Nậm Cuổi là xã ở góc đông nam vùng Sìn Hồ cũ, tỉnh Lai Châu, nơi đất Lai Châu tiếp giáp hai tỉnh Điện Biên và Sơn La; xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Nậm Hăn và Nậm Cuổi của huyện Sìn Hồ. Diện tích 177,16 km², dân số 10.799 người.
Tổng quan
Nậm Cuổi nằm ở góc đông nam của vùng Sìn Hồ cũ và là một trong số ít xã của tỉnh Lai Châu giáp cùng lúc hai tỉnh: theo Wikipedia tiếng Việt, phía nam xã giáp Điện Biên và Sơn La. Phía đông, xã chạm tới vùng Tân Uyên cũ.
Xã rộng 177,16 km², dân số 10.799 người, mật độ khoảng 61 người/km². Trụ sở xã đặt tại bản Tân Lập. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã có 24 bản, trong đó ba bản Cuổi Tở, Cuổi Nưa, Hua Cuổi mang tên dòng Nậm Cuổi.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Nậm Cuổi, một trong 21 xã của huyện Sìn Hồ từ sau năm 1954. Theo Wikipedia tiếng Việt, tên xã và tên các bản Cuổi Tở, Cuổi Nưa, Hua Cuổi đều đặt theo tên dòng Nậm Cuổi — một trong số ít trường hợp nguồn gốc tên xã được ghi rõ là tên suối.
Tên gốc tiếng Thái. Âm “nậm” không có chữ Hán Việt; theo Nguyễn Khắc Ngữ (1963), sông suối vùng người Thái thường mang chữ “Nậm” ở đầu. Thời Pháp, danh sách đơn vị khu Mao Xao Phing của Đạo Lai (theo Wikipedia tiếng Việt) ghi “Nam Coué (Nậm Cuối)” kèm chữ Hán 南會 — chữ 南 (nam) và 會 (hội) ở đây chỉ dùng ghi âm, không mang nghĩa. Nghĩa của chữ “Cuổi” trong tiếng Thái địa phương chưa có nguồn giải thích.
Tên cũ còn lại: Nậm Hăn cũng là tên suối theo cùng khuôn; phần “Hăn” chưa rõ nghĩa.
Không có xã nào khác trong cả nước trùng tên Nậm Cuổi.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Pu Sam Cáp và xã Khun Há ở phía bắc; xã Mường Khoa và xã Nậm Sỏ ở phía đông; xã Nậm Mạ ở phía tây; phía nam là tỉnh Điện Biên và tỉnh Sơn La.
Địa hình núi cao bị chia cắt bởi hệ thống suối — tên bản cho thấy rõ điều đó: Nậm Coóng, Nậm Cọ, Nậm Hoi, Nậm Kha, Nậm Lốt, Huổi Lá, Huổi Pha. Dòng Nậm Cuổi đặt tên cho xã và ba bản Cuổi Tở, Cuổi Nưa, Hua Cuổi. Khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa mưa tập trung từ khoảng tháng 5 đến tháng 8.
Lịch sử
Tên Nậm Cuổi có mặt từ thời Pháp trong khu Mao Xao Phing (Ma Xao Phìn), tiền thân của huyện Sìn Hồ. Sau năm 1954, huyện Sìn Hồ có 21 xã, trong đó có Nậm Cuổi và Nậm Hăn.
- 27/10/1962 — Tái lập tỉnh Lai Châu gồm 7 huyện, trong đó có huyện Sình Hồ (nay viết Sìn Hồ), khi Khu tự trị Thái Mèo đổi tên thành Khu tự trị Tây Bắc.
- 1999 — Xã Nậm Cuổi cũ có diện tích 87,1 km², dân số 2.996 người, mật độ khoảng 34 người/km² (Wikipedia tiếng Việt).
- 2003 — Tỉnh Lai Châu cũ chia thành Lai Châu và Điện Biên; Sìn Hồ thuộc tỉnh Lai Châu mới. Ranh giới phía nam của xã từ đó là ranh giới tỉnh.
- 2012 — Sau khi chuyển năm xã sang huyện Nậm Nhùn, huyện Sìn Hồ còn 21 xã và 1 thị trấn; Nậm Cuổi, Nậm Hăn vẫn thuộc Sìn Hồ.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ xã Nậm Hăn và xã Nậm Cuổi thành xã Nậm Cuổi, hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Dân số 10.799 người trên 24 bản. Huyện Sìn Hồ cũ có người Thái và người Mông chiếm số đông, cùng người Kinh, Dao, Lự, Kháng, Khơ Mú. Danh sách 24 bản của xã (Wikipedia tiếng Việt) gồm Can Ma, Chát Dạo, Chát Thái, Co Sản, Cuổi Nưa, Cuổi Tở 1, Cuổi Tở 2, Đo Luông, Đo Nọi, Hay, Hua Cuổi, Hua Pha, Huổi Lá, Huổi Pha 1, Huổi Pha 2, Nậm Coóng, Nậm Cọ, Nậm Hoi, Nậm Kha, Nậm Lốt, Pá Hăn, Pá Pha, Pú Mạ và Tân Lập.
Trên địa bàn có Trường Mầm non Nậm Cuổi, Trường Tiểu học và Trung học cơ sở Nậm Cuổi, Trường Phổ thông dân tộc bán trú Tiểu học và Trung học cơ sở Nậm Hăn (theo Wikipedia tiếng Việt). Trạm y tế ở trung tâm hai xã cũ phục vụ khám chữa bệnh ban đầu.
Kinh tế
Nông – lâm nghiệp là nguồn sống chính, theo cơ cấu chung của vùng Sìn Hồ cũ: lúa, ngô, chăn nuôi trâu bò, lợn, gia cầm và khai thác sản vật rừng. Xã nằm trong diện được hưởng các chương trình giảm nghèo, phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số của tỉnh.
Phía đông xã là vùng Tân Uyên cũ — vùng chè lớn của tỉnh; phía nam là vùng núi giáp Điện Biên, Sơn La. Chè là mặt hàng chế biến, xuất khẩu chủ lực của Lai Châu, còn thủy điện đóng góp trên 60% thu ngân sách tỉnh, theo Wikipedia tiếng Việt về tỉnh Lai Châu.
Văn hóa
Văn hóa của xã gắn với hai cộng đồng đông nhất vùng Sìn Hồ cũ là người Thái và người Mông. Người Thái Lai Châu có xòe, lễ Hạn Khuống, lễ Then Kin Pang (lớn nhất ở vùng Phong Thổ cũ), nhà sàn và các món pa tỉnh tộp, gỏi cá, xôi màu; người Dao có bánh chưng đen, thuốc tắm lá; người Mông có thắng cố, rượu ngô.
Chưa tìm thấy di tích được xếp hạng trên địa bàn xã.
Giao thông
Các bản nối với trung tâm xã bằng đường xã, đường liên bản men theo thung lũng suối và sườn núi. Theo số liệu của tỉnh Lai Châu, đến năm 2025 toàn tỉnh có hơn 7.267 km đường bộ, 100% xã có đường ô tô đến trung tâm và 82% đường xã đã được cứng hóa; gần như mọi thôn bản có đường cho xe máy.
Hành chính
Địa chỉ ghi: bản …, xã Nậm Cuổi, tỉnh Lai Châu. Người dân xã Nậm Hăn cũ không ghi “xã Nậm Hăn, huyện Sìn Hồ” nữa. Trụ sở xã đặt tại bản Tân Lập.
Bản đồ Xã Nậm Cuổi
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nậm Cuổi được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nậm Cuổi | Huyện Sìn Hồ | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
| Xã Nậm Hăn | Huyện Sìn Hồ | Tỉnh Lai Châu | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nậm Cuổi gồm những xã cũ nào?
Hai xã Nậm Hăn và Nậm Cuổi của huyện Sìn Hồ cũ, theo Nghị quyết 1670/NQ-UBTVQH15, từ 1/7/2025.
Tên Nậm Cuổi có nghĩa là gì?
Tên xã đặt theo dòng suối Nậm Cuổi; “nậm” trong tiếng Thái chỉ nước, sông suối. Nghĩa của chữ “Cuổi” chưa có nguồn giải thích.
Xã Nậm Cuổi giáp những tỉnh nào?
Theo Wikipedia tiếng Việt, phía nam xã giáp tỉnh Điện Biên và tỉnh Sơn La.
Trụ sở xã Nậm Cuổi ở đâu?
Tại bản Tân Lập, xã Nậm Cuổi, tỉnh Lai Châu.
Diện tích, dân số xã Nậm Cuổi?
177,16 km² và 10.799 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Sìn Hồ trước đây
- Xã Hồng Thu 13.368
- Xã Lê Lợi 9.110
- Xã Nậm Mạ 6.504
- Xã Nậm Tăm 12.753
- Xã Pa Tần 9.039
- Xã Pu Sam Cáp 11.611
- Xã Sìn Hồ 14.012
- Xã Tủa Sín Chải 16.199
← Toàn bộ 38 xã, phường của Lai Châu Tra tên xã cũ → mới