Văn Lãng là xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, nằm ở phía tây bắc vùng huyện Văn Lãng cũ và mang lại tên của huyện ấy; xã lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở bốn xã Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác và Thành Hòa. Diện tích 132,28 km², dân số 7.689 người.
Tổng quan
Huyện Văn Lãng kết thúc hoạt động ngày 1/7/2025, nhưng tên huyện được giữ lại cho một xã: xã Văn Lãng của tỉnh Lạng Sơn. Cần lưu ý xã này không phải trung tâm huyện cũ — huyện lỵ Na Sầm nay là xã Na Sầm — mà gồm bốn xã phía tây bắc: Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác và Thành Hòa.
Diện tích 132,28 km² — rộng nhất trong năm xã thuộc vùng Văn Lãng cũ — dân số 7.689 người, mật độ khoảng 58 người/km². Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã đặt tại trụ sở cũ của xã Bắc Việt. Sông Kỳ Cùng chảy qua địa bàn xã.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: đây là trường hợp lấy tên đơn vị cấp huyện cũ đặt cho xã mới — một trong ba hướng đặt tên mà báo Lạng Sơn tháng 4/2025 nêu là các huyện cân nhắc (lấy tên huyện cũ, lấy tên một xã cũ, hoặc đặt tên mới mang giá trị lịch sử, văn hóa). Bốn tên Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác, Thành Hòa thôi là tên đơn vị hành chính.
Tên ghép từ hai huyện: huyện Văn Lãng ra đời ngày 16/12/1964 khi hợp nhất hai huyện Văn Uyên và Thoát Lãng; tên mới gồm chữ đầu của Văn Uyên và chữ cuối của Thoát Lãng. Cả hai tên gốc là tên châu do Minh Mạng lập năm 1831, từ 1836 thuộc phủ Tràng Định.
Phân tích Hán Việt: âm văn thường ứng với chữ 文 — văn chương, vẻ đẹp có văn hóa. Âm lãng thì công cụ tra chỉ trả về các chữ ít dùng (như 㓪 — sáng sủa), chưa có văn bản xác nhận chữ Hán của châu Thoát Lãng; âm thoát có chữ 脫 (cởi, thoát ra). Vì vậy không gán nghĩa cho cả tên Văn Lãng; từ điển wiki.ngonngu ghi Văn Lãng là tên huyện thuộc tỉnh Lạng Sơn.
Tên các xã cũ: Bắc Việt là tên xã lập năm 2020 từ các thôn của ba xã giải thể Tân Lang, Trùng Quán, Tân Việt — trong tên có chữ "Việt" của Tân Việt. Trong cả nước chỉ có một xã Văn Lãng.
Địa lý
Xã nằm ở phía tây bắc vùng Văn Lãng cũ: phía bắc là xã Tràng Định; phía đông là xã Na Sầm; phía nam là xã Điềm He; phía tây là Hội Hoan và Hồng Phong.
Sông Kỳ Cùng — con sông duy nhất ở miền Bắc chảy theo hướng đông nam – tây bắc sang Trung Quốc — có tên xã Văn Lãng trong danh sách 18 xã phường mà sông đi qua, giữa Na Sầm và Tràng Định. Xã không có đường biên giới quốc gia.
Lịch sử
Thời Nguyễn, vùng Văn Lãng thuộc hai châu Văn Uyên, Thoát Lãng — ban đầu nằm trong phủ Trường Khánh, từ 1836 thuộc phủ Tràng Định cùng Văn Quan, Thất Khê. Năm 1939 chính quyền Pháp nâng Văn Uyên lên thành phủ. Sau Cách mạng tháng Tám, cấp phủ, châu bị bỏ; Văn Uyên và Thoát Lãng là hai trong mười huyện của Lạng Sơn.
- 16/12/1964 — Quyết định 177-CP hợp nhất Văn Uyên và Thoát Lãng thành huyện Văn Lãng, gồm hai thị trấn Na Sầm, Đồng Đăng và 27 xã.
- 1975–1978 — thuộc tỉnh Cao Lạng; từ 29/12/1978 trở lại Lạng Sơn.
- 10/6/1981 — Quyết định 246-CP chuyển thị trấn Đồng Đăng và sáu xã sang huyện Cao Lộc.
- 1/1/2020 — Nghị quyết 818/NQ-UBTVQH14 giải thể Tân Lang, Tân Việt, Trùng Quán; lập xã Bắc Việt từ các thôn của ba xã đó (cùng lúc lập xã Bắc Hùng và mở rộng thị trấn Na Sầm). Huyện còn một thị trấn và 16 xã; ba xã Bắc La, Tân Tác, Thành Hòa giữ nguyên địa giới trong đợt này và có mặt trong danh sách 16 xã đó.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 nhập Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác, Thành Hòa thành xã Văn Lãng; hiệu lực 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
7.689 người sống trong các thôn của bốn xã cũ; mật độ khoảng 58 người/km², thấp hơn mức gần 89 người/km² của cả huyện Văn Lãng năm 2019 (49.696 người trên khoảng 561 km²). Các dân tộc chính của vùng Văn Lãng là Kinh, Tày, Nùng và Hoa; người Tày chiếm 35,4% dân số toàn tỉnh theo điều tra 2019.
Kinh tế
Xã không có cửa khẩu hay cụm chợ chính nào trong danh sách năm cụm chợ của huyện cũ (Na Sầm, Tân Thanh, Nà Hình, Hoàng Văn Thụ, Hội Hoan); đời sống dựa chủ yếu vào nông – lâm nghiệp. Trung tâm thương mại gần nhất là chợ Na Sầm ở xã láng giềng phía đông. Chưa tìm được số liệu công bố riêng về cây trồng chủ lực của địa bàn. Về hạ tầng xã hội, Wikipedia ghi cả huyện Văn Lãng cũ có 44 trường học, phân bố ở các xã và thị trấn.
Văn hóa
Văn hóa thôn bản thuộc không gian Tày – Nùng: dân ca then, lượn, sli, cây đàn tính và lễ hội lồng tồng của người Tày; nhà truyền thống là nhà sàn bên cạnh nhà đất. Vùng Văn Lãng là quê hương nhà cách mạng Hoàng Văn Thụ (1906–1944), người Tày sinh ở xã Nhân Lý cũ, nay là xã Hoàng Văn Thụ. Chưa tìm được tài liệu về di tích xếp hạng trên địa bàn xã Văn Lãng.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: thôn …, xã Văn Lãng, tỉnh Lạng Sơn. Người dân bốn xã cũ Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác, Thành Hòa làm thủ tục tại UBND xã Văn Lãng. Người ở khu phố Na Sầm (huyện lỵ cũ) ghi địa chỉ xã Na Sầm, không ghi xã Văn Lãng.
Bản đồ Xã Văn Lãng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Văn Lãng được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Bắc La | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Bắc Việt | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Tân Tác | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Thành Hòa | Huyện Văn Lãng | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Văn Lãng gồm những xã cũ nào?
Bốn xã Bắc Việt, Bắc La, Tân Tác và Thành Hòa của huyện Văn Lãng cũ, theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15.
Tên Văn Lãng có ý nghĩa gì?
Là tên huyện Văn Lãng lập năm 1964, ghép từ tên hai huyện Văn Uyên và Thoát Lãng. Chữ Hán của âm "lãng" chưa được văn bản xác nhận nên chưa gán nghĩa cho cả tên.
Xã Văn Lãng có phải trung tâm huyện Văn Lãng cũ không?
Không. Huyện lỵ cũ là thị trấn Na Sầm, nay thuộc xã Na Sầm. Xã Văn Lãng gồm bốn xã phía tây bắc huyện cũ.
Xã Bắc Việt được lập khi nào?
Ngày 1/1/2020, theo Nghị quyết 818/NQ-UBTVQH14, từ các thôn của ba xã Tân Lang, Trùng Quán, Tân Việt giải thể.
Diện tích, dân số xã Văn Lãng?
132,28 km², 7.689 người.
Cùng Huyện Văn Lãng trước đây
- Xã Hoàng Văn Thụ 18.116
- Xã Hội Hoan 7.479
- Xã Na Sầm 14.117
- Xã Thụy Hùng 6.890
← Toàn bộ 65 xã, phường của Lạng Sơn Tra tên xã cũ → mới