Kim Trà là phường thuộc Thành phố Huế, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai phường Hương Xuân, Hương Chữ và xã Hương Toàn của thị xã Hương Trà cũ. Phường rộng 42,8 km², dân số 36.296 người, nằm giữa sông Bồ và sông Hương, quê của bún Vân Cù.
Tổng quan
Sợi bún làng Vân Cù — nghề có tuổi hơn 400 năm, gắn với danh tiếng bún bò Huế — là một trong những sản vật làm nên tên tuổi phường Kim Trà, thuộc Thành phố Huế. Phường nằm giữa hai con sông lớn của Huế: sông Bồ ở phía bắc, sông Hương ở phía nam; phía tây là vùng bán sơn địa.
Phường rộng 42,8 km², dân số 36.296 người, mật độ khoảng 850 người/km². Trụ sở Ủy ban nhân dân phường đặt tại số 232 Lý Nhân Tông.
Bên cạnh bún Vân Cù, vùng đất còn có quýt Hương Cần, củ kiệu La Chữ, cốm nếp An Thuận, và di tích khảo cổ Cồn Ràng — nơi lần đầu tìm thấy dấu tích văn hóa Sa Huỳnh ở Huế.
Tên gọi và ý nghĩa
Kim Trà là tên lịch sử được khôi phục. Theo tư liệu địa phương, tên Kim Trà xuất hiện lần đầu năm 1419, thời Minh thuộc, khi chính quyền đô hộ gộp 7 huyện vùng Hóa Châu (Lợi Bồng, Sĩ Vinh, Sạ Lệnh, Trà Kệ, Tư Dung, Bồ Đài, Bồ Lãng) thành 3 huyện Trà Kệ, Kim Trà, Sĩ Vinh. Thời Lê, Kim Trà là một huyện của phủ Triệu Phong; năm 1466, huyện có 72 xã. Ô Châu cận lục của Dương Văn An liệt Kim Trà đầu tiên trong các huyện, châu của phủ Triệu Phong.
Khi Nguyễn Hoàng trấn thủ Thuận Hóa, huyện Kim Trà được đổi thành Hương Trà — theo tư liệu địa phương là để kỵ húy thân phụ ông là Nguyễn Kim. Năm 2025, khi đặt tên cho phường gộp Hương Xuân, Hương Chữ, Hương Toàn, chính quyền khôi phục tên cổ Kim Trà; báo chí khi giới thiệu đề án đã nêu Kim Trà cùng Đan Điền, Hóa Châu là những tên có gốc rễ hàng trăm năm. Phường Hương Trà kề bên mang tên sau đổi của cùng huyện ấy.
Chữ Hán thường viết là 金茶. Chữ 金 (kim) là vàng, kim loại quý; chữ 茶 (trà) là cây chè, trà. Theo mặt chữ, Kim Trà là "trà vàng"; tư liệu hiện có không giải thích lý do đặt tên thời Minh thuộc. Chính chữ kim trùng với tên Nguyễn Kim là lý do được nêu cho việc đổi tên thời Nguyễn Hoàng.
Không có đơn vị cấp xã nào ở tỉnh khác trùng tên Kim Trà.
Địa lý
Phía bắc phường giáp xã Đan Điền và xã Quảng Điền; phía nam giáp xã Bình Điền và phường Kim Long; phía đông giáp phường Hóa Châu và Hương An; phía tây giáp phường Hương Trà.
Toàn bộ vùng đất nằm giữa sông Bồ (phía bắc) và sông Hương (phía nam); phía tây là bán sơn địa với núi đồi, thuận cho lâm nghiệp, chăn nuôi, trồng trọt. Trên đất Hương Xuân cũ có hồ Thọ Sơn. Khí hậu gió mùa của Huế; vùng ven sông Bồ chịu ảnh hưởng lũ.
Lịch sử
Dấu tích cổ
Ở Phụ Ổ và Bàu Đưng (Hương Chữ) đã tìm thấy rìu đá, đồ gốm có niên đại khoảng 4.000 năm. Năm 1987, di tích Cồn Ràng (Phụ Ổ, Hương Chữ) là nơi lần đầu tiên tìm thấy dấu tích văn hóa Sa Huỳnh ở Thừa Thiên Huế, niên đại khoảng 2.500 năm. Trong danh sách tổng làng của huyện Kim Trà – Hương Trà, các làng Phụ Ổ, An Đô thuộc tổng An Vân, làng La Chử thuộc tổng An Ninh.
Thế kỷ XX
Năm 1960, xã Hương Việt chia thành Hương Phú và Hương Xuân. Ngày 11/9/1981, một phần xã Hương Chữ (các thôn Thanh Chữ, Cổ Bưu, Bổn Trì, Bổn Phổ, An Lưu) được sáp nhập vào thành phố Huế. Năm 1990, Hương Trà tái lập thành huyện riêng; theo Nghị quyết 99/NQ-CP ngày 15/11/2011, Hương Trà thành thị xã, Hương Chữ và Hương Xuân thành phường, Hương Toàn vẫn là xã.
Năm 2025
Theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, toàn bộ hai phường Hương Xuân, Hương Chữ và xã Hương Toàn hợp thành phường Kim Trà.
Dân cư – xã hội
Các tổ dân phố mang tên làng cũ: Vân Cù, An Thuận, Triều Sơn Trung, Giáp Kiền, Liễu Cốc Hạ, Thanh Lương, Thanh Tiên, Xuân Đài, An Đô, Phụ Ổ, La Chữ, Quê Chữ… Vùng đất có truyền thống hiếu học. Trên đất Hương Chữ cũ có Trường THPT Đặng Huy Trứ, mang tên danh nhân gắn với làng Thanh Lương.
Kinh tế
Kinh tế gồm nông nghiệp đồng bằng ven sông, lâm nghiệp vùng đồi phía tây và làng nghề. Sản vật nổi tiếng: bún Vân Cù (làng nghề hơn 400 năm, có tên trong danh sách đặc sản Huế), quýt Hương Cần, củ kiệu La Chữ, cốm nếp An Thuận. Các khu quy hoạch xen ghép ở trung tâm Hương Xuân và dọc tỉnh lộ qua Hương Toàn đang hình thành khu dân cư, thương mại mới.
Văn hóa – di tích
- Di tích khảo cổ Cồn Ràng (Phụ Ổ) — dấu tích văn hóa Sa Huỳnh đầu tiên phát hiện ở Huế.
- Hồ Thọ Sơn trên đất Hương Xuân cũ, điểm du lịch được kể của thị xã Hương Trà.
- Làng nghề bún Vân Cù và các làng cổ La Chữ, Phụ Ổ, Thanh Lương với đình làng, nhà thờ họ.
Ca dao Huế nhắc nghề của làng Triều Sơn: "Triều Sơn bán nón, Mậu Tài bán kim".
Nhân vật
- Hà Công, người La Chữ, theo Lê Thái Tổ ở Kinh Sơn đánh giặc Ngô, có công được phong tước Thái Liêu.
- Lê Quang Tiến (1809–1863), võ quan trải ba triều Minh Mạng, Thiệu Trị, Tự Đức, lập nhiều công trong việc bảo vệ chủ quyền biển đảo.
- Đặng Huy Trứ, quan triều Tự Đức nổi tiếng thanh liêm, từng đi sứ nhiều nước, lập các thương điếm giao thương với phương Tây; quê làng Bát Vọng, sau sang ngụ ở làng Thanh Lương — nay thuộc phường Kim Trà.
Giao thông
Quốc lộ 1 (đường Lý Nhân Tông) và đường sắt Bắc – Nam chạy qua phường; các tỉnh lộ nối về Quảng Điền và Hương Toàn. Sông Bồ, sông Hương là tuyến thủy của vùng.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Kim Trà, Thành phố Huế". Người dân xã Hương Toàn cũ chuyển sang ghi "phường". Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công phường hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Phường Kim Trà
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Kim Trà được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Hương Chữ | Thị xã Hương Trà | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Phường Hương Xuân | Thị xã Hương Trà | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Xã Hương Toàn | Thị xã Hương Trà | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Kim Trà gồm những đơn vị cũ nào?
Hai phường Hương Xuân, Hương Chữ và xã Hương Toàn của thị xã Hương Trà cũ, theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15.
Tên Kim Trà có nghĩa là gì?
Kim Trà (thường viết 金茶) là tên cổ của huyện Hương Trà, xuất hiện từ năm 1419; Nguyễn Hoàng đổi thành Hương Trà, theo tư liệu địa phương là để kỵ húy Nguyễn Kim. Năm 2025 tên được khôi phục cho phường.
Bún Vân Cù thuộc phường nào?
Làng nghề bún Vân Cù thuộc xã Hương Toàn cũ, nay là phường Kim Trà, Thành phố Huế.
Di tích Cồn Ràng ở đâu?
Ở Phụ Ổ, phường Hương Chữ cũ, nay thuộc phường Kim Trà; phát hiện năm 1987, gắn với văn hóa Sa Huỳnh.
Cùng Thị xã Hương Trà trước đây
- Phường Hương Trà 29.979
- Xã Bình Điền 15.229
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới