Quan Sơn là xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Quan Sơn và Hữu Kiên ở phía nam huyện Chi Lăng cũ, giáp tỉnh Bắc Ninh. Diện tích 138,05 km², dân số 7.100 người.
Tổng quan
Rộng nhất nhưng thưa dân nhất trong sáu xã thuộc vùng huyện Chi Lăng cũ, xã Quan Sơn của tỉnh Lạng Sơn nằm ở phía đông nam của vùng, giáp tỉnh Bắc Ninh. Xã được lập từ ngày 1/7/2025 bằng cách hợp nhất hai xã Quan Sơn và Hữu Kiên.
Diện tích 138,05 km², dân số 7.100 người, mật độ chỉ khoảng 51 người/km² — chưa bằng một phần sáu mật độ xã Chi Lăng kề bên. Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã đặt tại trụ sở cũ của xã Quan Sơn. Theo cổng thông tin xã, địa hình chủ yếu là đồi xen thung lũng ở độ cao 300–700 m, và nông – lâm nghiệp chiếm trên 85% giá trị sản xuất.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Quan Sơn cũ — nơi đặt trụ sở. Quan Sơn và Hữu Kiên đều có trong danh sách 21 xã của huyện Chi Lăng khi huyện được lập năm 1964. Tên Hữu Kiên thôi dùng cho đơn vị hành chính nhưng còn gắn với “khối núi Hữu Kiên” mà Wikipedia nhắc tới khi mô tả địa hình huyện Chi Lăng.
Phân tích âm: chưa tìm được văn bản ghi chữ Hán của tên xã, nên bài chỉ nêu các chữ từ điển ghi cho từng âm. Âm sơn ứng với 山 (núi). Âm quan ứng với nhiều chữ: 關 (cửa ải, đóng), 官 (quan lại), 觀 (xem, ngắm), 冠 (mũ). Từ điển có mục từ quan sơn, ghi là biến thể của quan san; tuy vậy chưa có nguồn cho biết tên xã dùng chữ nào, nên nghĩa của tên được ghi là chưa xác định.
Tên xã cũ Hữu Kiên: chưa có nguồn ghi chữ Hán hay giải thích nghĩa.
Trùng tên: tỉnh Thanh Hóa cũng có xã Quan Sơn. Khi ghi địa chỉ cần kèm tên tỉnh: “xã Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn”.
Địa lý
Theo bản đồ sau sắp xếp, phía bắc xã là xã Nhân Lý và xã Chiến Thắng; phía đông là xã Thống Nhất; phía tây là xã Chi Lăng; phía nam là tỉnh Bắc Ninh.
Theo cổng thông tin xã, địa hình chủ yếu là đồi xen thung lũng, độ cao 300–700 m; nhiệt độ trung bình khoảng 21–22 °C, độ ẩm 70–90%. Wikipedia mô tả địa hình huyện Chi Lăng cũ dốc dần từ đông bắc xuống tây nam, độ dốc khá lớn, “đặc biệt là các xã nằm ven khối núi Hữu Kiên”; nơi cao nhất huyện cũ nằm ở phía đông, trên ranh giới với Lộc Bình và Lục Ngạn, với đỉnh khoảng 975 m. Vùng Chi Lăng nằm ở chỗ chuyển tiếp giữa tiểu vùng khí hậu ẩm, mưa nhiều ở phía tây và tiểu vùng lạnh, mưa ít ở phía đông; lượng mưa trung bình năm của huyện cũ khoảng 1.379 mm. Ở cấp tỉnh, Lạng Sơn có tổng lượng mưa trung bình năm thấp nhất khu vực Bắc Bộ.
Lịch sử
- 16/12/1964 — Quyết định 177-CP lập huyện Chi Lăng từ huyện Ôn Châu và tám xã của huyện Bằng Mạc. Quan Sơn và Hữu Kiên có trong danh sách 21 xã của huyện khi mới lập, và không thuộc tám xã chuyển từ huyện Bằng Mạc.
- 1975–1978 — huyện thuộc tỉnh Cao Lạng, rồi trở về tỉnh Lạng Sơn.
- Thời kỳ chống Mỹ — huyện Chi Lăng là trọng điểm bắn phá, là huyện duy nhất của tỉnh bị máy bay B-52 tàn phá; huyện được tuyên dương Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ diện tích, dân số hai xã Hữu Kiên và Quan Sơn thành xã Quan Sơn mới, hoạt động từ 1/7/2025.
Theo số liệu năm 2009 do citypopulation tổng hợp, xã Hữu Kiên khi ấy có khoảng 2.700 người.
Dân cư – xã hội
Với 7.100 người, Quan Sơn có dân số thấp nhất vùng Chi Lăng cũ. Theo cổng thông tin xã, toàn xã có 8 thôn; cư dân gồm ba dân tộc chính là Tày, Nùng và Kinh. Đường từ trung tâm xã tới trung tâm các thôn đều đã được bê tông hóa; năm 2025 xã khởi công sáu công trình giao thông và nâng cấp 6,74 km mặt đường.
Ở cấp tỉnh, Lạng Sơn có bảy dân tộc chủ yếu cùng sinh sống là Nùng, Tày, Kinh, Dao, Sán Chay, Hoa và Mông; người Nùng (khoảng 43%) và người Tày (khoảng 35%) đông nhất, có lịch sử cư trú lâu đời và tạo nên nền văn hóa Tày – Nùng đặc trưng của xứ Lạng.
Kinh tế
Theo cổng thông tin xã, nông – lâm nghiệp chiếm trên 85% giá trị sản xuất; năm 2025 xã có khoảng 790 ha đất canh tác và trồng mới 626 ha rừng; chăn nuôi chủ yếu quy mô nhỏ. Xã đặt mục tiêu duy trì, nâng hạng các sản phẩm OCOP hiện có.
Ở cấp vùng, huyện Chi Lăng cũ có trên 4.000 ha cây ăn quả (na, cam, bưởi…) theo số liệu năm 2024, trong đó na Chi Lăng là cây mũi nhọn với hơn 2.600 ha. Chưa có số liệu riêng về diện tích cây ăn quả của hai xã cũ.
Văn hóa
Lễ hội Lồng Tồng (xuống đồng) là lễ hội tiêu biểu của người Tày – Nùng Lạng Sơn: toàn tỉnh có khoảng hơn 200 lễ hội Lồng Tồng quy mô một thôn, một xã hay vài xã, với nghi lễ cầu thành hoàng và thần nông. Khu di tích lịch sử Chi Lăng — di tích quốc gia đặc biệt — nằm ở xã láng giềng phía tây.
Chưa tìm được nguồn chính thức về di tích xếp hạng hay lễ hội riêng của hai xã cũ, nên bài viết không nêu tên đình, đền cụ thể.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: thôn …, xã Quan Sơn, tỉnh Lạng Sơn. Người dân hai xã cũ Quan Sơn, Hữu Kiên làm thủ tục tại UBND xã Quan Sơn (trụ sở cũ của xã Quan Sơn). Cần ghi rõ tỉnh để tránh nhầm với xã Quan Sơn của Thanh Hóa.
Bản đồ Xã Quan Sơn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Quan Sơn được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Quan Sơn | Huyện Chi Lăng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Hữu Kiên | Huyện Chi Lăng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Quan Sơn (Lạng Sơn) gồm những xã cũ nào?
Gồm toàn bộ hai xã Quan Sơn và Hữu Kiên của huyện Chi Lăng cũ, theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025.
Tên Quan Sơn có nghĩa là gì?
Xã mới giữ tên xã Quan Sơn cũ. “Sơn” là núi (山); âm “quan” ứng với nhiều chữ Hán (關 cửa ải, 官 quan lại…) và chưa có nguồn cho biết tên xã dùng chữ nào, nên nghĩa chưa xác định.
Xã Quan Sơn giáp tỉnh nào?
Phía nam giáp tỉnh Bắc Ninh.
Có mấy xã Quan Sơn trên cả nước?
Hai: xã Quan Sơn tỉnh Lạng Sơn và xã Quan Sơn tỉnh Thanh Hóa.
Diện tích, dân số xã Quan Sơn?
138,05 km² và 7.100 người (số liệu sắp xếp năm 2025); xã có 8 thôn.
Cùng Huyện Chi Lăng trước đây
- Xã Bằng Mạc 13.647
- Xã Chi Lăng 28.192
- Xã Chiến Thắng 11.563
- Xã Nhân Lý 11.077
- Xã Vạn Linh 14.197
← Toàn bộ 65 xã, phường của Lạng Sơn Tra tên xã cũ → mới