Phường Đông Mai

Tổng quan

Phường Đông Mai là phần bắc nhất của vùng Quảng Yên cũ, nằm trên hành lang quốc lộ 18 nối Uông Bí với Hạ Long, thuộc Thành phố Quảng Ninh. Khác với các phường đồng bằng ven sông phía nam, Đông Mai có địa hình đồi thấp chuyển tiếp xuống đồng bằng, giáp vùng lòng hồ Yên Lập.

Phường rộng 50,61 km², dân số 21.649 người, mật độ khoảng 428 người/km². Phường chỉ ghép từ hai đơn vị: phường Đông Mai và phường Minh Thành. Wikipedia tiếng Việt liệt kê 22 khu phố, trong đó có Biểu Nghi, Biểu Nghi 2, Cát Thành, Cây số 11, Động Linh, Đường Ngang, Hòa Tháp, Khe Cát, Lâm Sinh 1, Lâm Sinh 2, Trại Cọ, Trại Thành, Yên Lập Đông, Yên Lập Tây.

Điểm nhận diện của phường là công nghiệp: KCN Đông Mai (khoảng 168 ha) nằm trọn trên địa bàn, và một phần lớn KCN Sông Khoai (Amata) trải trên đất Minh Thành, Đông Mai cũ. Từ ngày 1/9/2026, phường thuộc Thành phố Quảng Ninh trực thuộc trung ương.

Tên gọi và ý nghĩa

Phường mới giữ tên Đông Mai — tên xã thuộc huyện Yên Hưng có từ trước năm 1984, chuyển thành phường năm 2011. Đơn vị còn lại là phường Minh Thành; tên Đông Mai được chọn cho phường mới và trụ sở phường cũng đặt tại trụ sở phường Đông Mai cũ.

Nghĩa chữ

Đông trong địa danh hầu hết là 東 — phương đông. Mai thường được hiểu là 梅 — cây mai, hoa mai, biểu tượng của sự thanh cao và mùa xuân. Ghép lại, Đông Mai thường được hiểu là “hoa mai phía đông”. Chưa tìm được văn bản chữ Hán của làng hay xã cũ để khẳng định cách viết, nên đây là cách hiểu phổ biến; âm “mai” còn ứng với các chữ khác như 枚.

Minh Thành và các tên khu phố

Tên Minh Thành (thường hiểu: Minh 明 sáng, Thành 成 nên, hoặc 城 thành lũy) nay không còn là tên đơn vị hành chính, nhưng chữ “Thành” vẫn hiện diện trong nhiều tên khu phố như Cát Thành, Tân Thành, Thuận Thành, Trại Thành, Hợp Thành. Các tên Yên Lập Đông, Yên Lập Tây gợi đến sông và hồ Yên Lập; tên Cây số 11 là kiểu tên lấy theo cột cây số trên quốc lộ, phổ biến ở các khu dân cư hình thành dọc đường.

Tên Đông Mai hiện là duy nhất trong danh mục đơn vị cấp xã toàn quốc sau sắp xếp năm 2025.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, phường Đông Mai phía bắc giáp phường Vàng Danh và xã Quảng La, phía đông giáp phường Tuần Châu, phía tây giáp phường Uông Bí, phía nam giáp các phường Hiệp Hòa, Quảng Yên và Hà An.

Phía bắc phường là vùng đồi thấp, rừng trồng — phần “đồi núi” chiếm khoảng 18% diện tích thị xã Quảng Yên cũ nằm chủ yếu ở dải phía bắc này. Hồ Yên Lập, hồ thủy lợi xây dựng 1978–1982 với dung tích khoảng 127–130 triệu m³, có một phần lòng hồ thuộc địa phận Đông Mai; hồ cấp nước tưới cho khoảng 10.000 ha và cấp nước sinh hoạt, công nghiệp cho vùng hạ lưu sông Yên Lập.

Khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh; nhiệt độ trung bình năm khoảng 23–24 °C, mưa gần 2.000 mm/năm.

Lịch sử

Đông Mai là một xã của huyện Yên Hưng, tỉnh Quảng Yên rồi tỉnh Quảng Ninh. Ngày 6/3/1984, Quyết định 37-HĐBT tách thôn Khoái Lạc khỏi xã Đông Mai để lập xã Sông Khoai; sau đó Đông Mai còn ba thôn Biểu Nghi, Trại Thành và Trại Cọ.

Nghị quyết 100/NQ-CP ngày 25/11/2011 thành lập thị xã Quảng Yên và chuyển xã Đông Mai thành phường Đông Mai, khi ấy rộng 1.683,47 ha với 6.582 người; Minh Thành cũng trở thành phường trong đợt này. Hai phường kề nhau dọc quốc lộ 18 cùng chịu tác động mạnh của làn sóng khu công nghiệp từ giữa thập niên 2000: KCN Đông Mai được phê duyệt năm 2006–2008, KCN Sông Khoai năm 2018.

Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 sắp xếp toàn bộ phường Minh Thành và phường Đông Mai thành phường Đông Mai mới, hoạt động từ 1/7/2025. Ngày 1/9/2026, phường trở thành đơn vị của Thành phố Quảng Ninh theo Nghị quyết 36/2026/QH16.

Dân cư – xã hội

Dân cư Đông Mai phân bố dọc quốc lộ 18 và các trục nối vào khu công nghiệp, thưa hơn ở vùng đồi phía bắc. Nhiều khu phố mang tên “trại”, “lâm sinh”, “khe” cho thấy nguồn gốc là các điểm dân cư khai hoang, lâm trường, trang trại hình thành trong thế kỷ XX, khác các làng cổ ven sông ở phía nam Quảng Yên.

Cùng với cư dân lâu năm, phường có số lượng lớn công nhân từ nơi khác đến làm việc tại các khu công nghiệp, kéo theo nhu cầu nhà trọ, dịch vụ ăn uống, trường mầm non cho con công nhân. Trường học các cấp và trạm y tế được bố trí theo hai địa bàn Đông Mai, Minh Thành cũ.

Kinh tế

Công nghiệp là động lực chính. Trong Khu kinh tế ven biển Quảng Yên (Quyết định 29/2020/QĐ-TTg):

• KCN Đông Mai — khoảng 167,86 ha, thành lập theo Quyết định 1107/QĐ-TTg (2006) và Quyết định 2276/QĐ-UBND (2008), do Công ty Đầu tư phát triển hạ tầng Viglacera làm chủ đầu tư; nơi đặt nhà máy của Foxconn.
• KCN Sông Khoai (Amata) — khoảng 686,82 ha trải trên xã Sông Khoai, phường Minh Thành, Đông Mai và Cộng Hòa cũ; chủ đầu tư là Tập đoàn Amata (Thái Lan).

Bên cạnh công nghiệp, vùng đồi phía bắc có lâm nghiệp rừng trồng, trồng cây ăn quả; vùng thấp còn lúa và nuôi trồng thủy sản dưới hạ lưu hồ Yên Lập. Thương mại – dịch vụ dọc quốc lộ 18 phát triển nhanh theo nhu cầu của người lao động.

Văn hóa

Đông Mai thuộc vùng văn hóa Yên Hưng – Quảng Yên, nơi có hệ thống đình, chùa, miếu làng dày đặc và hơn 200 di tích trên toàn thị xã cũ. Các làng cũ như Biểu Nghi, Trại Thành, Trại Cọ có nơi thờ tự riêng, sinh hoạt lễ hội đầu xuân theo nếp chung của vùng. Người dân phường cũng hướng về các lễ hội lớn của Quảng Yên: lễ hội Bạch Đằng tháng Ba âm lịch, lễ hội Tiên Công trên đảo Hà Nam.

Phường nằm giữa hai vùng di tích lớn của Quảng Ninh: Yên Tử ở phía tây (qua Uông Bí) và vịnh Hạ Long ở phía đông, nên quốc lộ 18 qua Đông Mai là tuyến đường quen thuộc của khách hành hương và du lịch. Tư liệu công bố chưa ghi nhận di tích cấp quốc gia nằm riêng trên địa bàn phường.

Giao thông

Quốc lộ 18 chạy qua phường theo hướng tây – đông, nối Uông Bí với Hạ Long. Đường sắt Yên Viên – Cái Lân đi qua vùng Quảng Yên cũ. Các trục nối từ quốc lộ 18 xuống trung tâm Quảng Yên và lên tuyến cao tốc Hạ Long – Hải Phòng giúp hàng hóa từ hai khu công nghiệp ra cảng Cái Lân và cảng Hải Phòng.

Hành chính

Địa chỉ ghi: [khu phố], phường Đông Mai, Thành phố Quảng Ninh. Doanh nghiệp trong KCN Sông Khoai cần kiểm tra địa chỉ lô đất: phần thuộc Minh Thành, Đông Mai cũ nay là phường Đông Mai, phần thuộc Sông Khoai, Cộng Hòa cũ nay là phường Hiệp Hòa.

Bản đồ Phường Đông Mai

Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Phường Đông Mai được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thị xã Quảng Yên trước đây

• Phường Hà An 21.314
• Phường Hiệp Hòa 33.381
• Phường Liên Hòa 32.847
• Phường Phong Cốc 27.356
• Phường Quảng Yên 31.353