An Cựu là phường thuộc Thành phố Huế, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba phường An Cựu, An Đông và An Tây của quận Thuận Hóa cũ. Phường rộng 16,71 km², dân số 55.305 người, nằm phía nam trung tâm Huế, có lăng Dục Đức và núi Ngự Bình gần kề.
Tổng quan
Ba phường mang chung chữ "An" — An Cựu, An Đông, An Tây — cùng có gốc từ một làng: làng An Cựu, về sau chia thành An Cựu Đông và An Cựu Tây. Năm 2025, ba phường nhập lại thành phường An Cựu của Thành phố Huế, nằm phía nam khu trung tâm bờ nam sông Hương, hai bên quốc lộ 1 đoạn đi vào thành phố.
Phường rộng 16,71 km², dân số 55.305 người, mật độ khoảng 3.300 người/km². Trụ sở Ủy ban nhân dân phường đặt tại số 67A Hoàng Quốc Việt.
Trong phường có lăng Dục Đức (An lăng) — nơi an táng ba vua Dục Đức, Thành Thái, Duy Tân — và Khu di tích lịch sử Chín Hầm; phía tây là vùng đồi gần núi Ngự Bình.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường kế thừa tên phường An Cựu cũ và tên làng cổ An Cựu. Đây là một trong những địa danh có tuổi đời dài nhất của Huế: các sách địa phương chí như Ô Châu cận lục (thế kỷ XVI), Phủ biên tạp lục (thế kỷ XVIII) đều nhắc đến làng An Cựu bên bờ sông An Cựu. Đầu thời Nguyễn, thôn An Cựu thuộc tổng Vĩ Dã, huyện Hương Trà; từ năm 1835 thời Minh Mạng, xã An Cựu thuộc tổng An Cựu, huyện Hương Thủy, về sau chia thành An Cựu Đông và An Cựu Tây. Hai phường An Đông, An Tây lập năm 2007 có địa bàn chính trên đất An Cựu Đông, An Cựu Tây xưa — tức tên của chúng cũng là tên An Cựu rút gọn.
Tên thường viết là 安舊. Chữ 安 (an) là yên ổn; chữ 舊 (cựu) là cũ, xưa. Theo mặt chữ, tên có nghĩa "yên ổn như xưa"; các sách cổ ghi địa danh nhưng không để lại lời giải thích vì sao chọn chữ.
Tên làng đồng thời là tên sông An Cựu chảy qua vùng này. Sau năm 1945, chính quyền Việt Minh từng nhập xã An Cựu vào xã mới An Thủy; năm 1958 chính quyền Việt Nam Cộng hòa lập xã Thủy An trên đất An Cựu — hai cái tên chỉ đảo chữ của nhau.
Không có đơn vị cấp xã nào ở tỉnh khác trùng tên An Cựu.
Địa lý
Phường nằm phía nam trung tâm Huế. Phía bắc giáp phường Vỹ Dạ; phía tây giáp Thuận Hóa; phía nam giáp Thủy Xuân; phía đông giáp Thanh Thủy.
Địa hình gồm hai phần: phía tây là gò đồi thấp hướng về núi Ngự Bình — ngọn núi cao 103 m, đỉnh bằng phẳng, xưa gọi là Hòn Mô hay núi Bằng, được Đại Nam nhất thống chí mô tả như bức bình phong làm lớp án thứ nhất trước Kinh thành; phía đông là đồng bằng, ruộng cũ nay phần lớn thành khu dân cư. Khí hậu gió mùa của Huế, mưa nhiều cuối năm.
Lịch sử
Từ làng đến phường
Năm 1899, khi lập thị xã Huế, một phần thôn An Cựu (có chợ An Cựu) nhập vào các phường Phú Nhuận, Phú Hội của thị xã, phần còn lại vẫn thuộc huyện Hương Thủy. Năm 1958 lập xã Thủy An trên đất An Cựu. Năm 1977 xã thuộc huyện Hương Phú; theo Quyết định 64-HĐBT ngày 11/9/1981, xã Thủy An nhập vào thành phố Huế. Theo Quyết định 03-HĐBT ngày 6/1/1983, phường An Cựu được lập trên cơ sở tách một phần phường Vĩnh Lợi và một phần xã Thủy An. Ngày 27/3/2007, xã Thủy An giải thể để lập hai phường An Tây và An Đông.
Lăng Dục Đức
Lăng Dục Đức (An lăng) nằm ở thôn Tây Nhất, làng An Cựu. Vua Dục Đức lên ngôi năm 1883 được ba ngày thì bị phế và mất; con ông là vua Thành Thái (lên ngôi 1889) cho xây lăng thờ cha. Năm 1954 vua Thành Thái mất, được an táng trong khu An lăng; về sau vua Duy Tân cũng được đưa về táng tại đây.
Năm 2025
Từ 1/1/2025 ba phường thuộc quận Thuận Hóa. Theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025, toàn bộ ba phường An Cựu, An Đông, An Tây hợp thành phường An Cựu.
Dân cư – xã hội
Dân cư dày dọc quốc lộ 1 và các khu quy hoạch mới phía đông; phần đồi phía tây dân thưa, nhiều nghĩa trang và rừng thông. Tín ngưỡng chủ yếu là thờ cúng tổ tiên và Phật giáo. Mạng lưới trường học, trạm y tế theo mô hình chung của thành phố.
Kinh tế
Kinh tế phường là thương mại – dịch vụ dọc trục quốc lộ 1 và các khu đô thị mới phía đông nam thành phố, kéo theo xây dựng và dịch vụ. Nông nghiệp chỉ còn rải rác ở các khoảnh ruộng, vườn đồi.
Văn hóa – di tích
- Lăng Dục Đức (An lăng) — thuộc Quần thể di tích Cố đô Huế, di sản thế giới năm 1993; trong khu lăng có điện Long Ân.
- Khu di tích lịch sử Chín Hầm, có khu lưu niệm tội ác.
- Núi Ngự Bình ở vùng đồi phía tây nam trung tâm — được xếp trong 20 thắng cảnh của kinh đô xưa.
Nhân vật
Gắn với An Cựu có nhà báo, nhà phê bình văn học Hải Triều (1908–1954) và bà Nguyễn Khoa Diệu Hồng (1918–2003), đại biểu Quốc hội khóa I.
Giao thông
Quốc lộ 1 xuyên qua phường, nối trung tâm Huế với Phú Bài, Cảng hàng không quốc tế Phú Bài và các tỉnh phía nam. Các trục Hoàng Quốc Việt, Tố Hữu, Võ Nguyên Giáp nối sang các khu đô thị mới.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường An Cựu, Thành phố Huế". Ba phường cũ hợp trọn. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công phường hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Phường An Cựu
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường An Cựu được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường An Đông | Quận Thuận Hóa | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Phường An Tây | Quận Thuận Hóa | Thành phố Huế | toàn bộ |
| Phường An Cựu | Quận Thuận Hóa | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường An Cựu gồm những phường cũ nào?
Toàn bộ ba phường An Cựu, An Đông và An Tây của quận Thuận Hóa cũ, theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15.
Tên An Cựu có nghĩa là gì?
An Cựu (安舊): an là yên ổn, cựu là cũ, xưa — theo mặt chữ là yên ổn như xưa. Đây là tên làng cổ bên sông An Cựu, được nhắc từ Ô Châu cận lục thế kỷ XVI.
Lăng Dục Đức nằm ở đâu?
Ở thôn Tây Nhất, làng An Cựu, nay thuộc phường An Cựu, Thành phố Huế; nơi đây an táng ba vua Dục Đức, Thành Thái, Duy Tân.
Phường An Đông, An Tây cũ hình thành thế nào?
Ngày 27/3/2007, xã Thủy An giải thể để lập hai phường An Tây, An Đông trên đất An Cựu Tây, An Cựu Đông xưa; năm 2025 cả hai nhập vào phường An Cựu.
Cùng Quận Thuận Hóa trước đây
- Phường Dương Nỗ 31.692
- Phường Hóa Châu 41.328
- Phường Mỹ Thượng 44.736
- Phường Thuận An 54.846
- Phường Thuận Hóa 98.923
- Phường Thủy Xuân 43.373
- Phường Vỹ Dạ 49.684
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới