Phường Liên Hòa

Tổng quan

Phường Liên Hòa là đơn vị cực nam của vùng Quảng Yên cũ, nằm sát cửa sông Bạch Đằng và vịnh Bắc Bộ, thuộc Thành phố Quảng Ninh. Địa bàn gồm hai mảng khác hẳn nhau: phần làng xóm lâu đời trên đảo Hà Nam (Liên Hòa, Liên Vị, Phong Hải, Tiền Phong) và vùng bãi bồi rộng lớn phía tây sông Rút — Đầm Nhà Mạc — nơi các khu công nghiệp đang được xây dựng.

Theo số liệu sắp xếp, phường rộng 71,44 km² và có 32.847 người, mật độ khoảng 460 người/km²; trụ sở đặt tại trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã Liên Hòa cũ. Về dân số, đây là phường đông thứ hai trong sáu phường hình thành trên đất thị xã Quảng Yên cũ, chỉ sau Hiệp Hòa.

Trên đất phường có đình Trung Bản — một điểm thuộc di tích quốc gia đặc biệt chiến thắng Bạch Đằng — và hai khu công nghiệp Nam Tiền Phong, Deep C Bắc Tiền Phong. Từ ngày 1/9/2026, phường thuộc Thành phố Quảng Ninh trực thuộc trung ương.

Tên gọi và ý nghĩa

Phường mới mang tên xã Liên Hòa, một trong bốn đơn vị hợp thành và là nơi đặt trụ sở phường. Đáng chú ý, xã Liên Hòa cũ không vào trọn phường này: theo Nghị quyết 1679, một phần diện tích tự nhiên của xã được sắp xếp vào phường Hà An, phần còn lại cùng Phong Hải, Liên Vị, Tiền Phong lập thành phường Liên Hòa.

Nghĩa chữ

Âm Liên trong địa danh thường ứng với chữ 聯 hoặc 連, cùng mang nghĩa nối liền, liên kết; âm Hòa thường là 和 — hòa hợp, êm thuận. Tên Liên Hòa vì vậy thường được hiểu là “liên kết và hòa thuận”, kiểu tên đặt cho một đơn vị gom nhiều làng lại. Chưa tìm được văn bản ghi chữ Hán gốc của xã, nên cách viết 聯和 ở đây là cách hiểu phổ biến, không phải bản chép từ sắc phong.

Cặp tên Liên Hòa – Liên Vị

Hai xã kề nhau Liên Hòa và Liên Vị cùng mang chữ Liên. Trên đảo Hà Nam xưa có xã Vị Dương, Vị Khê do các nhóm khai hoang lập sau nhóm Phong Lưu; chữ Vị trong tên Liên Vị có thể liên quan tới các làng này, nhưng tư liệu công bố chưa nói rõ. Năm 1998, xã Tiền Phong được lập từ một phần đất của chính hai xã Liên Vị và Liên Hòa (Nghị định 23/1998/NĐ-CP), cho thấy ba đơn vị này vốn liền một khối. Tên Phong Hải lấy chữ Phong của xã gốc Phong Cốc, nơi nó tách ra năm 1964.

Trùng tên

Sau sắp xếp năm 2025 còn xã Liên Hòa (Phú Thọ); khi ghi địa chỉ nên viết kèm “Thành phố Quảng Ninh”.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, phường giáp phường Hà An ở phía bắc và phía đông, giáp vịnh Bắc Bộ ở phía nam, giáp phường Phong Cốc ở phía tây. Phần đảo Hà Nam là đồng bằng phù sa được bao bởi đê, ruộng lúa xen ao đầm; phía đông có sông Chanh đổ ra cửa biển.

Đầm Nhà Mạc là một vùng bãi bồi tách khỏi đảo Hà Nam bởi sông Rút, gần như không có dân thường trú vì thiếu nước ngọt; diện tích bãi được ước bằng phần lớn diện tích đảo. Tên bãi gắn với dấu ấn nhà Mạc theo cách gọi dân gian. Phía nam là vùng cửa sông Bạch Đằng – Nam Triệu, đối diện đặc khu Cát Hải của Hải Phòng.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh, chịu ảnh hưởng trực tiếp của gió biển và bão. Bãi triều ngoài đê có rừng ngập mặn và các bãi nuôi thủy sản.

Lịch sử

Các làng khai hoang

Cư dân trên phần đảo này hình thành từ các đợt quai đê lấn biển bắt đầu đầu thời Lê sơ. Làng Trung Bản là một trong bốn làng của xã Phong Lưu; năm 1890 bốn làng tách thành bốn xã. Cả vùng thuộc huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Yên, rồi khu Hồng Quảng (1955) và tỉnh Quảng Ninh (1963).

Chia tách trong thế kỷ XX

Ngày 23/6/1964, Bộ Nội vụ chia xã Phong Cốc thành hai xã Phong Cốc và Phong Hải. Ngày 24/4/1998, Nghị định 23/1998/NĐ-CP thành lập xã Tiền Phong từ một phần xã Liên Vị và xã Liên Hòa. Năm 2011, khi lập thị xã Quảng Yên, Phong Hải trở thành phường, còn Liên Hòa, Liên Vị, Tiền Phong vẫn là xã.

Phường mới năm 2025

Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp phường Phong Hải, xã Liên Vị, xã Tiền Phong và phần còn lại của xã Liên Hòa (sau khi đã chuyển một phần sang phường Hà An) thành phường Liên Hòa. Phường hoạt động từ 1/7/2025.

Dân cư – xã hội

Gần như toàn bộ 32.847 cư dân sống trên phần đảo Hà Nam; Đầm Nhà Mạc chủ yếu là đất bãi, công trường và khu công nghiệp. Cư dân chủ yếu là người Kinh, sinh hoạt cộng đồng theo làng và dòng họ, với hệ thống đình, miếu, nhà thờ họ dày đặc như mọi làng trên đảo Hà Nam.

Khi các khu công nghiệp vận hành, lao động từ nơi khác đến làm việc và thuê trọ ngày một nhiều, làm thay đổi cơ cấu dân cư ở các khu phố gần Tiền Phong. Đảo có trường THPT Ngô Gia Tự cùng các trường các cấp và trạm y tế ở từng khu vực.

Kinh tế

Liên Hòa là phường có tỷ trọng công nghiệp quy hoạch lớn nhất vùng Quảng Yên cũ. Theo danh sách khu công nghiệp của Khu kinh tế ven biển Quảng Yên (Quyết định 29/2020/QĐ-TTg), trên địa bàn có:

• KCN Nam Tiền Phong — khoảng 487 ha, do Công ty CP KCN Tiền Phong đầu tư;
• KCN Deep C Bắc Tiền Phong — khoảng 1.193 ha, do DEEP C và Tập đoàn Hateco phát triển;
• vùng Đầm Nhà Mạc với các khu công nghiệp Bạch Đằng, Bạch Đằng II, VSIP Quảng Ninh và VB Quảng Yên theo quy hoạch.

Song song là kinh tế truyền thống của đảo: trồng lúa, nuôi trồng thủy sản nước lợ, đánh bắt ven bờ. Liên Hòa là một trong những làng được nhắc đến với nghề đóng tàu gỗ của vùng Quảng Yên; trên đảo còn nghề đan thuyền nan, làm bánh gio.

Văn hóa – di tích

Đình Trung Bản

Đình Trung Bản gắn với truyền thuyết Hưng Đạo Đại vương Trần Quốc Tuấn: khi khảo sát trận địa Bạch Đằng năm 1288, ông dừng chân ở đây, chống kiếm xuống đất để buộc lại tóc; dân làng sau lập nơi thờ. Đình thuộc Khu di tích lịch sử Bạch Đằng, được xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt năm 2012.

Lễ hội

Cư dân trong phường tham gia các lễ hội chung của đảo Hà Nam: lễ hội Tiên Công mùng 7 tháng Giêng ở miếu Tiên Công (nay thuộc phường Phong Cốc), lễ hội Xuống đồng đầu năm, cùng lễ hội đình làng và ngày ra cỗ họ của từng dòng họ. Đình, miếu ở Liên Vị, Phong Hải, Tiền Phong đều là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của từng làng.

Giao thông

Cầu sông Rút (2016) nối phần đảo với Đầm Nhà Mạc; cầu Bạch Đằng (2018) trên tuyến cao tốc Hạ Long – Hải Phòng đưa xe từ Quảng Yên sang Hải Phòng. Hướng lên trung tâm Quảng Yên đi qua cầu sông Chanh. Tuyến liên xã Liên Vị – Cầu Chanh – Đình Cốc chạy xuyên đảo.

Hành chính

Địa chỉ ghi: [khu phố], phường Liên Hòa, Thành phố Quảng Ninh. Người dân phần xã Liên Hòa cũ đã chuyển sang phường Hà An thì ghi phường Hà An — cần đối chiếu khu phố cụ thể khi cập nhật giấy tờ.

Bản đồ Phường Liên Hòa

Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Phường Liên Hòa được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thị xã Quảng Yên trước đây

• Phường Đông Mai 21.649
• Phường Hà An 21.314
• Phường Hiệp Hòa 33.381
• Phường Phong Cốc 27.356
• Phường Quảng Yên 31.353