Thụy Hùng là xã biên giới thuộc tỉnh Lạng Sơn, phía đông vùng Văn Lãng cũ, có cửa khẩu Na Hình và núi Khâu Khú; xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 từ ba xã Trùng Khánh, Thanh Long và Thụy Hùng. Diện tích 108,76 km², dân số 6.890 người.
Tổng quan
Xã Thụy Hùng của tỉnh Lạng Sơn chiếm dải đất biên giới phía đông vùng Văn Lãng cũ, gồm toàn bộ ba xã Trùng Khánh, Thanh Long và Thụy Hùng. Diện tích 108,76 km², dân số 6.890 người, mật độ khoảng 63 người/km². Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã đặt tại trụ sở cũ của xã Thanh Long.
Hai địa danh nổi bật của xã: cửa khẩu Na Hình (bản Nà Hình) cùng chợ Nà Hình — một trong các cụm chợ chính của huyện Văn Lãng cũ — và núi Khâu Khú, cao khoảng 800 m, thuộc xã Thanh Long cũ.
Cái tên Thụy Hùng có một lịch sử ít gặp: Lạng Sơn từng có hai xã Thụy Hùng tồn tại song song suốt hơn bốn mươi năm, ở hai huyện khác nhau, cho tới đợt sắp xếp năm 2025.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới mang tên xã Thụy Hùng cũ của huyện Văn Lãng. Trước năm 1981, Văn Lãng có hai xã Thụy Hùng A và Thụy Hùng B. Quyết định 246-CP ngày 10/6/1981 chuyển Thụy Hùng A cùng thị trấn Đồng Đăng và một số xã sang huyện Cao Lộc, đồng thời đổi tên Thụy Hùng B thành Thụy Hùng. Từ đó Lạng Sơn có hai xã Thụy Hùng; văn bản sắp xếp năm 2025 vì vậy phải ghi "Thụy Hùng (huyện Văn Lãng)". Xã Thụy Hùng của huyện Cao Lộc nay thuộc xã Đồng Đăng. Cao Bằng cũng từng có xã Thụy Hùng (huyện Thạch An), nay thuộc xã Đức Long. Sau năm 2025, cả nước chỉ còn một xã mang tên này.
Phân tích Hán Việt: âm hùng có chữ 雄 — mạnh mẽ, kiệt xuất, cũng là giống đực — chữ thường gặp trong tên đất. Riêng âm thụy, công cụ tra Hán Việt chỉ trả về chữ 謚 (tên thụy — tên đặt cho người đã mất), không hợp ngữ cảnh một tên đất. Chưa tìm được văn bản ghi tên xã bằng chữ Hán, nên ý nghĩa đầy đủ của tên Thụy Hùng chưa xác định.
Tên hai xã cũ: Thanh Long lập năm 1981 khi hợp nhất hai xã Hành Thanh và Phượng Long — tên mới gồm chữ "Thanh" của Hành Thanh và chữ "Long" của Phượng Long. Trùng Khánh trùng tên với huyện Trùng Khánh của Cao Bằng (nay là xã Trùng Khánh, Cao Bằng); hai nơi không liên quan về hành chính.
Tên Tày – Nùng trong xã: Nà Hình, Pác Cáy, Pác Cú, Khâu Khú. Theo ghi nhận về địa danh Tày, nạ/nà là ruộng, pạc là cửa; phần tên riêng phía sau chưa có nguồn giải nghĩa.
Địa lý
Xã nằm phía đông vùng Văn Lãng cũ: phía bắc là xã Quốc Việt (vùng Tràng Định cũ), phía nam là xã Hoàng Văn Thụ, phía tây là xã Na Sầm, phía đông giáp Trung Quốc — phía bên kia là địa bàn thành phố Sùng Tả (Quảng Tây), mà huyện Văn Lãng cũ tiếp giáp.
Điểm cao đáng kể nhất là núi Khâu Khú ở vùng Thanh Long cũ, cao khoảng 800 m so với mực nước biển. Cửa khẩu Na Hình nằm ở bản Nà Hình, trên đường biên với Quảng Tây.
Lịch sử
Vùng Văn Lãng thời Nguyễn gồm hai châu Văn Uyên và Thoát Lãng. Châu Thoát Lãng do Minh Mạng lập năm 1831, là một trong bảy châu của phủ Trường Khánh; năm 1836 cả Thoát Lãng và Văn Uyên được chuyển về phủ Tràng Định mới lập. Sau Cách mạng tháng Tám, cấp phủ, châu bị bỏ; Thoát Lãng và Văn Uyên thành hai trong mười huyện của Lạng Sơn.
- 16/12/1964 — Quyết định 177-CP hợp nhất Văn Uyên và Thoát Lãng thành huyện Văn Lãng (hai thị trấn, 27 xã).
- 1975–1978 — thuộc tỉnh Cao Lạng; từ 29/12/1978 trở lại Lạng Sơn.
- 10/6/1981 — Quyết định 246-CP: hợp nhất Hành Thanh và Phượng Long thành xã Thanh Long; đổi Thụy Hùng B thành Thụy Hùng; chuyển Thụy Hùng A, thị trấn Đồng Đăng và các xã Hồng Phong, Phú Xá, Bình Trung, Bảo Lâm, Song Giáp sang huyện Cao Lộc.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 nhập Trùng Khánh, Thanh Long, Thụy Hùng thành xã Thụy Hùng; hiệu lực 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
6.890 người sống trong các thôn bản của ba xã cũ, mật độ khoảng 63 người/km² — gần bằng mật độ xã Hội Hoan và thấp hơn nhiều so với Na Sầm, Hoàng Văn Thụ. Các dân tộc chính của vùng Văn Lãng là Kinh, Tày, Nùng và Hoa; người Tày chiếm 35,4% dân số tỉnh Lạng Sơn theo điều tra năm 2019. Năm 2019 cả huyện Văn Lãng có 49.696 người.
Kinh tế
Cửa khẩu Na Hình (còn gọi Nà Hình) ở bản Nà Hình đối diện cửa khẩu Kéo Ái (叫隘) thuộc khu vực Bằng Tường, Sùng Tả (Quảng Tây). Văn bản của tỉnh gọi đây là cửa khẩu phụ, chia sẻ hoạt động giao thương hàng hóa với các cửa khẩu chính của Lạng Sơn. Chợ Nà Hình là một trong các cụm chợ chính của huyện Văn Lãng cũ, cùng chợ Na Sầm, Tân Thanh, Hoàng Văn Thụ và Hội Hoan. Ngoài hoạt động gắn với cửa khẩu, đời sống các thôn dựa vào nông – lâm nghiệp.
Văn hóa
Người Tày có các thể loại dân ca then, lượn, sli, cây đàn tính — nhạc cụ có mặt trong hầu hết sinh hoạt văn hóa tinh thần — và lễ hội lồng tồng; nhà truyền thống là nhà sàn, bên cạnh nhà đất. Đây là nền văn hóa chung của các thôn bản Tày – Nùng vùng Văn Lãng. Chưa tìm được tài liệu về di tích xếp hạng hay lễ hội riêng trên địa bàn xã.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: thôn …, xã Thụy Hùng, tỉnh Lạng Sơn. Người dân Trùng Khánh, Thanh Long, Thụy Hùng cũ làm thủ tục tại UBND xã Thụy Hùng. Hồ sơ cũ ghi "xã Thụy Hùng, huyện Cao Lộc" thì nay thuộc xã Đồng Đăng, không phải xã này.
Bản đồ Xã Thụy Hùng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Thụy Hùng được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Trùng Khánh | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Thanh Long | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Thụy Hùng | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Thụy Hùng gồm những xã cũ nào?
Ba xã Trùng Khánh, Thanh Long và Thụy Hùng của huyện Văn Lãng cũ, theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15.
Tên Thụy Hùng có nghĩa là gì?
Là tên Hán Việt; chữ hùng (雄) nghĩa là mạnh mẽ, còn chữ Hán của âm thụy chưa xác định được nên nghĩa đầy đủ của tên chưa rõ. Tên kế thừa xã Thụy Hùng B (đổi tên năm 1981).
Xã Thụy Hùng của Cao Lộc nay thuộc đâu?
Thuộc xã Đồng Đăng. Đó là xã Thụy Hùng A cũ, chuyển sang Cao Lộc năm 1981.
Cửa khẩu Na Hình nằm ở đâu?
Ở bản Nà Hình, nay thuộc xã Thụy Hùng, đối diện cửa khẩu Kéo Ái (Quảng Tây, Trung Quốc).
Diện tích, dân số xã Thụy Hùng?
108,76 km², 6.890 người.
Cùng Huyện Văn Lãng trước đây
- Xã Hoàng Văn Thụ 18.116
- Xã Hội Hoan 7.479
- Xã Na Sầm 14.117
- Xã Văn Lãng 7.689
← Toàn bộ 65 xã, phường của Lạng Sơn Tra tên xã cũ → mới