Cam Ranh là phường thuộc tỉnh Khánh Hòa, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba phường Cam Lộc, Cam Phú và Cam Phúc Nam — khu trung tâm cũ của thành phố Cam Ranh. Diện tích 17,5 km², dân số 31.237 người.
Tổng quan
Phường Cam Ranh là đơn vị duy nhất trong năm xã phường kế thừa thành phố Cam Ranh được mang nguyên tên “Cam Ranh”. Phường gồm khu trung tâm cũ của thành phố (hai phường Cam Lộc, Cam Phú trước đây) cùng dải đất ven vịnh Cam Ranh thuộc Cam Phúc Nam cũ. Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường đặt tại trụ sở cũ của UBND thành phố Cam Ranh. Phường thuộc tỉnh Khánh Hòa.
Diện tích 17,5 km², dân số 31.237 người, mật độ khoảng 1.785 người/km². Trên địa bàn có Quốc lộ 1 đi qua nội thị, bến xe liên tỉnh, Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh và di tích Lăng Ông – Đền Bà Cam Xuân.
Theo định hướng không gian đô thị đến năm 2045, Cam Ranh là đô thị du lịch – logistics của khu vực phía nam tỉnh; dải ven vịnh của phường thuộc phạm vi dự án Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phường mới không trùng tên phường cũ nào trong ba đơn vị hợp thành, mà kế thừa tên thành phố Cam Ranh. Theo Tuổi Trẻ (17/4/2025), bản dự kiến ban đầu của tỉnh đặt tên các đơn vị khu vực này theo số thứ tự (Cam Ranh 1, 2, 3, 4); Chủ tịch UBND thành phố Cam Ranh cho biết đề án của thành phố, đã được HĐND thông qua, đặt tên khác với phương án ấy.
Không phải từ Hán Việt. Âm “ranh” không có chữ Hán Việt tương ứng (xem trang âm “ranh” trên wiki.ngonngu). Theo bài phường Cam Ranh trên Wikipedia tiếng Việt, nhiều nguồn thứ cấp cho rằng địa danh có thể bắt nguồn từ từ gốc Chăm, Gia Rai hoặc Ê Đê Kăm M'ran: Kăm là dồn một chỗ, tập trung (bến), M'ran là tàu, thuyền, đò — nghĩa chung là “nơi tàu thuyền tập trung”; cách lý giải này gắn với đặc điểm vịnh Cam Ranh nước sâu, kín gió.
Tên Cam Linh: trong tư liệu Hán Nôm và một số bản đồ cổ, địa danh còn được ghi là Cam Linh. Báo Khánh Hòa (dẫn qua Wikipedia) cho biết từ thế kỷ XVII, qua các bản đồ như Thiên Nam tứ chí lộ đồ thư, tên Cam Linh xuất hiện song hành, và trong dân gian thường được giải thích liên quan đến các mạch nước ngọt lộ thiên ở vùng cồn cát ven vịnh. Tên này nay được giữ cho phường Cam Linh liền kề. Mục từ Cam Ranh có trên wiki.ngonngu.
Lịch sử tên: trong thế kỷ XX, tên Cam Ranh lần lượt là tên thị xã (1965, thời Việt Nam Cộng hòa), huyện (sau 1975), thị xã (2000), thành phố (2010) và từ 1/7/2025 là tên một phường. Trùng tên: trong cả nước chỉ có một đơn vị cấp xã tên Cam Ranh; cần phân biệt với phường Bắc Cam Ranh và xã Nam Cam Ranh.
Địa lý
Phường giáp biển ở phía đông, phường Bắc Cam Ranh ở phía bắc, phường Ba Ngòi ở phía tây, phường Cam Linh ở phía nam.
Khu trung tâm là dải đô thị ven vịnh, địa hình chủ yếu là đồng bằng thấp xen dải cồn cát ven biển; dải cồn cát Cam Phúc Nam là một cấu phần cảnh quan quan trọng trong quy hoạch đô thị ven vịnh. Vịnh Cam Ranh nước sâu, kín gió, thuận lợi cho neo đậu tàu thuyền và dịch vụ cảng biển.
Khí hậu nhiệt đới gió mùa với hai mùa mưa – khô rõ rệt, nền nhiệt và số giờ nắng cao quanh năm (khu vực Cam Ranh khoảng 2.670 giờ nắng, lượng mưa khoảng 1.240 mm mỗi năm). Vùng bờ vịnh ghi nhận nguy cơ xói lở – bồi tụ bờ biển, bão và nước biển dâng; theo kịch bản biến đổi khí hậu của tỉnh, nếu mực nước biển dâng 100 cm thì khoảng 4,27% diện tích thành phố Cam Ranh cũ có nguy cơ bị ngập.
Lịch sử
Vùng Cam Ranh từng là nơi cư trú của người Ê Đê và thuộc Champa, đến giữa thế kỷ XVII thuộc Đàng Trong (năm 1653 chúa Nguyễn Phúc Tần lập phủ Thái Khang). Ngày 8/6/1939, Toàn quyền Đông Dương lập Nha đại lý hành chính Ba Ngòi thuộc tỉnh Khánh Hòa — đơn vị tương đương cấp huyện quản lý khu vực Cam Ranh; tháng 5/1958 chính quyền thiết lập quận Cam Lâm gồm cả vùng bán đảo và vịnh Cam Ranh. Năm 1965 thị xã Cam Ranh được lập.
- 1977 — Huyện Khánh Sơn được nhập vào huyện Cam Ranh; năm 1989 Khánh Hòa tái lập.
- 2000 — Nghị định 21/2000/NĐ-CP lập thị xã Cam Ranh: lập mới các phường Cam Lộc, Cam Phú và chuyển xã Cam Phúc Nam thành phường.
- 2010 — Nghị quyết 65/NQ-CP lập thành phố Cam Ranh.
- 1/7/2025 — Theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 (16/6/2025), ba phường Cam Lộc, Cam Phú, Cam Phúc Nam hợp thành phường Cam Ranh, chia thành 16 tổ dân phố.
- Tháng 6/2026 — HĐND phường gộp tổ dân phố còn 12: Hải Thủy, Lộc An, Lộc Hải, Lộc Phúc, Lộc Sơn, Lộc Thành, Ninh Xuân, Phú Hải, Phú Lộc, Phú Thịnh, Phú Trung, Xuân Ninh.
Dân cư và xã hội
Phường có 31.237 người. Đợt sắp xếp năm 2026 gộp bốn cặp tổ dân phố (Phúc Sơn và Xuân Ninh thành Xuân Ninh; Phú Bình và Phú Hải thành Phú Hải; Phú Lộc và Phú Sơn thành Phú Lộc; Lộc Sơn và Lộc Thịnh thành Lộc Sơn), giữ nguyên tám tổ còn lại. Tên các tổ mang chữ “Lộc”, “Phú” của hai phường Cam Lộc, Cam Phú cũ.
Y tế – giáo dục: Bệnh viện Đa khoa khu vực Cam Ranh (97 Nguyễn Thái Học, khu vực Cam Lộc cũ) là cơ sở khám chữa bệnh tuyến khu vực của tỉnh. Trên địa bàn có Trường THPT Phan Bội Châu (đường Nguyễn Thái Học), Trường THCS Lê Hồng Phong (01 Nguyễn Thị Minh Khai) và Trường Tiểu học Cam Phú (tổ dân phố Phú Trung).
Kinh tế
Sau sáp nhập, địa phương đặt mục tiêu đẩy mạnh công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, hướng tới vai trò hạt nhân trung tâm đô thị đến năm 2030. Khu vực ven vịnh, có phần diện tích thuộc Cam Phúc Nam cũ, được quy hoạch các không gian dịch vụ – thương mại – đô thị mới kết nối với cảng và trục ven vịnh; Khu 3A của dự án Khu đô thị ven vịnh Cam Ranh gồm dải đất từ phía bắc Nhà máy đóng tàu đến cồn cát Cam Phúc Nam.
Ở tầm vùng, thành phố Cam Ranh cũ lấy công nghiệp làm ngành chủ lực (đóng tàu, xi măng, chế biến nông – thủy sản). Cảng Cam Ranh, tiền thân là cảng Ba Ngòi, và cảng quốc tế Cam Ranh khai trương ngày 8/3/2016 đều nằm trong vịnh.
Văn hóa và di tích
Lăng Ông – Đền Bà Cam Xuân (trước thuộc phường Cam Phúc Nam) nhìn ra vịnh Cam Ranh, là nơi thờ Nam Hải và Thiên Y A Na, gắn với tín ngưỡng cầu ngư của cư dân ven biển. Khu vực ven vịnh của phường tập trung các thiết chế văn hóa – tín ngưỡng của cư dân biển.
Toàn vùng Cam Ranh cũ có khoảng 70 di tích – danh thắng, trong đó có một di tích cấp quốc gia. Các điểm đến khác của vùng như chùa Từ Vân, các đảo Bình Ba, Bình Hưng nằm ngoài địa giới phường.
Giao thông
Quốc lộ 1 đi qua đô thị trung tâm, đoạn qua khu vực Cam Phú cũ, là trục kết nối giao thông – thương mại chính. Bến xe Cam Ranh (số 01 Lê Duẩn, khu vực Cam Lộc cũ) là đầu mối vận tải hành khách liên tỉnh. Ga đường sắt gần nhất là ga Ngã Ba ở phường Ba Ngòi; sân bay quốc tế Cam Ranh ở phường Bắc Cam Ranh.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “…, phường Cam Ranh, tỉnh Khánh Hòa” — không còn cấp “thành phố Cam Ranh”. Người dân Cam Lộc, Cam Phú, Cam Phúc Nam cũ làm thủ tục tại UBND phường Cam Ranh.
Bản đồ Phường Cam Ranh
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Cam Ranh được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Cam Lộc | Thành phố Cam Ranh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Cam Phú | Thành phố Cam Ranh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Phường Cam Phúc Nam | Thành phố Cam Ranh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Cam Ranh gồm những phường cũ nào?
Ba phường Cam Lộc, Cam Phú và Cam Phúc Nam của thành phố Cam Ranh cũ.
Tên Cam Ranh có nghĩa là gì?
Cam Ranh không phải từ Hán Việt. Nhiều nguồn thứ cấp cho là gốc Kăm M'ran (tiếng Chăm/Gia Rai/Ê Đê): Kăm là tập trung, M'ran là tàu thuyền — nơi tàu thuyền tập trung.
Thành phố Cam Ranh còn không?
Từ 1/7/2025 không còn cấp thành phố Cam Ranh; khu vực được chia thành phường Cam Ranh, Bắc Cam Ranh, Ba Ngòi, Cam Linh và xã Nam Cam Ranh.
Lăng Ông – Đền Bà Cam Xuân thuộc phường nào?
Thuộc phường Cam Ranh (trước đây thuộc phường Cam Phúc Nam).
Trụ sở phường Cam Ranh ở đâu?
Tại trụ sở cũ của UBND thành phố Cam Ranh.
Cùng Thành phố Cam Ranh trước đây
- Phường Ba Ngòi 31.708
- Phường Bắc Cam Ranh 43.644
- Phường Cam Linh 33.052
- Xã Nam Cam Ranh 23.525
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới