Nậm Nèn là xã ở phía đông nam vùng Mường Chà cũ, tỉnh Điện Biên, nằm ở khúc sông Nậm Mức có thủy điện Long Tạo; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Huổi Mí và Nậm Nèn — cả hai đều mới lập năm 2012. Diện tích 175 km², dân số 7.496 người.
Tổng quan
Nậm Nèn là một xã của tỉnh Điện Biên, chiếm góc đông nam của vùng huyện Mường Chà cũ. Hai mặt đông và nam của xã được sông Nậm Mức bao quanh, ngăn với vùng Tủa Chùa và vùng Tuần Giáo cũ.
Xã có diện tích 175,00 km², dân số 7.496 người, mật độ khoảng 43 người/km². Theo Wikipedia tiếng Việt, xã gồm 18 bản. Trụ sở Đảng ủy, HĐND và UBND xã đặt tại trụ sở cũ của xã Nậm Nèn.
Nậm Nèn là một trường hợp hiếm: cả hai xã hợp thành đều là xã trẻ, cùng ra đời theo Nghị quyết 45/NQ-CP ngày 25/8/2012 — Nậm Nèn tách từ Pa Ham, Huổi Mí tách chủ yếu từ Hừa Ngài. Mười ba năm sau, hai xã “anh em” này được nhập lại, trong khi hai xã gốc của chúng hợp thành xã Pa Ham ngay phía bắc.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Nậm Nèn (lập năm 2012). Tên xã Huổi Mí nay còn trong tên bản Huổi Mí 1, Huổi Mí 2.
Tên gốc Thái, không phải Hán Việt. Theo công cụ tra của Wiki Ngôn Ngữ, cả âm “nậm” và âm “nèn” đều không có chữ Hán Việt. Theo Nguyễn Khắc Ngữ (1963), “Nậm” trong tiếng Thái nghĩa là sông nhỏ, và ở vùng người Thái các sông suối nhỏ thường mang chữ “Nậm” ở đầu tên — chính con sông lớn bao quanh xã cũng mang tên Nậm Mức. Cần phân biệt với từ “nậm” trong tiếng Việt (bình nhỏ đựng rượu) — trùng âm, khác nguồn. Phần “Nèn” là tên riêng; chưa tìm được nguồn giải thích nghĩa, và cũng chưa tra được tư liệu về một dòng suối mang tên Nậm Nèn, nên nghĩa của cả tên chưa thống nhất. Hiện xã có hai bản Nậm Nèn 1 và Nậm Nèn 2.
Tên Huổi Mí: yếu tố “Huổi” gặp ở rất nhiều tên suối, bản Tây Bắc; Nguyễn Khắc Ngữ ghi nhận “khuổi” trong tiếng Thổ (Tày) là từ chỉ sông nhỏ, suối. Phần “Mí” chưa rõ nghĩa.
Tên Nậm Nèn không trùng với xã phường nào khác trong danh mục đơn vị hành chính mới.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, Nậm Nèn giáp xã Pa Ham ở phía bắc; xã Na Sang ở phía tây; phía đông giáp các xã Sính Phình và Tủa Chùa, phía nam giáp xã Mường Mùn — cả hai mặt này đều ngăn cách bởi sông Nậm Mức.
Nậm Mức bắt nguồn ở biên giới Việt – Lào vùng Mường Pồn, chảy hướng đông bắc rồi bắc, qua phía đông xã để về sông Đà ở Mường Lay. Trên đoạn này có thủy điện Long Tạo (42 MW, 2 tổ máy, khởi công tháng 3/2017) nằm trên vùng đất các xã cũ Mường Mùn, Mường Pồn, Na Sang và Nậm Nèn; cách thủy điện Long Tạo khoảng 13 km về hạ lưu theo đường sông là thủy điện Nậm Mức. Xã có một bản tên Long Tạo.
Địa hình đồi núi, độ cao chung của vùng Mường Chà từ 350 đến 1.500 m. Khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi: mùa mưa từ tháng 4 đến tháng 9, lượng mưa năm 1.600–2.400 mm; mùa khô lạnh, cuối mùa chịu gió tây khô nóng.
Lịch sử
Trước năm 2012, đất Nậm Nèn ngày nay thuộc hai xã Pa Ham và Hừa Ngài của huyện Mường Chà (trước 2005 là huyện Mường Lay), tỉnh Lai Châu cũ rồi tỉnh Điện Biên từ năm 2004.
- 25/8/2012 — Nghị quyết 45/NQ-CP lập xã Nậm Nèn trên cơ sở 3.619,82 ha diện tích tự nhiên và 2.539 nhân khẩu của xã Pa Ham.
- 25/8/2012 — cùng nghị quyết, lập xã Huổi Mí trên cơ sở 13.937 ha và 2.527 nhân khẩu của xã Hừa Ngài, cộng 625 nhân khẩu của xã Pa Ham đang xâm canh, xâm cư trên địa bàn Hừa Ngài — tổng 3.152 nhân khẩu.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ xã Huổi Mí và xã Nậm Nèn thành xã Nậm Nèn, hoạt động từ 1/7/2025.
Số liệu Wikipedia cho thấy xã Nậm Nèn cũ chỉ rộng khoảng 35,7 km² với hơn 3.100 dân (năm 2022); phần lớn diện tích xã mới đến từ Huổi Mí.
Dân cư – xã hội
Xã gồm 18 bản: Cứu Táng, Háng Trở, Hô Mức, Huổi Ít, Huổi Mí 1, Huổi Mí 2, Huổi Xuân, Long Tạo, Lùng Thàng 1, Lùng Thàng 2, Nậm Cút, Nậm Nèn 1, Nậm Nèn 2, Pa Ít, Pa Xoan 1, Pa Xoan 2, Phiêng Đất A, Phiêng Đất B.
Số liệu dân tộc riêng của xã chưa có trong các nguồn đã tra. Ở cấp huyện Mường Chà cũ, người H'Mông chiếm đa số, kế đến người Thái; người H'Mông chủ yếu ở vùng cao, người Thái ở vùng thấp ven sông suối.
Giáo dục, y tế theo mô hình xã vùng cao: trạm y tế xã, các trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở có điểm trường ở bản; khu trung tâm Mường Chà cũ (nay là xã Na Sang) là nơi gần nhất có các cơ sở cấp huyện trước đây.
Kinh tế
Sinh kế chủ yếu của các bản là nông – lâm nghiệp: lúa nương, ngô, sắn trên đất dốc; lúa nước ở các thung suối; chăn nuôi gia súc, gia cầm; trồng và bảo vệ rừng.
Bậc thang thủy điện trên Nậm Mức (Long Tạo ở thượng lưu, Nậm Mức ở hạ lưu) là các công trình công nghiệp lớn nhất của khu vực; công trình Long Tạo nằm một phần trên đất xã. Vùng Mường Chà cũ được ghi nhận có khoáng sản sắt, đồng, antimon, nhưng chưa có tư liệu về mỏ khai thác trên đất Nậm Nèn.
Văn hóa
Chưa tìm được tư liệu về di tích được xếp hạng hoặc lễ hội riêng của xã. Văn hóa cộng đồng mang nét chung của người H'Mông và người Thái vùng Mường Chà; ở cấp tỉnh Điện Biên, nghệ thuật Xòe Thái (2013), nghệ thuật khèn của người Mông (2022) và nghề rèn của người Mông (2023) đã được ghi vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Hành chính
Từ 1/7/2025 địa chỉ ghi: bản …, xã Nậm Nèn, tỉnh Điện Biên. Người dân xã Huổi Mí cũ làm thủ tục tại UBND xã Nậm Nèn (trụ sở cũ của xã Nậm Nèn).
Bản đồ Xã Nậm Nèn
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Nậm Nèn được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Nậm Nèn | Huyện Mường Chà | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
| Xã Huổi Mí | Huyện Mường Chà | Tỉnh Điện Biên | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Nậm Nèn mới gồm những xã cũ nào?
Gồm toàn bộ hai xã Huổi Mí và Nậm Nèn của huyện Mường Chà cũ, theo Nghị quyết 1661/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025.
Tên Nậm Nèn có nghĩa là gì?
Là tên gốc Thái, không phải Hán Việt. “Nậm” trong tiếng Thái nghĩa là sông nhỏ, dòng nước; nghĩa của “Nèn” chưa có nguồn giải thích thống nhất.
Xã Nậm Nèn và Huổi Mí cũ được lập khi nào?
Cả hai cùng lập ngày 25/8/2012 theo Nghị quyết 45/NQ-CP: Nậm Nèn tách từ xã Pa Ham, Huổi Mí tách chủ yếu từ xã Hừa Ngài.
Thủy điện Long Tạo nằm ở đâu?
Trên sông Nậm Mức, thuộc vùng đất các xã cũ Mường Mùn, Mường Pồn, Na Sang và Nậm Nèn; công suất 42 MW, khởi công năm 2017.
Diện tích và dân số xã Nậm Nèn là bao nhiêu?
Diện tích 175 km², dân số 7.496 người (số liệu sắp xếp năm 2025).
Cùng Huyện Mường Chà trước đây
- Phường Mường Lay 18.208
- Xã Mường Pồn 10.401
- Xã Mường Tùng 9.450
- Xã Na Sang 19.598
- Xã Pa Ham 8.171
← Toàn bộ 45 xã, phường của Điện Biên Tra tên xã cũ → mới