Nậm Tăm là xã thuộc tỉnh Lai Châu, nằm ở phía đông vùng Sìn Hồ cũ, giáp hai phường trung tâm tỉnh; xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba xã Lùng Thàng, Nậm Cha và Nậm Tăm của huyện Sìn Hồ. Diện tích 242,28 km², dân số 12.753 người.
Tổng quan
Trong các xã thuộc vùng Sìn Hồ cũ, Nậm Tăm là xã nằm sát khu trung tâm tỉnh Lai Châu nhất: phía đông của xã tiếp giáp cả phường Đoàn Kết lẫn phường Tân Phong. Xã còn được biết đến là một trong hai địa bàn sinh sống chính của người Lự ở vùng Sìn Hồ.
Xã rộng 242,28 km², dân số 12.753 người, mật độ khoảng 53 người/km². Trụ sở xã đặt tại bản Nà Tăm 1. Theo Wikipedia tiếng Việt, sau sắp xếp xã có 26 bản, trong đó các bản Lùng Thàng, Nậm Cha, Nà Tăm 1–3 giữ lại tên các xã cũ.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Nậm Tăm, một trong 21 xã của huyện Sìn Hồ từ sau năm 1954. Hai xã nhập vào là Nậm Cha (cũng có từ thời đó) và Lùng Thàng (lập năm 2011).
Tên gốc tiếng Thái. Cả hai âm “nậm” và “tăm” đều không có chữ Hán Việt. Theo ghi nhận của Nguyễn Khắc Ngữ (1963), ở vùng người Thái các sông suối thường mang chữ “Nậm” ở đầu — vì vậy Tây Bắc có hàng loạt địa danh Nậm Na, Nậm Mu, Nậm Cuổi, Nậm Mạ. Nậm Tăm là “suối Tăm”; nghĩa của chữ “Tăm” trong tiếng Thái địa phương chưa có nguồn giải thích.
Đáng chú ý, bản trụ sở được ghi là Nà Tăm chứ không phải Nậm Tăm. Cần phân biệt với xã Nà Tăm cũ của huyện Tam Đường — nay thuộc xã Bản Bo.
Hai tên cũ: Nậm Cha cùng khuôn tên suối Thái; Lùng Thàng mang âm “thàng” thường gặp trong địa danh vùng cao Lai Châu (San Thàng, Lản Nhì Thàng, Ma Lù Thàng), nghĩa chưa có tài liệu giải thích.
Không có xã nào khác trong cả nước trùng tên Nậm Tăm.
Địa lý
Theo mô tả trên Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Hồng Thu ở phía bắc; phường Đoàn Kết và phường Tân Phong ở phía đông; xã Nậm Mạ và xã Pu Sam Cáp ở phía nam; xã Sìn Hồ và xã Tủa Sín Chải ở phía tây.
Địa hình núi cao, chia cắt bởi nhiều suối — nhiều tên bản bắt đầu bằng “Nậm” (Nậm Bó, Nậm Chăng, Nậm Kinh, Nậm Lò, Nậm Ngập, Nậm Pẻ) cho thấy mạng lưới khe suối dày. Xã nằm giữa cao nguyên Sìn Hồ ở phía tây và dãy Pu Sam Cáp ở phía đông nam, là phần sườn chuyển tiếp xuống lòng chảo trung tâm tỉnh. Khí hậu cận nhiệt đới núi cao, mùa đông lạnh, mưa lớn tập trung vào mùa hè.
Lịch sử
Thời Pháp, đất Sìn Hồ thuộc khu Mao Xao Phing của Đạo Lai; danh sách đơn vị của khu có Nam Lo (Nậm Lò) — trùng tên bản Nậm Lò của xã Nậm Tăm ngày nay. Sau năm 1954, huyện Sìn Hồ có 21 xã, trong đó có Nậm Tăm và Nậm Cha.
- 14/10/2011 — Thành lập hai xã mới của huyện Sìn Hồ là Lùng Thàng và Pa Khóa.
- 2012 — Huyện Sìn Hồ chuyển năm xã sang huyện Nậm Nhùn mới lập; ba xã Nậm Tăm, Nậm Cha, Lùng Thàng vẫn thuộc Sìn Hồ, huyện còn 1 thị trấn và 21 xã.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ các xã Lùng Thàng, Nậm Cha và Nậm Tăm thành xã Nậm Tăm, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân số 12.753 người; báo Nhân Dân (10/2025) ghi xã có gần 13 nghìn nhân khẩu. Huyện Sìn Hồ cũ có người Thái và người Mông chiếm số đông, ngoài ra có người Kinh, Dao, Lự, Kháng, Khơ Mú. Theo báo Nhân Dân, người Lự ở Sìn Hồ cư trú chủ yếu tại hai xã Ma Quai và Nậm Tăm; báo Văn hóa (5/2026) cho biết người Lự ở xã Nậm Tăm có hơn 1.000 nhân khẩu. Người Lự ở Lai Châu là một trong những dân tộc ít người nhất của tỉnh (chưa tới 10.000 người), sống chủ yếu ở vùng Tam Đường và Sìn Hồ cũ.
Theo báo Nhân Dân, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo của xã giảm từ trên 45% đầu nhiệm kỳ xuống hơn 30% cuối năm 2024; 97 hộ được xóa nhà tạm, nhà dột nát và 99% bản có đường xe máy đi lại thuận lợi.
Kinh tế
Sau sắp xếp, xã tập trung vào các mô hình hợp với điều kiện vùng cao. Báo Nhân Dân (31/10/2025) nêu các hướng chính:
- Nuôi ong lấy mật và bán thùng ong giống;
- Chăn nuôi trâu, bò theo hướng hàng hóa, nuôi nhốt có chuồng trại, trồng cỏ voi làm thức ăn;
- Trồng cây ăn quả và dứa, liên kết sản xuất – chế biến – tiêu thụ qua hợp tác xã;
- Giữ diện tích cây có hạt (lúa, ngô) để bảo đảm lương thực.
Bản Pậu và bản Nà Tăm 1 được nhắc đến như nơi có mô hình sinh kế. Vị trí giáp hai phường trung tâm giúp xã thuận lợi đưa nông sản về chợ của tỉnh.
Văn hóa
Nét riêng của Nậm Tăm là văn hóa người Lự: nhà sàn mái hai lớp lợp cỏ gianh, nghề dệt vải, đan lát, đúc bạc nén và làm đồ trang sức, tục thờ tổ tiên ở gian “húng” trong nhà mỗi năm một lần vào tháng Giêng (theo báo Nhân Dân). Người Lự còn lễ cúng hồn trâu, gọi là lễ Sú Khon Khoài. Ngày 2/5/2026, đồng bào Lự xã Nậm Tăm đã tái hiện trích đoạn lễ này tại Làng Văn hóa – Du lịch các dân tộc Việt Nam (Hà Nội), theo báo Văn hóa.
Bên cạnh đó là văn hóa người Thái với xòe, ruộng nước ven suối, và văn hóa người Mông, người Dao trên sườn núi cao. Chưa tìm thấy di tích được xếp hạng trên địa bàn xã.
Hành chính
Địa chỉ ghi: bản …, xã Nậm Tăm, tỉnh Lai Châu. Người dân các xã Lùng Thàng, Nậm Cha cũ không ghi “huyện Sìn Hồ” nữa. Trụ sở xã đặt tại bản Nà Tăm 1. Khi viết địa chỉ, tránh nhầm “Nậm Tăm” (xã thuộc vùng Sìn Hồ cũ) với “Nà Tăm” (xã cũ của Tam Đường, nay thuộc xã Bản Bo).
Bản đồ Xã Nậm Tăm
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nậm Tăm được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Lùng Thàng | Huyện Sìn Hồ | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Nậm Cha | Huyện Sìn Hồ | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Nậm Tăm | Huyện Sìn Hồ | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nậm Tăm gồm những xã cũ nào?
Ba xã Lùng Thàng, Nậm Cha và Nậm Tăm của huyện Sìn Hồ cũ, theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Tên Nậm Tăm có nghĩa là gì?
Tên gốc tiếng Thái: “nậm” chỉ nước, sông suối, nên Nậm Tăm là “suối Tăm”; nghĩa riêng của chữ “Tăm” chưa có nguồn giải thích.
Nậm Tăm và Nà Tăm có phải là một?
Không. Nậm Tăm là xã mới thuộc vùng Sìn Hồ cũ; Nà Tăm là xã cũ của huyện Tam Đường, từ 1/7/2025 nhập vào xã Bản Bo. Trong xã Nậm Tăm có các bản tên Nà Tăm 1, 2, 3.
Người Lự sống ở xã Nậm Tăm phải không?
Đúng. Báo chí ghi người Lự ở vùng Sìn Hồ cư trú chủ yếu ở Ma Quai và Nậm Tăm; người Lự ở xã Nậm Tăm có hơn 1.000 nhân khẩu (báo Văn hóa, 2026).
Diện tích, dân số xã Nậm Tăm?
242,28 km² và 12.753 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Sìn Hồ trước đây
- Xã Hồng Thu 13.368
- Xã Lê Lợi 9.110
- Xã Nậm Cuổi 10.799
- Xã Nậm Mạ 6.504
- Xã Pa Tần 9.039
- Xã Pu Sam Cáp 11.611
- Xã Sìn Hồ 14.012
- Xã Tủa Sín Chải 16.199
← Toàn bộ 38 xã, phường của Lai Châu Tra tên xã cũ → mới