Phường Cam Linh

Tổng quan

Chỉ 4,8 km² nhưng có 33.052 người, phường Cam Linh là nơi dân cư dày đặc nhất của vùng Cam Ranh — khoảng 6.890 người/km², gấp gần bốn lần phường Cam Ranh liền kề. Phường thuộc tỉnh Khánh Hòa, là một trong năm đơn vị có phần mặt nước vịnh Cam Ranh; phường Cam Ranh nằm ở phía bắc.

Ba phường cũ hợp thành — Cam Thuận, Cam Lợi, Cam Linh — đều là phường của thành phố Cam Ranh. Trụ sở phường đặt tại trụ sở UBND phường Cam Linh cũ, số 2 đường Điện Biên Phủ, tổ dân phố Xóm Cồn.

Điểm riêng của phường nằm ở cái tên: “Cam Linh” là cách ghi địa danh Cam Ranh trong tư liệu Hán Nôm và bản đồ cổ, và được báo chí giới thiệu là một địa danh có từ xưa.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: phường mới giữ tên phường Cam Linh cũ — một trong ba phường hợp thành. Khi đưa tin về phương án đặt tên của thành phố Cam Ranh tháng 4/2025, Tuổi Trẻ ghi Cam Linh là “một địa danh đã có từ xưa”. Cùng bài báo cho biết bản dự kiến ban đầu của tỉnh đặt tên các đơn vị khu vực này theo số thứ tự (Cam Ranh 1, 2, 3, 4); đề án của thành phố, đã được HĐND thông qua, chọn tên khác, trong đó có Cam Linh.

Lịch sử tên: theo Wikipedia tiếng Việt (bài phường Cam Ranh), trong tư liệu Hán Nôm và bản đồ cổ, địa danh Cam Ranh còn được ghi là Cam Linh. Cũng theo bài này, Báo Khánh Hòa cho biết từ thế kỷ XVII, qua các bản đồ như Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư, tên Cam Linh xuất hiện song hành, và trong dân gian thường được giải thích liên quan đến các mạch nước ngọt lộ thiên ở vùng cồn cát ven vịnh. Tên Cam Ranh thì theo Wikipedia có gốc từ tiếng Chăm, Gia Rai hoặc Ê Đê Kăm M'ran (nơi tàu thuyền tập trung) — nhận định còn thiếu chú thích nguồn. Xem mục từ Cam Ranh trên wiki.ngonngu.

Chữ Hán: chưa tra được văn bản Hán Nôm cụ thể ghi hai chữ của “Cam Linh”, nên bài không nêu chữ Hán. Các chữ có âm Hán Việt “cam” và “linh” có thể xem tại trang âm “cam” và trang âm “linh” trên wiki.ngonngu.

Tên các đơn vị cũ: chữ “Lợi”, “Thuận” của hai phường Cam Lợi, Cam Thuận còn trong tên các tổ dân phố Lợi Hòa, Lợi Phú, Lợi Thọ, Thuận Hải, Thuận Lợi, Thuận Thành; chữ “Linh” còn trong tổ Linh Trung.

Trùng tên: cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Cam Linh.

Địa lý

Phường nằm phía nam phường Cam Ranh, gần phường Ba Ngòi, và là một trong năm đơn vị có phần mặt nước vịnh Cam Ranh (cùng Ba Ngòi, Cam Ranh, Bắc Cam Ranh và Nam Cam Ranh). Vịnh được mô tả là “bến nước sâu tốt nhất Đông Nam Á”, nơi tàu bè trú ẩn khi biển động.

Với 4,83 km², Cam Linh là đơn vị nhỏ nhất trong năm xã phường kế thừa thành phố Cam Ranh. Khí hậu vùng Cam Ranh nắng nhiều: lượng mưa trung bình khoảng 1.240 mm/năm, số giờ nắng khoảng 2.670 giờ/năm.

Lịch sử

Vùng Cam Ranh từng là nơi cư trú của người Ê Đê và thuộc Champa; từ giữa thế kỷ XVII thuộc Đàng Trong, năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Tần lập phủ Thái Khang. Năm 1922, cảng Đá Bạc tại Cam Ranh được khởi công và đưa vào hoạt động năm 1924; từ những năm 1924, tuyến đường sắt nhánh Ngã Ba – Ba Ngòi được xây để chở hàng giữa đường sắt và đường thủy — tuyến này nằm trên địa phận hai phường Ba Ngòi và Cam Linh ngày nay.

• 2000 — Nghị định 21/2000/NĐ-CP lập thị xã Cam Ranh; sáu phường mới được lập, trong đó có Cam Linh, Cam Lợi, Cam Thuận.
• 2010 — Nghị quyết 65/NQ-CP lập thành phố Cam Ranh; ba phường thuộc thành phố.
• 1/7/2025 — Theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 (16/6/2025), toàn bộ ba phường Cam Thuận, Cam Lợi, Cam Linh hợp thành phường Cam Linh, chia thành 22 tổ dân phố; cùng ngày tỉnh Ninh Thuận hợp nhất vào Khánh Hòa.
• Tháng 6/2026 — HĐND phường thông qua đề án gộp tổ dân phố từ 22 còn 9.

Dân cư và xã hội

Mật độ gần 6.900 người/km² là mức cao nhất vùng Cam Ranh. Đợt sắp xếp tổ dân phố năm 2026 gộp 22 tổ thành 9:

• Lợi Phú (gộp Lợi Phú, Lợi Thủy); Lợi Thọ (Lợi Thịnh, Lợi Thọ); Lợi Hòa (Lợi Hòa, Lợi Hưng);
• Thuận Lợi (Thuận Lộc, Thuận Lợi); Thuận Hải (Hiệp Hưng, Thuận Hải); Thuận Thành (Thuận Hòa, Thuận Phát, Thuận Thành);
• Đá Bạc (Đá Bạc, Linh Hòa, Linh Phú); Linh Trung (Linh Tân, Linh Trung, Linh Xuân); Xóm Cồn (Linh Thương, Linh Vân, Xóm Cồn).

Người dân ba phường cũ làm thủ tục tại UBND phường Cam Linh. Cơ sở y tế cấp vùng gần nhất là Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh ở phường Cam Ranh.

Kinh tế

Chưa tra được số liệu kinh tế riêng của phường. Ở tầm vùng, thành phố Cam Ranh cũ lấy công nghiệp làm ngành chủ lực — đóng tàu, sản xuất xi măng, chế biến nông – thủy sản — với hai khu công nghiệp Nam Cam Ranh và Bắc Cam Ranh; cảng Cam Ranh (tiền thân là cảng Ba Ngòi) và cảng quốc tế Cam Ranh khai trương ngày 8/3/2016 nằm trong vịnh.

Tuyến đường sắt nhánh Ngã Ba – Ba Ngòi qua phường đã bị bỏ hoang từ lâu; dấu tích còn ở đường tỉnh 656 và đường Tây Sơn, nhiều đoạn bị lấn chiếm làm nhà ở, nơi kinh doanh. Cuối năm 2020, doanh nghiệp vận tải đường sắt đề xuất khôi phục tuyến để chở hàng.

Văn hóa

Chưa tra được di tích được xếp hạng trong địa giới phường. Toàn vùng Cam Ranh cũ có khoảng 70 di tích – danh thắng, trong đó có một di tích cấp quốc gia; di tích tiêu biểu của vùng là Lăng Ông – Đền Bà Cam Xuân ở phường Cam Ranh liền kề, thờ Nam Hải và Thiên Y A Na, gắn với tín ngưỡng cầu ngư.

Việc giữ tên “Cam Linh” cho phường mới giúp một cách ghi cổ của địa danh Cam Ranh tiếp tục có mặt trong địa chỉ hành chính.

Giao thông

Trụ sở phường nằm trên đường Điện Biên Phủ. Quốc lộ 1 đi qua khu đô thị trung tâm Cam Ranh ở phường lân cận; ga Ngã Ba trên đường sắt Bắc – Nam thuộc phường Ba Ngòi; sân bay quốc tế Cam Ranh ở phường Bắc Cam Ranh.

Hành chính

Địa chỉ mới ghi: “…, phường Cam Linh, tỉnh Khánh Hòa”, không còn cấp “thành phố Cam Ranh”.

Bản đồ Phường Cam Linh

Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Phường Cam Linh được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thành phố Cam Ranh trước đây

• Phường Ba Ngòi 31.708
• Phường Bắc Cam Ranh 43.644
• Phường Cam Ranh 31.237
• Xã Nam Cam Ranh 23.525