Đồng Sơn là phường phía tây vùng đô thị Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai phường Bắc Nghĩa, Đồng Sơn và hai xã Nghĩa Ninh, Thuận Đức của thành phố Đồng Hới (Quảng Bình cũ). Diện tích 88,03 km², dân số 32.396 người.
Tổng quan
Đồng Sơn là phường rộng nhất trong ba phường của vùng Đồng Hới cũ thuộc tỉnh Quảng Trị: 88,03 km², gấp đôi phường Đồng Hới, nhưng dân số chỉ 32.396 người, mật độ khoảng 368 người/km². Sự chênh lệch đến từ địa hình: phần lớn diện tích là vùng gò đồi phía tây của Thuận Đức và Nghĩa Ninh cũ, còn dân cư tập trung ở hai phường cũ Đồng Sơn, Bắc Nghĩa sát trung tâm.
Trụ sở phường đặt tại trụ sở cũ của UBND phường Đồng Sơn. Phường liền kề Đồng Hới ở phía đông và Đồng Thuận ở phía bắc; ở phía nam và tây nam là các xã của vùng Quảng Ninh cũ.
Sau sắp xếp, Đồng Sơn là địa bàn đón các dự án hạ tầng lớn phía tây đô thị: khu tái định cư phục vụ đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam và tuyến nối Quốc lộ 1 với đường Hồ Chí Minh.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phường mới giữ tên phường Đồng Sơn — một trong bốn phường đầu tiên của thị xã Đồng Hới sau năm 1975 (cùng Đồng Phú, Hải Thành, Phú Hải) — và đặt trụ sở ở chính phường cũ đó. Tên này đã có trong phương án đầu tiên của thành phố Đồng Hới tháng 3/2025, khi thành phố dự kiến chỉ chia làm hai phường Đồng Hới và Đồng Sơn; tờ trình không nêu lý do chọn tên. Ba tên Bắc Nghĩa, Nghĩa Ninh, Thuận Đức không còn dùng làm tên đơn vị.
- Sơn — 山: núi.
- Đồng — âm Hán Việt có nhiều chữ khác nghĩa, như 同 (cùng) hay 銅 (kim loại đồng); chưa tìm được nguồn ghi chữ Hán của tên phường, nên không khẳng định chữ nào.
Chữ Sơn khớp với thực địa: đây là phần đồi núi thấp phía tây của Đồng Hới, nơi các dãy đồi chạy từ bắc xuống nam. Cùng với Đồng Hới và Đồng Thuận, Đồng Sơn tạo thành nhóm ba tên cùng mở đầu bằng chữ Đồng.
Trùng tên: tỉnh Đồng Tháp có xã Đồng Sơn. Khi ghi địa chỉ cần kèm tỉnh: “phường Đồng Sơn, tỉnh Quảng Trị”.
Các tên cũ: Bắc Nghĩa là phần đất tách khỏi xã Nghĩa Ninh năm 2004; Nghĩa Ninh thuộc nhóm năm xã đuôi “Ninh” (cùng Lộc Ninh, Lý Ninh, Đức Ninh, Bảo Ninh) chuyển từ huyện Lệ Ninh về Đồng Hới năm 1979. Thuận Đức là xã lập năm 1998.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, phường Đồng Sơn giáp phường Đồng Thuận ở phía bắc, phường Đồng Hới ở phía đông, các xã Quảng Ninh và Trường Sơn ở phía nam, xã Nam Trạch ở phía tây.
Theo mô tả địa hình thành phố Đồng Hới cũ, vùng gò đồi phía tây — trên đất Đồng Sơn, Nghĩa Ninh, Thuận Đức — chiếm khoảng 15% diện tích thành phố: các dãy đồi lượn sóng vắt từ bắc xuống nam, cao trung bình 12–15 m, dốc 7–10%; đất nghèo dinh dưỡng, tầng mặt mỏng, hợp với cây lâm nghiệp, cây công nghiệp dài ngày và cây ăn quả. Xen giữa là vùng bán sơn địa và đồng bằng hẹp (Bắc Nghĩa, Đồng Sơn, Nghĩa Ninh), nơi trồng lúa, rau màu cho đô thị.
Khí hậu chung của vùng Đồng Hới: nhiệt độ trung bình năm khoảng 24,4 °C, mùa mưa tháng 9–11, mùa hè chịu gió Tây Nam khô nóng.
Lịch sử
Trong kháng chiến, vùng đồi phía tây Đồng Hới là chiến khu: di tích Chiến khu Thuận Đức nằm trong danh mục di tích do UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) ra quyết định bảo vệ hoặc kiểm kê.
- Sau 1975: Đồng Sơn là một trong bốn phường của thị xã Đồng Hới (tỉnh Bình Trị Thiên).
- 18/1/1979: xã Nghĩa Ninh (cùng Lộc Ninh, Lý Ninh, Đức Ninh, Bảo Ninh) chuyển từ huyện Lệ Ninh về thị xã Đồng Hới.
- 30/5/1998: Nghị định 34/1998/NĐ-CP lập xã Thuận Đức từ 4.322 ha và 2.412 nhân khẩu của phường Đồng Sơn, 206 ha và 238 nhân khẩu của phường Bắc Lý, cùng 350 nhân khẩu của xã Đức Ninh đang xây dựng vùng kinh tế mới phía tây Đồng Sơn; xã mới có 4.528 ha và 3.000 nhân khẩu.
- 2/1/2004: Nghị định 07/2004/NĐ-CP lập phường Bắc Nghĩa từ 776,10 ha và 6.220 nhân khẩu của xã Nghĩa Ninh.
- 16/6/2025: Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 nhập Bắc Nghĩa, Đồng Sơn, Nghĩa Ninh, Thuận Đức thành phường Đồng Sơn, tỉnh Quảng Trị; hoạt động từ 1/7/2025.
Như vậy, gần như toàn bộ đất Thuận Đức vốn tách từ phường Đồng Sơn cũ; năm 2025 hai phần này về lại một đơn vị.
Dân cư – xã hội
Phường có 32.396 người, sống chủ yếu ở các tổ dân phố đô thị của Đồng Sơn, Bắc Nghĩa cũ; vùng Thuận Đức hình thành từ cuối thập niên 1990 như một vùng kinh tế mới, dân cư thưa hơn. Theo Báo Pháp luật Việt Nam (1/2026), phường có 11 cơ sở giáo dục. Trung tâm Phục vụ hành chính công phường vận hành từ 1/7/2025.
Kinh tế
Theo báo cáo năm 2025 của phường (Báo Pháp luật Việt Nam dẫn), trên địa bàn có ba cụm công nghiệp với tỷ lệ lấp đầy trên 94%, sản lượng lương thực hơn 2.600 tấn. Phần đồi phía tây thuận cho trồng rừng, cây công nghiệp dài ngày, cây ăn quả; phần ven đô trồng lúa, rau. Năm 2025 phường cấp mới, điều chỉnh đăng ký cho 175 hộ kinh doanh.
Các dự án hạ tầng đang triển khai: khu tái định cư cho dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam (một trong các công trình khởi công dịp kỷ niệm 80 năm Quốc khánh), giải phóng mặt bằng tuyến nối Quốc lộ 1 – đường Hồ Chí Minh.
Văn hóa – di tích
- Di tích Chiến khu Thuận Đức — di tích lịch sử thời kháng chiến, thuộc danh mục bảo vệ/kiểm kê của tỉnh Quảng Bình (cũ).
Các di sản tiêu biểu của đô thị Đồng Hới — Quảng Bình Quan, thành Đồng Hới, lũy Thầy, di chỉ Bàu Tró — nằm ở phường Đồng Hới liền kề.
Giao thông
Đô thị Đồng Hới cũ nằm giữa Quốc lộ 1 và đường Hồ Chí Minh; Đồng Sơn chiếm phần phía tây của vùng này. Năm 2025, phường giải phóng mặt bằng cho tuyến nối Quốc lộ 1 – đường Hồ Chí Minh và cho đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, kèm khu tái định cư của dự án đường sắt. Thành phố Đồng Hới cũ còn có đường tránh dài 23 km (4 làn xe, 2 làn gom) cho Quốc lộ 1.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “Tổ dân phố …, phường Đồng Sơn, tỉnh Quảng Trị”. Giấy tờ cũ ghi phường Bắc Nghĩa, phường Đồng Sơn, xã Nghĩa Ninh, xã Thuận Đức (thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình) nay thuộc phường Đồng Sơn. Thủ tục làm tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường, đặt ở trụ sở cũ của phường Đồng Sơn.
Bản đồ Phường Đồng Sơn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Đồng Sơn được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1680/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nghĩa Ninh | Thành phố Đồng Hới | Tỉnh Quảng Bình | toàn bộ |
| Xã Thuận Đức | Thành phố Đồng Hới | Tỉnh Quảng Bình | toàn bộ |
| Phường Bắc Nghĩa | Thành phố Đồng Hới | Tỉnh Quảng Bình | toàn bộ |
| Phường Đồng Sơn | Thành phố Đồng Hới | Tỉnh Quảng Bình | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Đồng Sơn gồm những đơn vị cũ nào?
Hai phường Bắc Nghĩa, Đồng Sơn và hai xã Nghĩa Ninh, Thuận Đức của thành phố Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình cũ.
Tên Đồng Sơn có nghĩa là gì?
Phường giữ tên phường Đồng Sơn cũ. Sơn 山 là núi, khớp với vùng đồi phía tây Đồng Hới; chữ Hán của âm Đồng trong tên này chưa có nguồn xác định.
Vì sao phường Đồng Sơn rộng mà thưa dân?
Vì phần lớn diện tích là vùng gò đồi của xã Thuận Đức và Nghĩa Ninh cũ; dân cư tập trung ở hai phường cũ Đồng Sơn và Bắc Nghĩa sát trung tâm Đồng Hới.
Có đơn vị nào khác tên Đồng Sơn không?
Có xã Đồng Sơn ở tỉnh Đồng Tháp; khi ghi địa chỉ nên kèm tên tỉnh.
Xã Thuận Đức cũ được lập khi nào?
Ngày 30/5/1998 theo Nghị định 34/1998/NĐ-CP, chủ yếu từ đất phía tây của phường Đồng Sơn.
Cùng Thành phố Đồng Hới trước đây
- Phường Đồng Hới 84.196
- Phường Đồng Thuận 38.521
← Toàn bộ 78 xã, phường của Quảng Trị Tra tên xã cũ → mới