Nam Quang là xã vùng cao thuộc tỉnh Cao Bằng, nằm bên hữu ngạn sông Gâm ở phía tây vùng Bảo Lâm cũ, giáp tỉnh Tuyên Quang; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Nam Quang và Nam Cao. Diện tích 148,16 km², dân số 10.140 người.
Tổng quan
Xã Nam Quang của tỉnh Cao Bằng là xã nằm ở rìa tây của tỉnh, bên kia sông Gâm nhìn sang quốc lộ 34 và khu trung tâm Bảo Lâm. Xã mới gồm hai xã Nam Quang và Nam Cao của huyện Bảo Lâm cũ — mà Nam Cao chính là phần đất tách từ Nam Quang năm 2006 — nên việc hợp nhất năm 2025 đưa địa bàn trở về gần với xã Nam Quang trước đó, cộng thêm phần xã Tân Việt đã nhập vào năm 2020.
Diện tích 148,16 km², dân số 10.140 người, mật độ khoảng 68 người/km². Theo đề án sắp xếp, phần Nam Cao cũ rộng 75,46 km² với 4.699 người. Trụ sở đặt tại UBND xã Nam Quang cũ.
Trên địa bàn có mỏ vàng Nam Quang và các dãy núi cao làm rừng phòng hộ đầu nguồn sông Gâm.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Nam Quang — xã gốc, nơi đặt trụ sở, và cũng là xã đã sinh ra Nam Cao năm 2006. Ba xã từng có trên địa bàn (Nam Quang, Nam Cao, Tân Việt) nay chỉ còn tên Nam Quang là tên hành chính; Tân Việt, Bản Cao vẫn là tên xóm.
Tên Nam Quang trong lịch sử. Trước Cách mạng Tháng Tám, châu Bảo Lạc có hai tổng là Nam Quang và Mông Ân. Theo danh sách tổng – xã mà các xã trong vùng công bố, tổng Nam Quang gồm các xã ở phía đông và bắc châu (Ân Quang, Yên Lạc, Yên Lạng, Yên Đức…), còn Nam Cao là một xã của tổng Mông Ân (cùng Lạc Thổ, Mông Ân, Mông Yên, Quan Quang). Như vậy tên Nam Cao có từ thời Pháp thuộc; còn xã Nam Quang hiện nay trùng tên với tổng Nam Quang xưa, nhưng chưa tìm được tư liệu nói về quan hệ giữa hai tên này.
Phân tích Hán Việt. Nam là 南 — phương nam. Quang phổ biến nhất là 光 — ánh sáng, rạng rỡ; cũng có chữ 廣 (quảng/quang: rộng) trong một số địa danh. Chưa có văn bản ghi chữ Hán của tên xã, nên chỉ có thể nêu nghĩa thông dụng của hai âm. Cao trong Nam Cao thường là 高 (cao).
Trang thông tin xã còn ghi tên dòng suối Nam Quang với tên Tày là Nậm Quang. Wikipedia tiếng Việt ghi “nặm” trong địa danh Tày là nước.
Trùng tên: cả nước chỉ có một xã Nam Quang.
Địa lý
Theo đề án sắp xếp, xã giáp Bảo Lâm ở phía đông, tỉnh Tuyên Quang (vùng Hà Giang cũ) ở phía tây, Quảng Lâm ở phía nam, Lý Bôn ở phía bắc.
Theo Wikipedia tiếng Việt, dòng chính sông Gâm cùng quốc lộ 34 tạo thành ranh giới tự nhiên phía đông của xã Nam Quang cũ. Trên địa bàn có dãy núi Đan Linh và các núi Khủng Khoàng, Nậm Ròm, Cốc Páp, Phia Cò; các suối Nam Quang (Nậm Quang), Khuổi Qua, Cốc Páp, Nậm Đang đều thuộc hệ thống sông Gâm. Vùng Bảo Lâm cũ có độ cao trung bình khoảng 800 m, địa hình đồi núi đá cao bị chia cắt bởi nhiều thung lũng; khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông khô lạnh, mùa hè nóng ẩm.
Lịch sử
Vùng đất thuộc châu Bảo Lạc qua các thời kỳ; trước 1945 phần Nam Cao là một xã của tổng Mông Ân. Sau năm 1975, Nam Quang và Tân Việt là hai xã của huyện Bảo Lạc, thuộc vùng tây nam huyện.
- 25/9/2000 — Nghị định 52/2000/NĐ-CP chuyển Nam Quang, Tân Việt sang huyện Bảo Lâm mới thành lập.
- 27/10/2006 — Nghị định 125/2006/NĐ-CP lập xã Nam Cao từ 7.507 ha và 2.587 nhân khẩu của xã Nam Quang.
- 10/1/2020 — Nghị quyết 864/NQ-UBTVQH14 (hiệu lực 1/2/2020) nhập toàn bộ xã Tân Việt vào xã Nam Quang.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ xã Nam Cao vào xã Nam Quang, hoạt động từ 1/7/2025.
Theo cổng thông tin huyện cũ, năm 2014 điện lưới quốc gia đã tới trung tâm 13 trong 14 xã, thị trấn của huyện Bảo Lâm; xã còn lại là Nam Cao, khi đó đang thi công.
Dân cư – xã hội
Xã có 10.140 người. Ở cấp huyện cũ, người Mông là dân tộc đông nhất (27.727 trong 57.027 người năm 2014), tiếp đến Tày, Nùng, Dao, Sán Chỉ; người dân tộc thiểu số chiếm trên 98%. Số liệu dân tộc riêng của xã chưa được công bố trên các nguồn đã tra. Các xóm được nhắc tên trên trang thông tin xã gồm Tân Việt, Bản Cao, Nà Héng.
Xã thường xuyên giao lưu với xã Niêm Sơn (Tuyên Quang) bên kia ranh giới tỉnh; năm 2026 đoàn công tác xã Niêm Sơn sang thăm và học tập kinh nghiệm tại Nam Quang.
Kinh tế
Kinh tế chủ yếu là nông – lâm nghiệp: lúa, ngô, chăn nuôi gia súc — huyện cũ coi chăn nuôi bò là thế mạnh; rừng chủ yếu là rừng phòng hộ, xã có kế hoạch bảo vệ và phòng cháy rừng giai đoạn 2026–2030. Trên địa bàn có mỏ vàng Nam Quang; vùng Bảo Lâm cũ còn có các mỏ antimon, barit, chì – kẽm.
Văn hóa
Văn hóa của xã mang nét chung vùng Bảo Lâm cũ mà cổng thông tin huyện giới thiệu: lễ cấp sắc của người Sán Chỉ, hội Lồng tồng của người Tày, lễ hội chọi bò, hát then, hát dao duyên, tung còn, kéo co, đẩy gậy. Chưa ghi nhận di tích được xếp hạng trên địa bàn trong các nguồn đã tra.
Giao thông
Quốc lộ 34 chạy dọc sông Gâm ở phía đông xã. Theo cổng thông tin huyện cũ (2014), nhiều xã của huyện phải qua sông Gâm bằng cầu treo tải trọng thấp, ảnh hưởng tới vận chuyển hàng hóa.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: xóm …, xã Nam Quang, tỉnh Cao Bằng. Người dân hai xã cũ Nam Quang và Nam Cao (gồm cả vùng Tân Việt cũ) làm thủ tục tại UBND xã Nam Quang.
Bản đồ Xã Nam Quang
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nam Quang được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nam Cao | Huyện Bảo Lâm | Tỉnh Cao Bằng | toàn bộ |
| Xã Nam Quang | Huyện Bảo Lâm | Tỉnh Cao Bằng | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nam Quang mới gồm những xã cũ nào?
Gồm toàn bộ hai xã Nam Quang và Nam Cao của huyện Bảo Lâm cũ, theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025. Xã Tân Việt đã nhập vào Nam Quang từ năm 2020.
Tên Nam Quang có nghĩa là gì?
Theo nghĩa Hán Việt thông dụng, nam là phương nam, quang thường là ánh sáng (光); chưa có văn bản ghi chữ Hán gốc của tên xã. Nam Quang cũng là tên một tổng của châu Bảo Lạc trước 1945.
Xã Nam Cao được lập khi nào?
Theo Nghị định 125/2006/NĐ-CP ngày 27/10/2006, từ 7.507 ha và 2.587 nhân khẩu của xã Nam Quang; năm 2025 Nam Cao nhập trở lại Nam Quang.
Xã Nam Quang giáp tỉnh nào?
Phía tây giáp tỉnh Tuyên Quang (vùng Hà Giang cũ).
Diện tích và dân số xã Nam Quang là bao nhiêu?
Diện tích 148,16 km², dân số 10.140 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Bảo Lâm trước đây
- Xã Bảo Lâm 14.198
- Xã Cốc Pàng 10.134
- Xã Lý Bôn 11.807
- Xã Quảng Lâm 15.245
- Xã Yên Thổ 12.810
← Toàn bộ 56 xã, phường của Cao Bằng Tra tên xã cũ → mới