Tân Hội là xã thuộc tỉnh Lâm Đồng, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ ba xã Tân Hội, Tân Thành và N'Thol Hạ của huyện Đức Trọng cũ. Xã rộng 79,94 km², dân số 28.979 người.
Tổng quan
Xã Tân Hội nằm ở phía tây khu Liên Nghĩa, trên dải đồi đất đỏ giữa vùng Đức Trọng và vùng Lâm Hà. Xã ghép một xã Cơ Ho có tên từ thời trước 1975 (N'Thol Hạ) với hai xã người Kinh đặt tên theo chữ “Tân” (Tân Hội và Tân Thành tách ra từ Tân Hội năm 2000). Vùng đất này gắn với truyền thuyết nữ tù trưởng Kanai và thác Pongour – theo Wikipedia, truyền thuyết kể vùng Phú Hội – Tân Hội – Tân Thành xưa do nàng cai quản.
Diện tích 79,94 km², dân số 28.979 người (31/12/2024), mật độ khoảng 363 người/km². Trụ sở đặt tại UBND xã Tân Hội cũ. Năm 2026 xã sắp xếp 21 thôn còn 10: Bia Ray, Bon Rơm, Đoàn Kết, Srê Đăng, Tân Đà, Tân Liên, Tân Nghĩa, Tân Phú, Tân Thuận, Tân Trung. Xã thuộc tỉnh Lâm Đồng.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên xã kế thừa xã Tân Hội – xã lớn nhất và là xã gốc của Tân Thành. Theo âm Hán Việt, tân 新 là mới; hội thường là 會 (họp, tụ hội). “Tân Hội” vì vậy thường được hiểu là nơi hội tụ mới – kiểu tên phổ biến của những làng lập sau này. Các nguồn đã tra không ghi chữ Hán gốc và lý do đặt tên, nên nghĩa nêu ở mức thường hiểu. Chữ “Tân” trở thành “họ” của hầu hết các thôn: Tân Đà, Tân Liên, Tân Nghĩa, Tân Phú, Tân Thuận, Tân Trung.
Tên xã cũ N'Thol Hạ (còn viết N'Thôn Hạ) có lịch sử dài hơn: năm 1958 tỉnh Tuyên Đức đã có xã N'Thol Hạ thuộc tổng Định Tân, quận Đức Trọng, và cũng có một xã N'Thol Thượng thuộc quận Lạc Dương. Đây là tên ghép một tên gốc Cơ Ho với chữ Hán Việt hạ (dưới) – phân biệt với “thượng” (trên). Nghĩa của phần “N'Thol” chưa tìm thấy nguồn. Các thôn Bon Rơm, Srê Đăng, Bia Ray giữ âm Cơ Ho.
Tên Tân Hội trùng với xã Tân Hội (An Giang) và xã Tân Hội (Tây Ninh); khi ghi địa chỉ cần kèm “tỉnh Lâm Đồng”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Nam Ban Lâm Hà ở phía bắc, Đinh Văn Lâm Hà ở phía tây bắc, Tân Hà Lâm Hà ở phía tây, Ninh Gia ở phía tây nam, Đức Trọng ở phía đông nam và Hiệp Thạnh ở phía đông.
Địa hình là đồi thấp ở phía tây huyện Đức Trọng cũ, độ cao phổ biến 850–900 m, độ dốc nhỏ, hầu hết là đất hình thành từ bazan – theo tài liệu của huyện, rất thích hợp cây lâu năm như cà phê. Khí hậu vùng Đức Trọng ôn hòa, nhiệt độ trung bình thấp, biên độ ngày đêm lớn, mùa khô kéo dài từ tháng 12 đến tháng 4. Tài liệu huyện cũng ghi nhóm đất đỏ vàng phân bố ở các xã N'Thol Hạ, Tân Thành, Ninh Gia.
Lịch sử
N'Thol Hạ và Tân Hội
Năm 1958, quận Đức Trọng của tỉnh Tuyên Đức có bốn tổng: Ninh Thạnh, Sơn Bình, Mỹ Lệ và Định Tân; N'Thol Hạ là một xã của tổng Định Tân (cùng Lang Bian, Đinh Văn). Từ ngày 7/9/1967, tỉnh lỵ Tuyên Đức dời từ Đà Lạt về xã Tùng Nghĩa – nay là vùng xã Đức Trọng, sát phía đông Tân Hội. Năm 1976, Tân Hội và N'Thol Hạ thuộc huyện Đức Trọng. Năm 1987, khi chia Đức Trọng lập huyện Lâm Hà, hai xã này ở lại Đức Trọng.
Tân Thành tách ra năm 2000
Ngày 30/10/2000, Nghị định 62/2000/NĐ-CP lập xã Tân Thành trên 2.270 ha và 5.326 người của xã Tân Hội; Tân Hội còn 2.360 ha với 10.902 người.
Sắp xếp năm 2025
Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ Tân Thành, Tân Hội và N'Thol Hạ thành xã Tân Hội từ 1/7/2025. Ngày 19/6/2026, HĐND xã ra Nghị quyết 18/NQ-HĐND sắp xếp 21 thôn còn 10, chỉ giữ nguyên thôn Srê Đăng.
Dân cư – xã hội
Gần 29.000 người sống trong xã: người Kinh ở các thôn mang chữ “Tân” và đồng bào Cơ Ho ở vùng N'Thol Hạ với các thôn Bon Rơm, Srê Đăng, Bia Ray. Huyện Đức Trọng cũ có 178.100 người năm 2017, đông dân thứ hai tỉnh Lâm Đồng cũ. Trường học các cấp đến trung học cơ sở và trạm y tế kế thừa từ ba xã cũ.
Kinh tế
Cà phê là cây trồng chính trên đất bazan đồi thấp; ngoài ra có rau, hoa màu, cây ăn quả và lúa ở thung lũng. Tài liệu huyện Đức Trọng cũ cho biết nước ngầm trong tầng bazan được khai thác khá phổ biến để tưới cà phê, rau. Dịch vụ, buôn bán nhỏ tập trung ở trung tâm các xã cũ.
Văn hóa – truyền thuyết
Truyền thuyết thác Pongour, được Wikipedia ghi lại, kể rằng vùng Phú Hội – Tân Hội – Tân Thành xưa do nữ tù trưởng Cơ Ho xinh đẹp tên Kanai cai quản; nàng có bốn con tê giác giúp khai phá nương rẫy. Khi nàng mất vào rằm tháng Giêng, nơi nàng yên nghỉ hóa thành thác nước, tóc nàng thành làn nước, các phiến đá xếp thành bậc. Thác Pongour hiện được Wikipedia ghi thuộc địa bàn xã Đức Trọng lân cận. Văn hóa cồng chiêng, rượu cần của người Cơ Ho vẫn hiện diện ở vùng N'Thol Hạ.
Giao thông
Đường liên xã nối Tân Hội với khu Liên Nghĩa (xã Đức Trọng), quốc lộ 27 đi Đinh Văn và quốc lộ 20; về phía bắc có đường lên Nam Ban.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi “thôn …, xã Tân Hội, tỉnh Lâm Đồng” – nên ghi đủ tên tỉnh vì có hai xã Tân Hội khác ở An Giang và Tây Ninh. Trụ sở xã đặt tại UBND xã Tân Hội cũ.
Bản đồ Xã Tân Hội
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Tân Hội được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1671/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Tân Hội | Huyện Đức Trọng | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
| Xã Tân Thành | Huyện Đức Trọng | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
| Xã N'Thol Hạ | Huyện Đức Trọng | Tỉnh Lâm Đồng | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Tân Hội gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ ba xã Tân Hội, Tân Thành và N'Thol Hạ của huyện Đức Trọng cũ.
Tên Tân Hội có nghĩa là gì?
Tân 新 là mới, hội thường là 會 (tụ hội) – thường hiểu là nơi hội tụ mới; chưa thấy văn bản ghi chữ Hán gốc.
N'Thol Hạ là gì?
Tên một xã có từ năm 1958 (tổng Định Tân, quận Đức Trọng), ghép tên gốc Cơ Ho với chữ hạ (dưới); nay thuộc xã Tân Hội.
Có bao nhiêu xã tên Tân Hội?
Ba: ở Lâm Đồng, An Giang và Tây Ninh – cần ghi kèm tên tỉnh.
Diện tích và dân số xã là bao nhiêu?
79,94 km² và 28.979 người (31/12/2024).
Cùng Huyện Đức Trọng trước đây
- Xã Đinh Văn Lâm Hà 48.702
- Xã Đức Trọng 85.163
- Xã Hiệp Thạnh 51.310
- Xã Ninh Gia 16.311
- Xã Tà Hine 23.027
- Xã Tà Năng 13.077
← Toàn bộ 124 xã, phường của Lâm Đồng Tra tên xã cũ → mới