Xã Trung Chính

Tổng quan

Ghép từ sáu xã, Trung Chính là xã có nhiều đơn vị hợp thành nhất trong vùng Nông Cống cũ. Xã nằm ở phía bắc vùng này, sát vùng ven đô phía tây nam thành phố Thanh Hóa, có sông Yên và tuyến kênh nhà Lê chảy qua. Trên địa bàn Tân Phúc cũ có hai di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia: đền thờ Võ Uy (thôn Ngọc Uyên) và đền thờ Lê Hiểm – Lê Hiêu (thôn Thái Sơn).

Theo số liệu sắp xếp năm 2025, xã rộng 44,09 km², dân số 35.440 người, mật độ khoảng 804 người/km². Trụ sở đặt tại trụ sở xã Trung Chính cũ. Các quốc lộ 45, 47B và 47C đi qua địa bàn. Xã có 32 thôn.

Các xã cùng gốc huyện Nông Cống: Nông Cống, Thắng Lợi, Thăng Bình, Trường Văn, Tượng Lĩnh, Công Chính.

Tên gọi và ý nghĩa

Tên từ đâu ra: xã mới giữ tên xã Trung Chính — một trong 15 xã của huyện Nông Cống sau Cách mạng tháng Tám và là nơi đặt trụ sở. Ba "họ" tên của các xã hợp thành đều có gốc từ năm 1954: xã Trung Chính chia thành Trung Chính, Trung Thành, Trung Ý (Trung Ý nhập lại năm 2019, còn Trung Thành nay thuộc xã Thắng Lợi); xã Tân Phúc chia thành Tân Phúc, Tân Thọ, Tân Khang; xã Hoàng Sơn chia thành Hoàng Sơn và Hoàng Giang.

Phân tích Hán Việt: trung chính là một từ có sẵn, nghĩa là ngay thẳng, không thiên vị. Âm trung có thể là 中 (giữa, đúng mực) hoặc 忠 (trung thành); chính là 正 (ngay, đúng). Với 中正 tên mang nghĩa "đúng mực, ngay thẳng"; với 忠正 là "trung thành, chính trực". Chưa có văn bản xác nhận chữ dùng; cả hai cách đều chỉ phẩm chất ngay thẳng. Các tên nhập vào: Tân Phúc (phúc mới), Tân Thọ, Tân Khang (khang — yên vui), Hoàng Sơn, Hoàng Giang.

Trùng tên: Thành phố Bắc Ninh cũng có xã Trung Chính sau sắp xếp. Khi ghi địa chỉ cần kèm tỉnh: "xã Trung Chính, tỉnh Thanh Hóa".

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Quảng Yên ở phía đông; phường Đông Quang và các xã Đồng Tiến, Tân Ninh ở phía bắc; Tân Ninh, Mậu Lâm ở phía tây; Thắng Lợi ở phía nam.

Địa hình đồng bằng thấp ven sông Yên, nhiều ruộng trũng — Báo Thanh Hóa từng ghi nhận nhiều diện tích lúa của xã bị ngập sâu trong mùa mưa lũ. Theo Wikipedia, xã nằm bên tuyến kênh nhà Lê — tuyến đường thủy cổ từ kinh đô Hoa Lư vào đến Đèo Ngang, được ví như "đường Hồ Chí Minh trên sông" vì vai trò trong các cuộc chiến tranh của người Việt. Khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Lịch sử

Thời Lê, vùng này thuộc huyện Nông Cống, phủ Tĩnh Gia. Sau 1945 gồm ba xã Trung Chính, Tân Phúc, Hoàng Sơn; năm 1954 chia thành tám xã (Trung Chính, Trung Thành, Trung Ý, Tân Phúc, Tân Thọ, Tân Khang, Hoàng Sơn, Hoàng Giang). Khi Nông Cống chuyển 20 xã phía bắc sang lập huyện Triệu Sơn, các xã này vẫn ở lại Nông Cống. Trước năm 2019, Trung Ý rộng 2,85 km² với 2.207 người; Trung Chính rộng 5,25 km² với 4.704 người. Theo Nghị quyết 786/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/12/2019), Trung Ý nhập vào Trung Chính. Theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, sáu xã Tân Phúc, Tân Thọ, Tân Khang, Hoàng Sơn, Hoàng Giang, Trung Chính hợp thành xã Trung Chính.

Dân cư – xã hội

Dân số 35.440 người trong 32 thôn, chủ yếu là người Kinh sống trong các làng đồng bằng ven sông Yên. Theo Báo Thanh Hóa, Trung Chính là "điểm sáng" của phong trào xây dựng đời sống văn hóa cơ sở. Trên địa bàn có Trường THPT Nông Cống (còn gọi là trường tư thục Ông Nghị), cùng các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế kế thừa từ các xã cũ.

Kinh tế

Nông nghiệp lúa – màu trên đồng bằng ven sông Yên vẫn là nền tảng. Hướng phát triển mới là công nghiệp: theo Báo Thanh Hóa, cụm công nghiệp Cầu Quan rộng khoảng 47,2 ha, vốn dự kiến khoảng 420 tỷ đồng, định hướng đa ngành (dệt may, cơ khí, điện tử, chế biến nông sản – thực phẩm, công nghiệp hỗ trợ), nối trực tiếp với đường Nghi Sơn – Sao Vàng (quốc lộ 47B), được xác định là dự án trọng điểm giai đoạn 2026–2030; theo lộ trình, hạ tầng hoàn thiện khoảng tháng 9/2027. Trước đó, quy hoạch của huyện cũ cũng có cụm công nghiệp Hoàng Sơn (khoảng 40 ha) và đồ án quy hoạch chung đô thị Cầu Quan.

Văn hóa – di tích

• Đền thờ Võ Uy ở thôn Ngọc Uyên (Tân Phúc cũ) — di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia.
• Đền thờ Lê Hiểm – Lê Hiêu ở thôn Thái Sơn (Tân Phúc cũ) — di tích lịch sử, văn hóa cấp quốc gia.
• Kênh nhà Lê — tuyến kênh cổ chạy qua địa bàn.

Theo Báo Thanh Hóa, Tân Phúc là vùng đất có truyền thống lịch sử, văn hóa "gắn liền với lịch sử ngàn năm của dân tộc".

Giao thông

Quốc lộ 45, quốc lộ 47B (đường Nghi Sơn – Sao Vàng) và quốc lộ 47C đi qua xã. Vị trí sát phường Đông Quang giúp xã kết nối nhanh với thành phố Thanh Hóa; phía bắc là nút giao Đồng Thắng của cao tốc Bắc – Nam phía Đông (xã Đồng Tiến). Sông Yên và kênh nhà Lê là tuyến thủy truyền thống.

Bản đồ Xã Trung Chính

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Trung Chính được lập từ 6 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1686/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Nông Cống trước đây

• Xã Công Chính 29.201
• Xã Nông Cống 50.439
• Xã Thăng Bình 28.864
• Xã Thắng Lợi 27.909
• Xã Trường Văn 22.169
• Xã Tượng Lĩnh 18.025