cô Tuy (khoảng 1.039 m).
Lịch sử
- 1979 — xã Phước Công đổi tên thành Công Hải (huyện Ninh Hải, tỉnh Thuận Hải).
- 1981 — Công Hải thuộc huyện Ninh Hải sau khi huyện được điều chỉnh.
- 1991 — trở về tỉnh Ninh Thuận.
- 7/7/2005 — Nghị định 84/2005/NĐ-CP lập huyện Thuận Bắc; Công Hải và Phước Chiến cùng bốn xã khác tách từ Ninh Hải sang huyện mới.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 hợp nhất Phước Chiến và Công Hải thành xã Công Hải, hiệu lực 1/7/2025.
Sau hợp nhất xã có 13 thôn; đề án tháng 6/2026 rút còn 8 thôn: Phước Chiến, Động Thông, Kà Rôm, Suối Giếng, Hiệp Kiết, Ma Trai, Suối Vang, Bình Tiên.
Huyện Thuận Bắc cũ rộng khoảng 321,5 km², dân số 50.471 người (cuối năm 2024), huyện lỵ ở Lợi Hải. Sau năm 2025, sáu xã của huyện chia vào ba đơn vị: Công Hải (Công Hải, Phước Chiến), Thuận Bắc (Lợi Hải, Bắc Phong, Phước Kháng) và Ninh Hải (Bắc Sơn).
Dân cư – xã hội
Dân số 14.727 người (tính đến 31/12/2024), mật độ khoảng 118 người/km². Theo Wikipedia tiếng Việt, huyện Thuận Bắc cũ có ba dân tộc chính là Kinh, Chăm và Raglai. Ninh Thuận cũ là nơi tập trung đông nhất người Raglai cả nước: theo Tổng điều tra năm 2009, tỉnh có 58.911 người Raglai, chiếm 48,2% tổng số người Raglai ở Việt Nam.
Một số tên thôn của xã như Kà Rôm, Ma Trai không phải tên Hán Việt; nguồn gốc và nghĩa của chúng chưa có tư liệu công bố.
Kinh tế
Tư liệu công bố riêng về kinh tế xã còn ít. Ở cấp tỉnh, Ninh Thuận cũ có khoảng 63% diện tích là đồi núi, khí hậu khô hạn đến bán khô hạn với lượng mưa thấp nhất cả nước — điều kiện quyết định sản xuất nông nghiệp vùng đồi như phía tây xã. Phía đông xã giáp biển, có bãi Bình Tiên.
Xã nằm trên trục quốc lộ 1 và cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo nối Phan Rang với Cam Ranh, Nha Trang — vị trí cửa ngõ phía bắc của vùng Phan Rang cũ.
Văn hóa
Bãi biển Bình Tiên được Wikipedia nêu là điểm du lịch của huyện Thuận Bắc cũ; một phần Vườn quốc gia Núi Chúa — vùng khô hạn bậc nhất Việt Nam, thuộc Khu dự trữ sinh quyển thế giới công nhận năm 2021 — nằm trong địa giới xã. Theo Wikipedia tiếng Việt, nhạc cụ của người Raglai gồm đàn bầu, kèn môi, đàn chapi, mã la, đàn đá, đàn salaken; hát đối đáp phổ biến trong sinh hoạt văn nghệ.
Giao thông
Quốc lộ 1, đường sắt Bắc – Nam và cao tốc Cam Lâm – Vĩnh Hảo chạy qua xã. Đường ven biển nối Bình Tiên với vịnh Vĩnh Hy (xã Vĩnh Hải) ở phía nam và với vùng Cam Ranh ở phía bắc.
Hành chính
Địa chỉ: “…, xã Công Hải, tỉnh Khánh Hòa” — không còn “huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận”. Cư dân Phước Chiến cũ làm thủ tục tại UBND xã Công Hải.
Bản đồ Xã Công Hải
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Công Hải được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Công Hải | Huyện Thuận Bắc | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
| Xã Phước Chiến | Huyện Thuận Bắc | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Công Hải gồm những xã cũ nào?
Hai xã Công Hải và Phước Chiến của huyện Thuận Bắc, tỉnh Ninh Thuận cũ.
Tên Công Hải có nghĩa là gì?
Năm 1979 xã Phước Công đổi tên thành Công Hải: giữ chữ “Công”, thêm đuôi “Hải” (海, biển) theo hệ tên ven biển huyện Ninh Hải. Chữ Hán của “Công” chưa xác định (có thể 公 hoặc 功).
Bãi biển Bình Tiên thuộc xã nào?
Thuộc xã Công Hải, tỉnh Khánh Hòa; Bình Tiên nay cũng là tên một thôn của xã.
Xã Công Hải rộng bao nhiêu?
124,3 km², dân số 14.727 người, mật độ khoảng 118 người/km².
Cùng Huyện Thuận Bắc trước đây
- Xã Ninh Hải 31.115
- Xã Thuận Bắc 25.744
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới