Phình Giàng là xã vùng cao ở phía nam vùng Điện Biên Đông cũ, tỉnh Điện Biên, có ranh giới phía đông là sông Mã; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Phình Giàng và Pú Hồng. Diện tích 226,37 km², dân số 10.467 người.
Tổng quan
Phình Giàng là một xã của tỉnh Điện Biên, chiếm góc tây nam vùng Điện Biên Đông cũ, giữa lòng chảo Điện Biên ở phía tây và dòng sông Mã ở phía đông. Phình Giàng là một “xã mẹ” của vùng: từ đất của nó đã tách ra xã Keo Lôm (1975) và xã Pú Hồng (2005).
Xã mới rộng 226,37 km² — lớn thứ hai trong vùng Điện Biên Đông cũ sau Na Son — nhưng chỉ có 10.467 người, mật độ khoảng 46 người/km². Theo Wikipedia tiếng Việt, xã có 26 bản, trong đó có Pú Hồng A, Pú Hồng B, Nà Nếnh A–C, Chả A–C, Xa Vua A, Xa Vua B, Tin Tốc, Phì Cao, Huổi Dụa, Nậm Ma, Mường Ten. Trụ sở HĐND và UBND xã đặt tại trụ sở cũ của xã Phình Giàng.
Các xã cùng vùng Điện Biên Đông cũ: Na Son, Xa Dung, Pu Nhi, Mường Luân, Tìa Dình.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Phình Giàng cũ, xã lâu đời và rộng hơn trong hai xã hợp thành. Tên Pú Hồng tiếp tục là tên hai bản Pú Hồng A và Pú Hồng B.
Không phải tên Hán Việt. Cả hai âm “phình” và “giàng” đều không có chữ Hán Việt tương ứng (tra âm “phình”, tra âm “giàng” trên Wiki Ngôn Ngữ). Đây là địa danh vùng cao gốc tiếng dân tộc, ghi bằng chữ Quốc ngữ theo cách đọc địa phương. Yếu tố “phình” gặp trong nhiều địa danh vùng cao Tây Bắc (Sính Phình, Lao Xả Phình, Phình Sáng…), nhưng chưa tìm được nguồn ngôn ngữ học giải thích nghĩa của nó trong tên Phình Giàng; nghĩa cả tên chưa thống nhất.
Dị bản chính tả: danh sách xã trong Nghị định 59-CP năm 1995 (theo Wikipedia) ghi là Phình Giang (không dấu huyền); văn bản hiện hành, kể cả Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, viết Phình Giàng. Tên Pú Hồng cũng là địa danh gốc dân tộc; “Pú Hồng” không nên đọc thành chữ Hán “Hồng”.
Dễ nhầm: trong danh mục xã phường mới, Phình Giàng chỉ có ở Điện Biên. Tên gần giống Phi Giàng (tên thôn ở xã Tủa Thàng) là địa danh khác.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, Phình Giàng giáp Na Son và Xa Dung ở phía bắc, Mường Nhà ở phía nam và phía tây, Tìa Dình ở phía đông với ranh giới tự nhiên là sông Mã.
Địa hình núi cao, chia cắt mạnh, dốc dần về phía sông Mã. Một trong các bản của xã mang tên Nậm Ma — tên tiếng Thái của sông Mã. Ở ngã ba ranh giới giữa Na Son, Xa Dung và Phình Giàng, suối Lư đổi hướng chảy sang đông rồi đổ vào sông Mã.
Khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi: mùa mưa từ khoảng tháng 5 đến tháng 9, mùa đông lạnh và khô.
Lịch sử
Phình Giàng vốn là xã rộng của huyện Điện Biên, tỉnh Lai Châu. Lịch sử hành chính của xã là chuỗi những lần “chia đất” để lập xã mới:
- 5/7/1975 — Quyết định 232-BT lập xã Keo Lôm từ năm bản của Phình Giàng: Sư Lư, Keo Lôm, Huổi Húa A, Huổi Húa B, Huổi Xa. (Keo Lôm nay thuộc xã Na Son.)
- 7/10/1995 — Nghị định 59-CP lập huyện Điện Biên Đông; Phình Giàng chuyển về huyện mới.
- 2003–2004 — Điện Biên Đông thuộc tỉnh Điện Biên theo Nghị quyết 22/2003/QH11.
- 6/6/2005 — Nghị định 72/2005/NĐ-CP lập xã Pú Hồng trên cơ sở 12.650 ha diện tích tự nhiên và 3.443 nhân khẩu của xã Phình Giàng.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ hai xã Pú Hồng và Phình Giàng thành xã Phình Giàng; hoạt động từ 1/7/2025.
Như vậy xã mới gần trùng với địa giới Phình Giàng giai đoạn 1975–2005, chỉ không gồm phần Keo Lôm.
Dân cư – xã hội
Hơn mười nghìn người của Phình Giàng sống rải trên 26 bản, mật độ thấp so với các xã vùng thung lũng. Vùng Điện Biên Đông cũ có các dân tộc H'Mông, Thái, Lào, Khơ Mú, Sinh Mun và Kinh; tỷ lệ từng dân tộc của riêng xã chưa được công bố trong nguồn tra được.
Tên các bản phản ánh lớp địa danh gốc dân tộc của vùng: có tên mở đầu bằng “Huổi” (Huổi Có, Huổi Dên, Huổi Dụa), “Nà” (Nà Nếnh), “Pa”, “Phiêng”, bên cạnh các tên như Xa Vua, Tin Tốc, Chả. Sau sắp xếp, trụ sở hành chính tập trung ở Phình Giàng, còn tên Pú Hồng được giữ trong tên hai bản Pú Hồng A, Pú Hồng B.
Kinh tế
Nông – lâm nghiệp là nguồn sống chính: lúa nương, ngô, sắn trên đất dốc; lúa nước ở những khoảnh ruộng ven suối và dọc sông Mã; chăn nuôi trâu, bò, dê, lợn. Diện tích rừng lớn gắn với các chương trình khoán bảo vệ, khoanh nuôi rừng.
Văn hóa
Chưa tra được di tích xếp hạng hay lễ hội mang tên riêng của Phình Giàng trong nguồn chính thức. Xã nằm trong phạm vi các di sản văn hóa phi vật thể quốc gia của vùng Điện Biên Đông cũ: Lễ cúng dòng họ của người Mông trắng (ghi danh 2023), Nghệ thuật múa của người Lào (2023), Múa của người Khơ Mú (2021).
Bên kia sông Mã, xã Tìa Dình và xa hơn về phía bắc là xã Mường Luân với hai tháp cổ — di tích quốc gia của vùng.
Hành chính
Từ 1/7/2025, địa chỉ ghi: bản …, xã Phình Giàng, tỉnh Điện Biên. Người dân xã Pú Hồng cũ ghi địa chỉ mới là “xã Phình Giàng, tỉnh Điện Biên” và làm thủ tục tại UBND xã Phình Giàng.
Bản đồ Xã Phình Giàng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Phình Giàng được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Phình Giàng | Huyện Điện Biên Đông | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
| Xã Pú Hồng | Huyện Điện Biên Đông | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Phình Giàng mới gồm những xã cũ nào?
Gồm toàn bộ hai xã Pú Hồng và Phình Giàng của huyện Điện Biên Đông cũ, theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025.
Tên Phình Giàng có nghĩa là gì?
Phình Giàng là tên gốc tiếng dân tộc vùng cao, không phải Hán Việt; nghĩa chưa có nguồn giải thích thống nhất.
Xã Pú Hồng được lập từ khi nào?
Ngày 6/6/2005 theo Nghị định 72/2005/NĐ-CP, từ 12.650 ha và 3.443 nhân khẩu của xã Phình Giàng; từ 1/7/2025 nhập trở lại xã Phình Giàng.
Phình Giàng giáp sông nào?
Phía đông xã giáp xã Tìa Dình với ranh giới tự nhiên là sông Mã (tiếng Thái: Nậm Ma).
Diện tích và dân số xã Phình Giàng là bao nhiêu?
Diện tích 226,37 km², dân số 10.467 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Điện Biên Đông trước đây
- Xã Mường Luân 16.012
- Xã Na Son 15.331
- Xã Pu Nhi 9.990
- Xã Tìa Dình 7.292
- Xã Xa Dung 15.722
← Toàn bộ 45 xã, phường của Điện Biên Tra tên xã cũ → mới