Dương Nỗ là phường thuộc Thành phố Huế, được giữ nguyên khi sắp xếp năm 2025 theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15; phường lập ngày 1/1/2025 từ ba xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh. Phường rộng 20,63 km², dân số 31.692 người, có làng Sình, ngã ba Sình và nơi Chủ tịch Hồ Chí Minh sống thời niên thiếu.
Tổng quan
Phường Dương Nỗ thuộc Thành phố Huế là vùng làng quê ven hạ lưu sông Hương, giữa trung tâm thành phố và biển Thuận An. Trong đợt sắp xếp năm 2025, đây là một trong số ít đơn vị của Huế giữ nguyên địa giới — phường vừa được lập sáu tháng trước đó từ ba xã.
Phường rộng 20,63 km², dân số 31.692 người, mật độ khoảng 1.540 người/km². Trụ sở Ủy ban nhân dân phường đặt tại tổ dân phố Mậu Tài.
Địa bàn có làng Sình (Lại Ân) với hội vật đầu xuân và dòng tranh dân gian, làng hoa giấy Thanh Tiên, chùa Sùng Hóa, và nhà lưu niệm Bác Hồ cùng đình làng Dương Nỗ — hai di tích trong hệ thống di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên phường kế thừa tên làng Dương Nỗ. Làng cổ này được ghi nhận trong sử liệu từ cuối thế kỷ XV, khi thuộc huyện Tư Vinh, phủ Triệu Phong. Đầu thời Nguyễn, xã Dương Nỗ thuộc tổng Dương Nỗ, huyện Phú Vinh (富榮) — tên huyện Tư Vinh đổi thành, thường đọc trại thành Phú Vang — phủ Thừa Thiên. Khi ba xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh nhập thành phường ngày 1/1/2025, tên làng, tên tổng cổ này được chọn: địa bàn xã Dương Nỗ xưa nằm chủ yếu trên đất ba xã ấy.
Về chữ, âm dương có nhiều chữ Hán khác nhau như 楊 (cây dương liễu) hay 陽 (mặt trời); âm nỗ trong từ điển chỉ ứng với chữ 弩 (cái nỏ). Chưa tìm thấy nguồn ghi chữ Hán của tên làng, nên không ghép nghĩa từng chữ; ở đây chỉ ghi nhận Dương Nỗ là tên làng, tên tổng cổ, nghĩa gốc chưa xác định. Văn bản hành chính hiện có lúc viết "Dương Nổ" (tên tổ dân phố Dương Nổ Đông, Dương Nổ Tây), cùng chỉ một địa danh.
Ba xã cũ Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh mang chữ đầu "Phú" như phần lớn các xã của huyện Phú Vang.
Không có đơn vị cấp xã nào ở tỉnh khác trùng tên Dương Nỗ.
Địa lý
Phường nằm ven hạ lưu sông Hương, phía đông bắc trung tâm Huế. Phía tây giáp phường Phú Xuân; phía nam giáp Mỹ Thượng; phía bắc giáp Hóa Châu; phía đông giáp Thuận An.
Địa hình là đồng bằng phù sa thấp, ruộng lúa và vườn xen làng. Ngã ba Sình, nơi sông Bồ đổ vào sông Hương, nằm ở rìa phường, gắn với tên làng Sình. Vùng thấp trũng nên chịu ngập khi lũ sông Hương lên. Khí hậu gió mùa chung của Huế.
Lịch sử
Làng cổ huyện Tư Vinh – Phú Vang
Làng Dương Nỗ có từ cuối thế kỷ XV. Năm 1956, chính quyền Việt Nam Cộng hòa chia huyện Phú Vang thành hai quận Phú Vang và Vinh Lộc; đất xã Dương Nỗ xưa nằm chủ yếu trên các xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh thuộc quận Phú Vang.
Nơi Bác Hồ sống thời niên thiếu
Từ năm 1898 đến năm 1900, Nguyễn Sinh Cung (Chủ tịch Hồ Chí Minh) sinh sống và học tập ở làng Dương Nỗ cùng cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc và anh trai Nguyễn Sinh Khiêm.
Các lần chuyển đổi
Ngày 11/3/1977, Phú Vang nhập với Hương Thủy thành huyện Hương Phú. Ngày 11/9/1981, các xã Phú Thượng, Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh, Phú Tân được sáp nhập vào thành phố Huế; theo Quyết định 345-HĐBT ngày 29/9/1990, các xã này trở về huyện Phú Vang tái lập, huyện lỵ đặt tại xã Phú Dương. Ngày 1/7/2021, ba xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh chuyển về thành phố Huế theo Nghị quyết 1264/NQ-UBTVQH14; ngày 1/1/2025 hợp thành phường Dương Nỗ thuộc quận Thuận Hóa. Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 giữ nguyên phường, trực thuộc Thành phố Huế từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân cư sống theo làng; các tổ dân phố hiện vẫn mang tên làng cũ như Mỹ An, Phò An, Lưu Khánh, Dương Nổ, Thạch Hàn, Phú Khê, Mậu Tài, Tiên Nộn, Vọng Trì, Thanh Vinh, Lại Ân, Quy Lại, Hải Thanh. Tín ngưỡng gắn với đình làng, nhà thờ họ và chùa. Mạng lưới trường học, trạm y tế theo mô hình chung của thành phố.
Kinh tế
Nông nghiệp lúa, rau màu vẫn là nền; bên cạnh là các nghề thủ công truyền thống làm nên tên tuổi vùng này: làm hoa giấy ở làng Thanh Tiên và làm tranh ở làng Sình. Một câu hò ru của Huế còn lưu dấu chợ búa vùng này: "Chợ Dinh bán áo con trai / Triều Sơn bán nón, Mậu Tài bán kim". Du lịch làng nghề và tham quan di tích dựa trên vị trí gần trung tâm.
Văn hóa – di tích
- Nhà lưu niệm Bác Hồ và đình làng Dương Nỗ, hai di tích trong hệ thống di tích lưu niệm Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Huế.
- Chùa Sùng Hóa — cùng chùa Thiên Mụ là hai ngôi quốc tự ra đời sớm nhất ở Đàng Trong.
- Hội vật làng Sình, lịch sử hơn 400 năm, diễn ra ngày mồng mười tháng Giêng — ca dao có câu "Dù ai đi ngược về xuôi / Ngày mười hội vật nhớ quay về Sình".
- Tranh làng Sình, được xem là một trong ba dòng tranh dân gian nổi tiếng của Việt Nam bên cạnh tranh Đông Hồ và tranh Hàng Trống.
- Hoa giấy Thanh Tiên.
Ngã ba Sình, Mậu Tài đi vào câu hò trên sông Hương: "Thuyền từ Đông Ba, thuyền qua Đập Đá / Thuyền về Vĩ Dạ đến ngã ba Sình".
Nhân vật
Gắn với đất Dương Nỗ có Lê Quang Định, Nguyễn Chí Diểu, Hà Văn Lâu.
Giao thông
Các tuyến liên phường nối Dương Nỗ với trung tâm Huế và biển Thuận An; sông Hương là tuyến thủy truyền thống về làng Sình, ngã ba Sình.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: "…, phường Dương Nỗ, Thành phố Huế". Phường giữ nguyên địa giới nên người dân chỉ bỏ cấp quận. Thủ tục hành chính làm tại trung tâm phục vụ hành chính công phường hoặc qua cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Phường Dương Nỗ
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Dương Nỗ được lập từ 1 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Dương Nỗ | Quận Thuận Hóa | Thành phố Huế | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Dương Nỗ có sáp nhập năm 2025 không?
Không. Phường Dương Nỗ (lập 1/1/2025 từ ba xã Phú Dương, Phú Mậu, Phú Thanh) được giữ nguyên theo Nghị quyết 1675/NQ-UBTVQH15.
Tên Dương Nỗ có nghĩa là gì?
Dương Nỗ là tên làng cổ ghi nhận từ cuối thế kỷ XV và tên tổng thời Nguyễn. Chưa có nguồn ghi chữ Hán của tên, nên nghĩa gốc chưa xác định.
Hội vật làng Sình diễn ra khi nào?
Ngày mồng mười tháng Giêng âm lịch tại làng Sình (Lại Ân), phường Dương Nỗ; hội có lịch sử hơn 400 năm.
Bác Hồ sống ở Dương Nỗ khi nào?
Từ năm 1898 đến năm 1900, cùng cha là cụ Nguyễn Sinh Sắc và anh trai Nguyễn Sinh Khiêm.
Cùng Quận Thuận Hóa trước đây
- Phường An Cựu 55.305
- Phường Hóa Châu 41.328
- Phường Mỹ Thượng 44.736
- Phường Thuận An 54.846
- Phường Thuận Hóa 98.923
- Phường Thủy Xuân 43.373
- Phường Vỹ Dạ 49.684
← Toàn bộ 40 xã, phường của Huế Tra tên xã cũ → mới