Đống Đa là phường thuộc Thành phố Hà Nội, thành lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở toàn bộ phường Thịnh Quang và một phần các phường Quang Trung, Láng Hạ, Nam Đồng, Ô Chợ Dừa, Trung Liệt (quận Đống Đa cũ). Phường rộng 2,07 km², dân số 81.358 người.
Tổng quan
Gò đất bên phố Tây Sơn, nơi quân Tây Sơn phá đồn Khương Thượng trong trận Ngọc Hồi – Đống Đa Tết Kỷ Dậu 1789, đã cho tên mình trước hết cho một quận và nay cho một phường. Phường Đống Đa nằm ở phía tây nam khu Đống Đa cũ của Thành phố Hà Nội, gồm vùng Thịnh Quang, Thái Hà, Thái Thịnh, Hoàng Cầu và một phần Láng Hạ, Trung Liệt, Quang Trung.
Phường rộng 2,07 km², dân số 81.358 người, mật độ khoảng 39.300 người/km². Trụ sở và trung tâm phục vụ hành chính công đặt tại số 59 phố Hoàng Cầu. Cuối năm 2025 phường được xác định là đô thị loại II; từ tháng 6/2026 địa bàn có 23 tổ dân phố.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường kế thừa tên quận Đống Đa cũ; trong các phường cũ hợp thành không có phường nào tên Đống Đa. Tên quận lại lấy từ gò Đống Đa – di tích nằm trong địa bàn phường mới, bên phố Tây Sơn. Từ điển nhà có mục Đống Đa ghi đây là tên quận của Hà Nội.
Theo cách giải thích được Wikipedia tiếng Việt dẫn, nơi đây vốn là một gò đất có cây đa cổ thụ, dân quanh vùng gọi là gò Cây Đa. Khi quân Tây Sơn đuổi tới, tướng nhà Thanh Sầm Nghi Đống đã thắt cổ tự tử; trẻ chăn trâu sau đó hát câu "Ông Đống treo cổ cây đa", từ đó quen gọi là gò Đống Đa. Như vậy đống (gò, đống đất) và đa (cây đa) đều là từ thuần Việt; tên không nên hiểu theo chữ Hán, dù âm "đa" trong Hán Việt có chữ 多 (nhiều). Sử liệu còn chép việc vua Quang Trung cho gom xác quân Thanh chôn thành mười hai gò gọi là "Kình nghê quán"; năm 1851 hài cốt đào được khi mở đường lại được đắp thành gò thứ mười ba – chính là gò còn lại ngày nay. Wikipedia cũng nêu có chứng cứ cho rằng gò là gò tự nhiên hình thành từ khoảng 4.000 năm trước.
Tên Đống Đa được dùng làm tên khu phố từ năm 1958, tên quận từ năm 1981. Cả nước không có xã, phường nào khác cùng tên.
Địa lý
Theo mô tả ranh giới sau sắp xếp, phường giáp các phường Văn Miếu – Quốc Tử Giám và Kim Liên ở phía đông (Xã Đàn, Nam Đồng, Đặng Văn Ngữ, Hồ Đắc Di, Tây Sơn), phường Láng ở phía tây (phố Láng Hạ), các phường Thanh Xuân và Khương Đình ở phía nam (đường Nguyễn Trãi – sông Tô Lịch), phường Ô Chợ Dừa ở phía bắc (Thái Hà, Hoàng Cầu, Xã Đàn).
Địa hình bằng phẳng, xen một vài gò đất cổ (gò Đống Đa) và một số hồ nhỏ, trong đó có hồ Đống Đa. Sông Tô Lịch chảy ở rìa tây nam, gần Ngã Tư Sở.
Lịch sử
Chiến trường năm 1789
Đêm mồng 4 rạng mồng 5 Tết Kỷ Dậu (1789), cánh quân Tây Sơn do đô đốc Đặng Tiến Đông chỉ huy (có tài liệu chép là Đặng Văn Long) đánh tan đồn Khương Thượng của quân Thanh; cùng với chiến thắng Ngọc Hồi, trận này mở đường cho vua Quang Trung tiến vào Thăng Long. Vùng Thịnh Quang – Nam Đồng thời Lê là đất phường Thịnh Quang, theo nhà nghiên cứu Nguyễn Vinh Phúc và Trần Huy Bá là một trong 36 phường kinh thành.
Thái Hà ấp
Những năm 1890, tổng đốc Hoàng Cao Khải lập Thái Hà ấp trên vùng đất này; mười hai gò "Kình nghê quán" khi đó bị san phạt. Lăng Hoàng Cao Khải và con là Hoàng Trọng Phu vẫn còn trong địa bàn; tên Thái Hà trở thành tên phố.
Thời kỳ quận Đống Đa
Trước năm 1958 khu vực thuộc khu phố Ô Chợ Dừa; năm 1958 hai khu phố Văn Miếu, Ô Chợ Dừa hợp thành khu phố Đống Đa; năm 1976 có các tiểu khu Láng Hạ, Nam Đồng, Nguyễn Trãi, Ô Chợ Dừa, Quang Trung, Thịnh Quang, Trung Liệt; năm 1981 thành phường. Năm 1996 phường Nguyễn Trãi đổi tên là Ngã Tư Sở; tháng 11/2024 phần còn lại của Ngã Tư Sở nhập vào Thịnh Quang.
Sắp xếp năm 2025
Theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15, phường Đống Đa gồm toàn bộ phường Thịnh Quang và một phần các phường Quang Trung, Láng Hạ, Nam Đồng, Ô Chợ Dừa, Trung Liệt. Phần còn lại của các phường này sang các phường Kim Liên, Láng, Ô Chợ Dừa, Văn Miếu – Quốc Tử Giám.
Dân cư – xã hội
Dân cư sống trong làng cũ Thịnh Quang, Hoàng Cầu, khu nhà phố dọc Thái Hà, Thái Thịnh, Tây Sơn và các chung cư cao tầng mọc lên từ thập niên 2000. Tín ngưỡng đa dạng: đình làng, chùa cổ và giáo xứ Thái Hà của người Công giáo.
Theo Wikipedia, phường có 5 trường tiểu học, 4 trường trung học cơ sở và 2 trường trung học phổ thông (Lê Quý Đôn và Quang Trung), cùng Trường Cao đẳng nghề Công nghiệp Hà Nội. Các bệnh viện trung ương đặt cơ sở trên địa bàn gồm Bệnh viện Châm cứu Trung ương và một cơ sở của Bệnh viện Nội tiết Trung ương.
Kinh tế
Kinh tế phường là thương mại – dịch vụ. Phố Tây Sơn, Thái Hà, Chùa Bộc, Thái Thịnh là những trục bán lẻ đông đúc với cửa hàng thời trang, điện thoại, nhà hàng; nút Ngã Tư Sở là đầu mối giao thương cửa ngõ tây nam. Trên phố Láng Hạ và quanh nút Thái Hà – Láng Hạ có nhiều tòa văn phòng, ngân hàng. Trong các ngõ làng cũ là kinh tế hộ: cho thuê nhà, quán ăn, dịch vụ nhỏ.
Văn hóa – di tích
- Gò Đống Đa – tượng đài Quang Trung: khu di tích bên phố Tây Sơn, nhìn ra phố Đặng Tiến Đông; công viên văn hóa Đống Đa rộng hơn 2,1 ha lập năm 1989 dịp kỷ niệm 200 năm chiến thắng. Hội gò Đống Đa mở ngày mồng 5 Tết với tục rước rồng lửa, lễ dâng hương, tế ở đình Khương Thượng.
- Chùa Phúc Khánh (khu vực Thịnh Quang), nổi tiếng với lễ cầu an đầu năm.
- Nhà thờ Thái Hà của giáo xứ Thái Hà.
- Các đình Thịnh Quang, Nam Đồng, Ứng Thiên; chùa Nam Đồng, chùa Xã Đàn, chùa Cổ Miễu; di tích đàn Xã Tắc.
- Lăng Hoàng Cao Khải, lăng Hoàng Trọng Phu.
Giao thông
Phường có nhiều trục giao thông lớn: Nguyễn Trãi – Tây Sơn (quốc lộ 6 cũ vào nội đô), Láng Hạ, Thái Hà, Chùa Bộc, Hoàng Cầu và nút Ngã Tư Sở có cầu vượt, hầm chui. Tuyến đường sắt đô thị số 2A Cát Linh – Hà Đông chạy trên cao qua khu vực, với các ga Thái Hà và Láng.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Đống Đa, Thành phố Hà Nội". Cư dân Thịnh Quang cũ chuyển trọn; cư dân Quang Trung, Láng Hạ, Nam Đồng, Ô Chợ Dừa, Trung Liệt cũ cần kiểm tra tổ dân phố. Thủ tục hành chính làm tại số 59 Hoàng Cầu hoặc qua cổng dịch vụ công.
Bản đồ Phường Đống Đa
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Đống Đa được lập từ 6 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Láng Hạ | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Phường Nam Đồng | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Phường Ô Chợ Dừa | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Phường Quang Trung | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Phường Thịnh Quang | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
| Phường Trung Liệt | Quận Đống Đa | Thành phố Hà Nội | một phần |
Hỏi đáp nhanh
Phường Đống Đa gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ phường Thịnh Quang và một phần các phường Quang Trung, Láng Hạ, Nam Đồng, Ô Chợ Dừa, Trung Liệt (quận Đống Đa cũ), theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15.
Tên Đống Đa có nghĩa là gì?
Tên lấy từ gò Đống Đa. Theo giải thích dân gian, nơi đây là gò Cây Đa; tướng Thanh Sầm Nghi Đống thắt cổ ở đó năm 1789, trẻ chăn trâu hát "Ông Đống treo cổ cây đa" nên thành tên gò. Đây là tên thuần Việt.
Gò Đống Đa thuộc phường nào?
Gò Đống Đa và tượng đài vua Quang Trung bên phố Tây Sơn thuộc phường Đống Đa.
Diện tích, dân số phường Đống Đa là bao nhiêu?
Diện tích 2,07 km², dân số 81.358 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Trụ sở phường Đống Đa ở đâu?
Tại số 59 phố Hoàng Cầu; trung tâm phục vụ hành chính công đặt cùng địa điểm.
Cùng Quận Đống Đa trước đây
- Phường Bạch Mai 129.571
- Phường Giảng Võ 97.034
- Phường Kim Liên 109.107
- Phường Láng 61.135
- Phường Ô Chợ Dừa 71.293
- Phường Văn Miếu - Quốc Tử Giám 105.604
← Toàn bộ 126 xã, phường của Hà Nội Tra tên xã cũ → mới