Mường Mô là xã ven hồ Thủy điện Lai Châu thuộc tỉnh Lai Châu, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Nậm Chà và Mường Mô của huyện Nậm Nhùn cũ; phần lớn dân cư là người tái định cư của công trình thủy điện. Diện tích 395,16 km², dân số 7.335 người.
Tổng quan
Khi hồ Thủy điện Lai Châu tích nước, phần lớn ruộng đất cũ của Mường Mô nằm dưới lòng hồ. Xã trở thành vùng tái định cư: theo báo tỉnh năm 2023, trong 8 bản của xã Mường Mô cũ có 6 bản là bản tái định cư. Hơn mười năm sau, những bản ấy chuyển sang nuôi cá lồng, trồng xoài và đón khách du lịch trên hồ. Từ ngày 1/7/2025, xã Mường Mô cũ nhập với xã Nậm Chà thành xã Mường Mô của tỉnh Lai Châu, trụ sở đặt tại bản Mường Mô.
Xã rộng 395,16 km² — thuộc nhóm ba xã rộng nhất tỉnh — với 7.335 người, mật độ khoảng 19 người/km². Cư dân gồm người Mông, Thái, Khơ Mú, Cống và các dân tộc khác.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Mường Mô cũ — xã gốc mà từ đó xã Nậm Chà được tách ra năm 2012. Sau 13 năm, hai xã trở lại thành một.
Tên gốc tiếng Thái, không phải Hán Việt. Âm “mường” không có chữ Hán Việt; đây là từ Tày – Thái chỉ một vùng cư trú có trung tâm và các bản phụ thuộc, đơn vị “bản – mường” của người Thái Tây Bắc (tương ứng mueang trong tiếng Thái Lan). Âm “mô” trùng âm với nhiều chữ Hán (模 khuôn mẫu, 母 mẹ, 毛 lông) nhưng ở đây chỉ là phần tên riêng của mường theo tiếng Thái, ghép nghĩa chữ Hán vào là sai. Nghĩa của “Mô” chưa có nguồn giải thích.
Tên Nậm Chà: “Nậm” là chữ đầu thường gặp của tên sông suối ở vùng người Thái (Nguyễn Khắc Ngữ, 1963); Nậm Chà là tên một dòng suối, phần “Chà” chưa rõ nghĩa. Lưu ý phân biệt với các địa danh Mường Chà, Nậm Pồ ở tỉnh Điện Biên lân cận.
Không có xã phường nào khác trong cả nước trùng tên Mường Mô.
Địa lý
Xã nằm ven hồ Thủy điện Lai Châu trên sông Đà, ở phía tây nam tỉnh. Phía bắc giáp Bum Tở và Hua Bum, phía đông giáp Nậm Hàng, phía nam giáp tỉnh Điện Biên.
Địa hình núi dốc xuống lòng hồ; mặt hồ giữa núi tạo cảnh quan được báo chí ví như “vịnh Hạ Long của núi rừng Tây Bắc”. Ngoài hồ, xã có các suối nhánh như Nậm Chà, Nậm Ngà; trên địa bàn xã đang chuẩn bị xây dựng thủy điện Nậm Ngà (dự kiến giai đoạn 2025–2028). Khí hậu thung lũng sông Đà, mùa hè nóng, mùa đông ấm hơn vùng cao.
Lịch sử
Mường Mô là xã của huyện Mường Tè cũ, nằm bên sông Đà.
- Đến 2010–2011 — Giải phóng mặt bằng, di dân tái định cư cho công trình Thủy điện Lai Châu; nhiều bản của Mường Mô chuyển lên các khu tái định cư mới trên cao.
- 2/11/2012 — Nghị quyết 71/NQ-CP lập xã Nậm Chà từ 19.249,33 ha diện tích tự nhiên và 2.610 nhân khẩu của xã Mường Mô; cùng nghị quyết, Mường Mô và Nậm Chà chuyển sang huyện Nậm Nhùn mới thành lập.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ xã Nậm Chà và xã Mường Mô thành xã Mường Mô, hoạt động từ 1/7/2025.
Xã Mường Mô cũ là một trong ba xã của huyện Nậm Nhùn đạt chuẩn nông thôn mới trước khi bỏ cấp huyện.
Dân cư – xã hội
Xã Mường Mô cũ có hơn 3.000 người thuộc các dân tộc Mông, Thái và Khơ Mú. Vùng Nậm Chà là một trong hai nơi người Cống sinh sống tập trung ở Lai Châu (cùng vùng Nậm Khao, nay thuộc xã Mường Tè); bản Táng Ngá là bản người Cống được báo chí nhắc đến. Năm 2024, tỉnh tổ chức lớp truyền dạy ngữ văn dân gian dân tộc Cống tại xã Nậm Chà.
Khu tái định cư được xây dựng đồng bộ với trường học, trạm y tế, nhà văn hóa bản; đường xuống bến thuyền và cảng lòng hồ được đầu tư hơn 6 tỷ đồng.
Kinh tế
Nuôi cá lồng là sinh kế mới quan trọng: đến năm 2024, xã Mường Mô cũ có hơn 400 lồng bè trên lòng hồ. Hợp tác xã Thanh niên Mường Mô ở bản Nậm Hài, lập năm 2020 với 7 thành viên, kinh doanh cá lồng, ăn uống và du lịch trải nghiệm.
Xoài là cây trồng chủ lực trên đất dốc: bắt đầu ở các bản Mường Mô, Nậm Hài và Bản Giẳng khoảng năm 2019–2020, đến đầu năm 2023 có khoảng 30 ha cho thu hoạch (chủ yếu giống xoài Đài Loan), trồng xen lạc, sắn, đậu tương. Du lịch lòng hồ: từ năm 2017 hàng chục hộ được hỗ trợ đóng nhà nổi, thuyền đón khách; đến tháng 10/2024 có 15 hộ đưa đón khách và 5 hộ có chỗ lưu trú qua đêm trên hồ.
Văn hóa
Người Thái ven hồ giữ xòe, nhà sàn; người Mông có Tết riêng, tiếng khèn, nghề thêu; người Khơ Mú có lễ cúng bản, đan lát. Người Cống ở Nậm Chà giữ hát đối, hát giao duyên, múa cầu mùa và các nhạc cụ tre nứa. Du lịch lòng hồ đang được gắn với trải nghiệm văn hóa các bản ven hồ theo kế hoạch phát triển du lịch đến năm 2030.
Du lịch
Lòng hồ Thủy điện Lai Châu đoạn Mường Mô – Nậm Chà là điểm du lịch sinh thái chính của vùng Nậm Nhùn cũ: đi thuyền ngắm núi đá, ăn cá trên nhà hàng nổi, nghỉ đêm trên hồ. Năm 2024 (tính đến tháng 10), gần 8.000 lượt khách tham quan lòng hồ trong tổng khoảng 13.500 lượt khách đến huyện Nậm Nhùn.
Hành chính
Địa chỉ ghi: bản …, xã Mường Mô, tỉnh Lai Châu; người dân Nậm Chà cũ cũng ghi xã Mường Mô.
Bản đồ Xã Mường Mô
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Mường Mô được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nậm Chà | Huyện Nậm Nhùn | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Mường Mô | Huyện Nậm Nhùn | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Mường Mô gồm những xã cũ nào?
Xã Nậm Chà và xã Mường Mô của huyện Nậm Nhùn cũ, theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Tên Mường Mô có nghĩa là gì?
Tên gốc Thái: “mường” là vùng bản mường, “Mô” là tên riêng chưa rõ nghĩa. Không phải Hán Việt.
Mường Mô có gì đặc biệt?
Xã ven hồ Thủy điện Lai Châu, phần lớn bản là bản tái định cư; nổi bật với cá lồng (hơn 400 lồng bè), xoài và du lịch lòng hồ.
Người Cống ở xã Mường Mô sống ở đâu?
Ở vùng xã Nậm Chà cũ, trong đó có bản Táng Ngá.
Diện tích, dân số xã Mường Mô?
395,16 km² và 7.335 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Nậm Nhùn trước đây
- Xã Hua Bum 5.697
- Xã Lê Lợi 9.110
- Xã Nậm Hàng 11.218
- Xã Pa Tần 9.039
← Toàn bộ 38 xã, phường của Lai Châu Tra tên xã cũ → mới