Ninh Sơn là xã thuộc tỉnh Khánh Hòa, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Tân Sơn và xã Quảng Sơn, vốn là trung tâm huyện Ninh Sơn (tỉnh Ninh Thuận cũ). Diện tích 99,3 km², dân số 32.003 người.
Tổng quan
Ngã ba Quốc lộ 27 và Quốc lộ 27B ở thị trấn Tân Sơn cũ — điểm trung chuyển giữa Phan Rang, Đà Lạt và Cam Ranh — là trung tâm của xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa. Xã gồm thị trấn Tân Sơn, huyện lỵ của huyện Ninh Sơn từ năm 2000, và xã Quảng Sơn liền kề; trụ sở xã đặt tại trụ sở UBND huyện Ninh Sơn cũ.
Xã có diện tích 99,3 km² và dân số 32.003 người, mật độ khoảng 322 người/km² — đông dân nhất trong các xã thuộc vùng Ninh Sơn, Bác Ái cũ. Là huyện lỵ cũ, khu Tân Sơn tập trung các cơ quan của huyện Ninh Sơn trước đây.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mang tên huyện Ninh Sơn (1981–2025), không trùng tên đơn vị cũ nào trong hai đơn vị hợp thành. Phương án tháng 4/2025 của Ninh Thuận đặt tên đánh số Ninh Sơn 1 cho đơn vị này; Nghị quyết 36/NQ-TU ngày 25/4/2025 bỏ số, giữ lại tên Ninh Sơn cho xã chứa huyện lỵ cũ, còn các xã khác của huyện nhận tên Lâm Sơn, Anh Dũng, Mỹ Sơn.
Phân tích Hán Việt:
Theo nghĩa từng chữ, Ninh Sơn là “núi yên ổn”. Chữ Ninh cũng là chữ đầu của tên tỉnh Ninh Thuận, xuất hiện trong tên các huyện Ninh Hải, Ninh Phước, Ninh Sơn của tỉnh cũ; còn chữ Sơn cho biết đây là huyện miền núi phía tây. Từ điển nhà ghi mục từ Ninh Sơn là tên huyện ở phía tây bắc tỉnh Ninh Thuận.
Tên các đơn vị cũ: Tân Sơn (新山 — núi mới, vùng đất mới ở miền núi) là tên xã rồi thị trấn huyện lỵ; năm 2000, khi lập thị trấn Tân Sơn, phần còn lại của xã Tân Sơn được đổi tên thành Lương Sơn. Quảng Sơn có chữ Quảng thường hiểu là rộng (廣).
Trùng tên: trước năm 2025, cả nước có nhiều phường, xã tên Ninh Sơn (ở Ninh Bình, Tây Ninh, Bắc Giang, Hải Phòng và cả thị xã Ninh Hòa của Khánh Hòa cũ); sau sắp xếp các đơn vị đó đã mang tên khác, chỉ còn xã Ninh Sơn này. Ghi “xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa” để tránh lẫn với tên huyện cũ.
Địa lý
Xã nằm ở phía tây nam tỉnh Khánh Hòa mới, cách Phan Rang khoảng 35 km về phía tây bắc. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Lâm Sơn ở phía bắc, Anh Dũng ở phía nam, Mỹ Sơn và Bác Ái ở phía đông, và các xã của tỉnh Lâm Đồng ở phía tây.
Địa hình chủ yếu là đồi thấp; vùng huyện Ninh Sơn cũ cao dần từ đông nam lên tây bắc, nơi cao nhất trên 600 m. Khí hậu nhiệt đới bán khô hạn, lượng mưa khoảng 1.000–1.200 mm/năm, mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10. Trong địa bàn có suối nước nóng Krongfa (Tân Sơn cũ) và suối Thương (Quảng Sơn cũ).
Lịch sử
- 1976 — Tân Sơn, Quảng Sơn thuộc vùng Ninh Sơn, tỉnh Thuận Hải.
- 27/4/1977 — thuộc huyện An Sơn mới lập.
- 1/9/1981 — huyện Ninh Sơn được tách từ huyện An Sơn; xã Tân Sơn làm huyện lỵ.
- 26/12/1991 — tỉnh Thuận Hải chia lại, Ninh Sơn thuộc tỉnh Ninh Thuận.
- 30/8/2000 — Nghị định 42/2000/NĐ-CP lập thị trấn Tân Sơn làm huyện lỵ; phần còn lại của xã Tân Sơn đổi tên thành xã Lương Sơn.
- 6/11/2000 — Nghị định 65/2000/NĐ-CP tách 9 xã để tái lập huyện Bác Ái; Tân Sơn, Quảng Sơn ở lại Ninh Sơn.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 nhập thị trấn Tân Sơn và xã Quảng Sơn thành xã Ninh Sơn, hiệu lực từ 1/7/2025.
Với việc bỏ cấp huyện, Tân Sơn chuyển từ thị trấn thành một phần của xã — một trong những trường hợp thị trấn huyện lỵ trở thành xã trong đợt sắp xếp 2025.
Dân cư – xã hội
Với 32.003 người, xã đông dân nhất trong các xã thuộc vùng Ninh Sơn, Bác Ái cũ. Huyện Ninh Sơn cũ có nhiều dân tộc cùng sinh sống: Kinh, Raglai, Chăm, K’Ho, Hoa, Churu.
Sau đợt sắp xếp năm 2026, xã gồm mười thôn: An Sơn, Bắc Sông Ông, Hạnh Trí, La Vang, Lương Giang, Ninh Bình, Song Mỹ, Tân Sơn, Thạch Hà và Triệu Phong; đề án này nhập nhiều thôn đánh số cũ (như Hạnh Trí 1 và 2, La Vang 1 và 2), giảm từ 17 xuống 10 thôn.
Kinh tế
Kinh tế xã kết hợp nông nghiệp với thương mại – dịch vụ của khu huyện lỵ cũ. Ngã ba Quốc lộ 27 – Quốc lộ 27B tại Tân Sơn là điểm trung chuyển giữa Cam Ranh, Đà Lạt và Phan Rang; dự án đường nối Tân Sơn với Tà Năng (Lâm Đồng) được triển khai để mở thêm hướng lên cao nguyên.
Văn hóa
Đời sống văn hóa đa dạng theo thành phần dân cư của huyện Ninh Sơn cũ, gồm người Kinh, Raglai, Chăm, K’Ho, Hoa và Churu. Suối nước nóng Krongfa và suối Thương là hai điểm được giới thiệu trong tư liệu du lịch của huyện Ninh Sơn.
Giao thông
Quốc lộ 27 (Phan Rang – Đà Lạt) giao với Quốc lộ 27B (đi Bác Ái, Cam Ranh) tại Tân Sơn; đường tỉnh 656 cũng gặp Quốc lộ 27B ở đây. Từ xã, xe đi Phan Rang khoảng 35 km, đi lên Đà Lạt qua đèo Ngoạn Mục ở xã Lâm Sơn lân cận.
Hành chính
Địa chỉ ghi: “thôn …, xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa” — bỏ chữ “thị trấn Tân Sơn” và “huyện Ninh Sơn”. UBND xã đặt tại trụ sở UBND huyện Ninh Sơn cũ bên Quốc lộ 27.
Bản đồ Xã Ninh Sơn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Ninh Sơn được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Tân Sơn | Huyện Ninh Sơn | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
| Xã Quảng Sơn | Huyện Ninh Sơn | Tỉnh Ninh Thuận | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Ninh Sơn gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Tân Sơn và xã Quảng Sơn của huyện Ninh Sơn, tỉnh Ninh Thuận cũ.
Tên Ninh Sơn có nghĩa là gì?
Ninh Sơn (寧山): ninh là yên ổn, sơn là núi. Xã giữ tên huyện Ninh Sơn cũ; tên dự kiến ban đầu là Ninh Sơn 1.
Thị trấn Tân Sơn nay thuộc đâu?
Thuộc xã Ninh Sơn, tỉnh Khánh Hòa, từ ngày 1/7/2025.
Những quốc lộ nào đi qua xã Ninh Sơn?
Quốc lộ 27 (Phan Rang – Đà Lạt) và Quốc lộ 27B (đi Bác Ái, Cam Ranh), giao nhau tại Tân Sơn.
Ở xã Ninh Sơn có điểm tham quan nào?
Suối nước nóng Krongfa (Tân Sơn cũ) và suối Thương (Quảng Sơn cũ).
Cùng Huyện Ninh Sơn trước đây
- Phường Đô Vinh 33.207
- Xã Anh Dũng 10.300
- Xã Lâm Sơn 24.247
- Xã Mỹ Sơn 15.800
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới