Nậm Hàng là xã thuộc tỉnh Lai Châu, nơi đặt Nhà máy Thủy điện Lai Châu (1.200 MW) trên sông Đà; xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Nậm Nhùn, xã Nậm Manh và xã Nậm Hàng của huyện Nậm Nhùn cũ. Diện tích 335,92 km², dân số 11.218 người.
Tổng quan
Xã Nậm Hàng thuộc tỉnh Lai Châu gắn với hai dấu mốc lớn của vùng thượng nguồn sông Đà: Nhà máy Thủy điện Lai Châu — bậc thang thứ ba trên sông Đà sau Hòa Bình và Sơn La — và thị trấn Nậm Nhùn, huyện lỵ của huyện Nậm Nhùn (2012–2025). Cả hai nay nằm trong một xã. Trụ sở xã đặt tại tổ dân phố Pá Kéo, khu trung tâm cũ của huyện.
Xã rộng 335,92 km², dân số 11.218 người, mật độ khoảng 33 người/km² — đông nhất trong hai xã thuộc vùng Nậm Nhùn cũ. Dân cư gồm người Thái, Mảng, người Kinh và các dân tộc khác của vùng Nậm Nhùn như Mông, Khơ Mú; nhiều khu dân cư hiện nay là khu tái định cư của công trình thủy điện.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Nậm Hàng cũ — xã gốc mà từ đó xã Nậm Manh (2008) và thị trấn Nậm Nhùn (2011) được tách ra. Tên huyện, thị trấn Nậm Nhùn không còn trên bản đồ hành chính.
Tên gốc tiếng Thái. Âm “nậm” không có chữ Hán Việt; theo ghi nhận của Nguyễn Khắc Ngữ (1963), ở vùng người Thái các sông suối nhỏ thường mang chữ “Nậm” ở đầu, đứng đầu hàng loạt địa danh Tây Bắc (Nậm Na, Nậm Bum, Nậm Manh, Nậm Nhùn). Âm “hàng” tuy trùng với nhiều chữ Hán (行 đi, 航 thuyền, 降 xuống) nhưng ở đây là phần tên riêng của dòng suối theo tiếng Thái, ghép chữ Hán vào là gượng. Như vậy Nậm Hàng là “suối Hàng”; nghĩa của chữ “Hàng” trong tiếng Thái địa phương chưa có nguồn giải thích.
Hai tên còn lại cũng cùng khuôn: Nậm Manh, Nậm Nhùn là tên suối, phần sau chưa rõ nghĩa.
Cả nước không có xã nào khác trùng tên Nậm Hàng.
Địa lý
Xã nằm hai bên sông Đà ở phía nam tỉnh, giáp tỉnh Điện Biên về phía nam; các xã lân cận trong tỉnh gồm Mường Mô, Hua Bum và Lê Lợi.
Đập Thủy điện Lai Châu chắn sông Đà trên địa bàn xã Nậm Hàng cũ (tọa độ khoảng 22°08′B, 102°59′Đ). Hồ chứa dâng nước ngược lên vùng Mường Mô, Nậm Chà và xa hơn tới Mường Tè, biến đoạn sông Đà vốn nhiều thác ghềnh thành một hồ dài giữa núi. Phần còn lại của xã là núi trung bình, sườn dốc, thung lũng các suối Nậm Manh, Nậm Nhùn đổ ra sông Đà. Khí hậu thung lũng sông Đà nóng hơn các xã vùng cao, mùa hè oi, mùa đông ít rét đậm.
Lịch sử
Nậm Hàng vốn là xã của huyện Mường Lay (tỉnh Lai Châu cũ). Sau khi tỉnh Lai Châu cũ chia thành Lai Châu và Điện Biên (2003), các mốc hành chính của vùng là:
- 2/1/2004 — Xã Nậm Hàng chuyển về huyện Mường Tè.
- 8/4/2008 — Lập xã Nậm Manh từ một phần xã Nậm Hàng.
- 14/10/2011 — Nghị quyết 97/NQ-CP lập thị trấn Nậm Nhùn từ một số bản của Nậm Hàng và Nậm Manh.
- 2/11/2012 — Nghị quyết 71/NQ-CP lập huyện Nậm Nhùn (138.808,39 ha, 24.165 nhân khẩu khi lập) gồm thị trấn Nậm Nhùn và 10 xã tách từ Mường Tè và Sìn Hồ; thị trấn Nậm Nhùn là huyện lỵ.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ thị trấn Nậm Nhùn, xã Nậm Manh và xã Nậm Hàng thành xã Nậm Hàng, hoạt động từ 1/7/2025.
Song song với các mốc hành chính là công trình thủy điện: khởi công ngày 5/1/2011, tổ máy số 1 phát điện tháng 12/2015, khánh thành ngày 20/12/2016, sớm một năm so với nghị quyết của Quốc hội. Phương án tái định cư được duyệt đầu năm 2011 gồm 8 khu, 35 điểm, dự kiến tiếp nhận 1.760 hộ với 7.805 khẩu trên địa bàn Mường Tè khi đó.
Dân cư – xã hội
Dân cư tập trung ở khu trung tâm thị trấn cũ và các khu tái định cư dọc đường tỉnh. Người Thái là cư dân lâu đời ở thung lũng; người Mảng — dân tộc có dưới 10.000 người — có mặt ở xã Nậm Hàng cũ, một trong năm xã có người Mảng của huyện Nậm Nhùn. Ngoài ra có người Mông, Khơ Mú và người Kinh làm việc trong cơ quan, dịch vụ, nhà máy.
Là huyện lỵ cũ, xã có các trường học từ mầm non đến trung học phổ thông, trường phổ thông dân tộc nội trú của huyện cũ và trung tâm y tế.
Kinh tế
Thủy điện Lai Châu gồm ba tổ máy 400 MW, tổng công suất 1.200 MW, sản lượng thiết kế khoảng 4,67 tỷ kWh/năm, vốn đầu tư khoảng 35.700 tỷ đồng; là nhà máy thủy điện lớn thứ ba cả nước. Nhà máy tạo việc làm, nguồn thu ngân sách và hạ tầng (đường, điện, cầu) cho cả vùng.
Ngoài khu trung tâm với thương mại – dịch vụ, người dân làm nông nghiệp trên đất tái định cư: ngô, sắn, lúa, cây ăn quả; chăn nuôi gia súc; nuôi cá lồng trên hồ. Các xã ven hồ của Nậm Nhùn cũ đang phát triển du lịch sinh thái lòng hồ.
Văn hóa
Người Thái giữ xòe, nhà sàn và các lễ cúng bản, cúng mường. Người Mảng có sáo dài lờ lầm, dân ca, dân vũ được truyền dạy lại trong các lớp do huyện Nậm Nhùn tổ chức năm 2024. Khu trung tâm là nơi diễn ra các ngày hội văn hóa – thể thao các dân tộc của huyện cũ.
Giao thông
Đường tỉnh 127 nối thị xã Mường Lay (Điện Biên) qua Nậm Nhùn lên Mường Tè, chạy dọc bờ trái sông Đà. Hồ thủy điện mở ra giao thông thủy giữa các bản ven hồ. Từ Nậm Hàng về trung tâm tỉnh (phường Tân Phong) khoảng 130 km.
Hành chính
Địa chỉ ghi: tổ dân phố/bản …, xã Nậm Hàng, tỉnh Lai Châu. Người dân thị trấn Nậm Nhùn cũ nay ghi xã Nậm Hàng, không còn “thị trấn Nậm Nhùn, huyện Nậm Nhùn”.
Bản đồ Xã Nậm Hàng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nậm Hàng được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Nậm Nhùn | Huyện Nậm Nhùn | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Nậm Manh | Huyện Nậm Nhùn | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Nậm Hàng | Huyện Nậm Nhùn | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nậm Hàng gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Nậm Nhùn, xã Nậm Manh và xã Nậm Hàng của huyện Nậm Nhùn cũ, theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Thủy điện Lai Châu nằm ở xã nào?
Ở xã Nậm Hàng, tỉnh Lai Châu (trước thuộc huyện Nậm Nhùn), trên sông Đà; công suất 1.200 MW, khánh thành 20/12/2016.
Thị trấn Nậm Nhùn cũ nay thuộc xã nào?
Thuộc xã Nậm Hàng.
Tên Nậm Hàng có nghĩa là gì?
Tên gốc Thái: “nậm” là nước, sông suối; Nậm Hàng là “suối Hàng”, nghĩa chữ “Hàng” chưa có nguồn giải thích. Không phải tên Hán Việt.
Diện tích, dân số xã Nậm Hàng?
335,92 km² và 11.218 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Nậm Nhùn trước đây
- Xã Hua Bum 5.697
- Xã Lê Lợi 9.110
- Xã Mường Mô 7.335
- Xã Pa Tần 9.039
← Toàn bộ 38 xã, phường của Lai Châu Tra tên xã cũ → mới