Vũ Lăng là xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, ở phía nam thung lũng Bắc Sơn, nơi tập trung nhiều điểm di tích nhất của Di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn; xã được lập ngày 16/6/2025 theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở bốn xã Chiêu Vũ, Tân Hương, Tân Lập và Vũ Lăng. Diện tích 112,27 km², dân số 13.562 người.
Tổng quan
Trong 12 điểm thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn, có tới tám điểm nằm trên đất xã Vũ Lăng mới: Bó Tát, Nà Kheo, Sa Khao, Mỏ Rẹ (Tân Hương cũ), Thâm Thoong – Dập Dị và Trường Vũ Lăng (Vũ Lăng cũ), Lân Pán và Lân Táy – Mỏ Pia (Tân Lập cũ). Điều đó biến xã thành vùng lõi của tuyến di tích cách mạng Bắc Sơn.
Xã thuộc tỉnh Lạng Sơn, gộp bốn xã của huyện Bắc Sơn cũ: Chiêu Vũ, Tân Hương, Tân Lập và Vũ Lăng; trụ sở đặt tại trụ sở cũ của xã Vũ Lăng. Diện tích 112,27 km², dân số 13.562 người, mật độ khoảng 121 người/km². Ba trong bốn xã cũ (Tân Hương, Tân Lập, Vũ Lăng) đã được công nhận là vùng An toàn khu của Trung ương thời kháng chiến chống Pháp.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: tên Vũ Lăng kế thừa từ xã Vũ Lăng cũ, và trước đó là tên làng Vũ Lăng — địa danh đã có trong tư liệu về khởi nghĩa Bắc Sơn: ngày 28/10/1940 khoảng một nghìn người tập trung ở làng Vũ Lăng để chuẩn bị đánh lại đồn Mỏ Nhài. Xã Vũ Lăng cũ cũng là nơi đặt trụ sở xã mới và có điểm di tích Trường Vũ Lăng.
Phân tích Hán Việt: âm Vũ có thể là 武 (võ, sức mạnh) hoặc 雨 (mưa); âm Lăng thường ứng với 陵 — gò đồi lớn, sau mở nghĩa thành lăng mộ. Nếu viết 武陵 thì tên trùng mặt chữ với Vũ Lăng (Wuling) ở Hồ Nam, Trung Quốc — quê của người đánh cá trong “Đào hoa nguyên ký” của Đào Uyên Minh, điển tích về chốn thung lũng cách biệt yên bình. Tuy vậy chưa có văn bản chữ Hán nào của làng Vũ Lăng ở Bắc Sơn để xác nhận cách viết, nên sự trùng mặt chữ này không nói lên nguồn gốc tên. Từ điển có mục Vũ Lăng cho xã cùng tên từng có ở Tiền Hải (Thái Bình).
Tên các xã cũ: Chiêu Vũ (chiêu: vời, gọi về — thường viết 招), Tân Hương (làng mới hoặc hương thơm mới), Tân Lập (mới lập). Chiêu Vũ thuộc cùng chuỗi tên có âm “Vũ” của Bắc Sơn (Vũ Lễ, Vũ Sơn, Hưng Vũ).
Sau năm 2025, cả nước chỉ có một xã Vũ Lăng.
Địa lý
Xã nằm ở phía nam xã Bắc Sơn, giữa Vũ Lễ ở phía tây và Hưng Vũ ở phía đông; phía nam là vùng Nhất Hòa. Địa hình là các thung lũng hẹp kẹp giữa núi đá vôi và núi đất; hầu hết địa danh trong xã là tên Tày, nhiều tên mở đầu bằng Nà — tiếng Tày chỉ ruộng nước — phản ánh lối canh tác ruộng dưới chân núi. Vùng có đèo Thâm Thoong – Dập Dị trên đường từ thung lũng Bắc Sơn sang Vũ Lăng.
Khối núi đá vôi Bắc Sơn thuộc Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Lạng Sơn (17/4/2025). Khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi, mùa đông lạnh và khô.
Lịch sử
Vùng Vũ Lăng thuộc châu Bắc Sơn từ năm 1894. Sau đêm 27/9/1940 đánh chiếm Mỏ Nhài, phong trào chuyển về vùng núi phía nam thung lũng:
- 16/10/1940 — Chu Văn Tấn và Trần Đăng Ninh (Xứ ủy Bắc Kỳ cử về) lập lại ủy ban khởi nghĩa và một đội du kích; một số nguồn ghi sự kiện diễn ra ở Vũ Lăng.
- 28/10/1940 — khoảng 1.000 người tập trung ở làng Vũ Lăng chuẩn bị đánh lại Mỏ Nhài; quân Pháp được báo trước, đánh úp từ hướng đèo Tam Canh và khủng bố dân. Nghĩa quân rút vào vùng rừng núi Bắc Sơn – Võ Nhai.
- Những năm sau, Bó Tát, Nà Kheo, Sa Khao, Mỏ Rẹ, Lân Pán, Lân Táy – Mỏ Pia trở thành nơi ẩn náu, hội họp, nuôi giấu cán bộ — nay là các điểm của Di tích quốc gia đặc biệt (xếp hạng 2016).
- 2013 — Tân Hương, Tân Lập, Vũ Lăng được công nhận thuộc vùng An toàn khu của Trung ương thời kháng chiến chống Pháp.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ Tân Lập, Tân Hương, Chiêu Vũ và Vũ Lăng thành xã Vũ Lăng.
Dân cư – xã hội
Xã có 13.562 người, sống chủ yếu thành các làng bản dọc thung lũng và đường liên xã. Cộng đồng chủ yếu là người Tày, cùng Nùng, Dao, Kinh như trên toàn vùng Bắc Sơn cũ. Ngôn ngữ Tày còn đọng lại rõ trong địa danh: phần lớn tên thôn, núi, khe đều là tên Tày.
Bốn xã cũ đều có trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trạm y tế; điểm Trường Vũ Lăng trong cụm di tích gắn với truyền thống giáo dục – cách mạng của vùng.
Kinh tế
Sản xuất nông nghiệp là chính: lúa nước ở các cánh đồng thung lũng, ngô, khoai, sắn trên đất bãi và sườn đồi, chăn nuôi trâu bò, lợn, gia cầm; trồng rừng sản xuất trên đất đồi. Vùng trồng quýt vàng Bắc Sơn đã mở rộng sang xã Tân Hương cũ.
Du lịch về nguồn là hướng gắn trực tiếp với địa phương: tuyến từ trung tâm Bắc Sơn về Vũ Lăng đi qua chuỗi điểm di tích (đình Nông Lục, đồn Mỏ Nhài, Bó Tát, đèo Thâm Thoong – Dập Dị, đèo Tam Canh, Khuổi Nọi).
Văn hóa
Các điểm di tích cách mạng trong xã (thuộc Di tích quốc gia đặc biệt Khởi nghĩa Bắc Sơn):
- Bó Tát, Nà Kheo, Sa Khao, Mỏ Rẹ — xã Tân Hương cũ.
- Thâm Thoong – Dập Dị và Trường Vũ Lăng — xã Vũ Lăng cũ.
- Lân Pán, Lân Táy – Mỏ Pia — xã Tân Lập cũ.
Đời sống văn hóa của người Tày ở đây có hát Then, đàn tính, lượn; Tết Nguyên đán, Tết tháng Bảy, lễ cơm mới là những dịp sum họp lớn. Ngày 27/9 và ngày thành lập các đội du kích Bắc Sơn là các mốc kỷ niệm thường được tổ chức tại các điểm di tích.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: thôn …, xã Vũ Lăng, tỉnh Lạng Sơn. Người dân bốn xã cũ Chiêu Vũ, Tân Hương, Tân Lập, Vũ Lăng làm thủ tục tại UBND xã Vũ Lăng.
Bản đồ Xã Vũ Lăng
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Vũ Lăng được lập từ 4 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Chiêu Vũ | Huyện Bắc Sơn | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Tân Hương | Huyện Bắc Sơn | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Tân Lập | Huyện Bắc Sơn | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Vũ Lăng | Huyện Bắc Sơn | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Vũ Lăng gồm những xã cũ nào?
Bốn xã Chiêu Vũ, Tân Hương, Tân Lập và Vũ Lăng của huyện Bắc Sơn cũ, theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15.
Tên Vũ Lăng có nghĩa là gì?
Đây là tên làng Vũ Lăng đã có từ trước 1940. Nếu viết 武陵 thì trùng mặt chữ với Vũ Lăng trong điển “Đào hoa nguyên ký”; tuy vậy chưa có văn bản chữ Hán xác nhận cách viết của làng.
Những di tích Khởi nghĩa Bắc Sơn nào nằm ở xã Vũ Lăng?
Bó Tát, Nà Kheo, Sa Khao, Mỏ Rẹ, Thâm Thoong – Dập Dị, Trường Vũ Lăng, Lân Pán và Lân Táy – Mỏ Pia.
Sự kiện ngày 28/10/1940 ở Vũ Lăng là gì?
Khoảng một nghìn người tập trung ở làng Vũ Lăng chuẩn bị đánh lại đồn Mỏ Nhài thì bị quân Pháp đánh úp từ hướng đèo Tam Canh; nghĩa quân rút vào rừng núi Bắc Sơn – Võ Nhai.
Diện tích và dân số xã Vũ Lăng?
112,27 km², 13.562 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Bắc Sơn trước đây
- Xã Bắc Sơn 16.907
- Xã Hưng Vũ 12.122
- Xã Nhất Hòa 11.400
- Xã Tân Tri 11.485
- Xã Vũ Lễ 12.944
← Toàn bộ 65 xã, phường của Lạng Sơn Tra tên xã cũ → mới