Xã Thắng Lợi

Tổng quan

Thắng Lợi là xã nằm giữa vùng Nông Cống cũ, trên đồng bằng ven sông Yên và sông Nhơm, giữa xã Trung Chính ở phía bắc và trung tâm Nông Cống ở phía nam. Quê của Thiếu tướng, Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân Lê Mã Lương — xã Trung Thành cũ — nay thuộc xã này.

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 40,26 km², dân số 27.909 người, mật độ khoảng 693 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở xã Tế Thắng cũ. Quốc lộ 45 và 47B chạy qua địa bàn. Xã có 33 thôn.

Các xã cùng gốc huyện Nông Cống: Nông Cống, Trung Chính, Thăng Bình, Trường Văn, Tượng Lĩnh, Công Chính.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên từ đâu ra: không xã nào trong bốn xã hợp thành mang tên Thắng Lợi; đây là tên mới. Về cấu tạo, hai chữ của tên trùng với chữ cuối của hai xã cũ Tế Thắng và Tế Lợi — đồng thời là một từ quen thuộc trong tiếng Việt. Văn bản giải thích lý do chọn tên thì chưa tìm được.

Phân tích Hán Việt: thắng lợi 勝利 gồm 勝 (thắng, hơn) và 利 (lợi, điều có ích), nghĩa là "thu được phần thắng, được kết quả tốt".

Các tên cũ: sau 1945 vùng này có xã Tế Lợi; năm 1954 Tế Lợi được chia thành bốn xã Tế Nông, Tế Lợi, Tế Thắng, Tế Tân (Tế Tân nhập vào Tế Nông năm 2019) — cùng mang chữ Tế của xã mẹ. Trung Thành tách từ xã Trung Chính năm 1954. Như vậy, xã Thắng Lợi chứa trọn xã Tế Lợi thời 1945–1954 cộng thêm Trung Thành.

Trùng tên: trong danh mục sau sắp xếp, không xã phường nào ở tỉnh khác mang tên Thắng Lợi.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp các xã Quảng Ngọc, Quảng Yên (vùng Quảng Xương cũ) ở phía đông; Trung Chính ở phía bắc; Mậu Lâm ở phía tây; Nông Cống ở phía nam.

Sông Yên chảy qua địa bàn; sông Nhơm — chi lưu dài 66,9 km của sông Yên — chảy qua phần thôn Hợp Nhất. Địa hình đồng bằng thấp, dễ ngập khi mưa lũ: theo Báo Thanh Hóa, có đợt mưa lũ làm 261 ha lúa ngập trắng, khoảng 100 ha ngập đến cổ bông, nước dâng vào ngõ nhà dân ở các thôn Đạt Tiến, Đại Hưng, Hợp Nhất, Thịnh Lạc, Tế Độ; bờ bao ở các thôn Yên Thượng, Yên Cách, Thịnh Lạc sụt lở và bờ hữu sông Nhơm tràn ở bốn điểm. Khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Lịch sử

Thời Lê, vùng này thuộc huyện Nông Cống, phủ Tĩnh Gia. Sau 1945 gồm xã Tế Lợi và một phần xã Trung Chính; năm 1954 Tế Lợi chia thành Tế Nông, Tế Lợi, Tế Thắng, Tế Tân, còn Trung Chính tách ra Trung Thành, Trung Ý. Các xã ở lại huyện Nông Cống khi 20 xã phía bắc chuyển sang huyện Triệu Sơn. Theo Nghị quyết 786/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/12/2019), Tế Tân nhập vào Tế Nông. Theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, bốn xã Trung Thành, Tế Nông, Tế Thắng, Tế Lợi hợp thành xã Thắng Lợi, hoạt động từ 1/7/2025.

Dân cư – xã hội

Dân số 27.909 người trong 33 thôn, trong đó có các thôn Đạt Tiến, Đại Hưng, Hợp Nhất, Thịnh Lạc, Tế Độ, Trường Thọ, Yên Thượng, Yên Cách. Cư dân chủ yếu là người Kinh. Theo Wikipedia tiếng Việt, Trường THPT Nông Cống 2 đặt ở xã Trung Thành cũ; ngoài ra là các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế kế thừa từ bốn xã cũ.

Kinh tế

Cơ cấu cây trồng truyền thống của đất Nông Cống, theo Wikipedia tiếng Việt, gồm lúa, khoai, ngô, sắn, dong, lạc, vừng, cói và mía; ở Thắng Lợi, lúa nước trên đồng bằng ven sông Yên – sông Nhơm chiếm phần lớn diện tích, xen rau màu và ao nuôi cá — những diện tích dễ bị thiệt hại nhất mỗi khi lũ về.

Nông nghiệp lúa nước là sinh kế chính, cùng rau màu và nuôi cá ao. Xã có cộng đồng doanh nghiệp riêng — Hội Doanh nghiệp xã tổ chức đại hội lần thứ nhất nhiệm kỳ 2025–2030 — và một số cơ sở sản xuất có nhà xưởng (như ở thôn Trường Thọ). Vị trí trên quốc lộ 45 và 47B giúp giao thương thuận tiện với thành phố Thanh Hóa và vùng Nghi Sơn.

Văn hóa – di tích

Đời sống văn hóa mang nếp làng đồng bằng ven sông Yên với đình, chùa, nhà thờ họ và lễ hội làng. Chưa có tư liệu được kiểm chứng về di tích xếp hạng cụ thể trong xã; các di tích quốc gia gần nhất là đền thờ Võ Uy và đền thờ Lê Hiểm – Lê Hiêu ở xã Trung Chính.

Nhân vật

Lê Mã Lương (sinh năm 1950), Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân, Tiến sĩ Sử học, Thiếu tướng, nguyên Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam (2006–2011); theo Wikipedia tiếng Việt, ông sinh ở Trung Thành, Nông Cống trong một gia đình có cha hy sinh ở Điện Biên Phủ.

Giao thông

Quốc lộ 45 chạy qua xã theo hướng bắc – nam, nối thành phố Thanh Hóa với trung tâm Nông Cống; quốc lộ 47B (đường Nghi Sơn – Sao Vàng) cũng đi qua địa bàn.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: "…, xã Thắng Lợi, tỉnh Thanh Hóa". Cư dân bốn xã Trung Thành, Tế Nông (gồm cả Tế Tân cũ), Tế Thắng, Tế Lợi đều thuộc trọn xã mới. Vì tên xã mới không trùng tên xã cũ nào, khi đối chiếu giấy tờ cần nhớ bốn tên trên nay đều là xã Thắng Lợi. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công của xã (đặt ở Tế Thắng cũ) hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.

Bản đồ Xã Thắng Lợi

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Thắng Lợi được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Nông Cống trước đây

• Xã Công Chính 29.201
• Xã Nông Cống 50.439
• Xã Thăng Bình 28.864
• Xã Trung Chính 35.440
• Xã Trường Văn 22.169
• Xã Tượng Lĩnh 18.025