Đức Minh là xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, nằm ở bờ bắc sông La giáp tỉnh Nghệ An, được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở ba xã Trường Sơn, Tùng Châu và Liên Minh của huyện Đức Thọ cũ. Diện tích 23,58 km², dân số 18.718 người.
Tổng quan
Đức Minh là xã nằm ở bờ bắc sông La thuộc vùng Đức Thọ cũ: theo Wikipedia, dòng sông làm ranh giới với xã Đức Thọ ở phía nam, còn phía bắc là đất Nghệ An. Xã gồm ba xã cũ Trường Sơn, Tùng Châu, Liên Minh; trụ sở đặt tại trụ sở UBND xã Trường Sơn cũ.
Diện tích 23,58 km² — nhỏ nhất trong năm xã thuộc vùng Đức Thọ cũ — với dân số 18.718 người, mật độ khoảng 794 người/km².
Nét riêng của xã là làng đóng thuyền Trường Xuân (Trường Sơn cũ) — Wikipedia ghi thợ Trường Xuân đã đóng hàng nghìn thuyền lớn nhỏ phục vụ đánh cá, vận tải trong hai cuộc kháng chiến — và lễ rước Hến ở Kẻ Thượng ngày mùng 7 tháng Giêng.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên từ đâu ra: “Đức Minh” không trùng tên xã cũ nào trong ba xã hợp thành, và Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 cùng các nguồn đã tra chưa giải thích lý do chọn tên — nguồn gốc tên được ghi là chưa có tư liệu. Một điểm có thể kiểm chứng: cả năm xã mới của vùng Đức Thọ cũ (Đức Thọ, Đức Minh, Đức Quang, Đức Thịnh, Đức Đồng) đều có tên bắt đầu bằng chữ “Đức”, và trước đó phần lớn xã của huyện Đức Thọ cũng mang chữ “Đức” đứng đầu — năm 1976 huyện có tới hơn ba mươi xã như Đức An, Đức Châu, Đức Tùng, Đức Ninh, Đức Tân, Đức Trường (theo Wikipedia).
Hán Việt: chưa có văn bản ghi tên xã bằng chữ Hán. Theo từ điển, chữ 德 (đức) nghĩa là đạo đức, đức hạnh. Âm minh có nhiều chữ, thông dụng là 明 (sáng, rõ) và 盟 (thề ước — chữ trong từ liên minh). Vì không có nguồn xác nhận, bài không gán chữ Hán cho tên Đức Minh.
Tên các xã cũ (theo Wikipedia): Trường Sơn lập ngày 23/2/1977 do hợp nhất hai xã Đức Tân và Đức Trường; Liên Minh lập ngày 1/2/1978 do hợp nhất hai xã Đức Ninh và Yên Thái; Tùng Châu lập ngày 1/1/2020 do sáp nhập hai xã Đức Tùng và Đức Châu.
Trùng tên: cả nước hiện chỉ có một xã Đức Minh (Hà Tĩnh).
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp tỉnh Nghệ An ở phía bắc, xã Đức Thọ ở phía nam (ranh giới là sông La), xã Đức Quang ở phía đông và xã Tứ Mỹ ở phía tây.
Sông La là con sông ngắn, khoảng 12,5 km theo Wikipedia: hình thành ở bến Tam Soa, nơi sông Ngàn Phố (từ Hương Sơn) và sông Ngàn Sâu (từ Hương Khê, Vũ Quang) gặp nhau, rồi hợp với sông Cả thành sông Lam. Đức Minh nằm dọc bờ bắc của dòng sông ấy, đối diện khu trung tâm Đức Thọ cũ.
Wikipedia xếp Đức Thọ cũ vào vùng trung du của Hà Tĩnh. Khí hậu nhiệt đới gió mùa Bắc Trung Bộ, mùa hè có gió tây nam khô nóng, mưa tập trung cuối thu.
Lịch sử
Theo Wikipedia, vùng Đức Thọ qua các thời mang tên Cổ La, Chi La, La Giang (1428), rồi La Sơn (đổi trong khoảng 1729–1740 để tránh tên húy chúa Trịnh Giang), thuộc phủ Đức Quang; dưới triều Minh Mạng phủ Đức Quang được thay bằng phủ Đức Thọ (Wikipedia ghi năm 1822 ở bài về huyện, năm 1831 ở bài về phủ). Sau năm 1945 huyện La Sơn đổi thành huyện Đức Thọ; giai đoạn 1976–1991 thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh.
- 23/2/1977 — hợp nhất xã Đức Tân và xã Đức Trường thành xã Trường Sơn.
- 1/2/1978 — hợp nhất xã Đức Ninh và xã Yên Thái thành xã Liên Minh.
- 1/1/2020 — theo Nghị quyết 819/NQ-UBTVQH14, xã Đức Tùng và xã Đức Châu sáp nhập thành xã Tùng Châu.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 (khoản 41 Điều 1) sắp xếp toàn bộ diện tích, dân số của các xã Trường Sơn, Tùng Châu và Liên Minh thành xã Đức Minh.
- 1/7/2025 — xã chính thức hoạt động.
Dân cư và xã hội
Xã có 18.718 người. Cư dân là người Kinh; theo Wikipedia, khoảng 11% dân số huyện Đức Thọ cũ theo Công giáo (2009). Vùng La Sơn – Đức Thọ được Wikipedia mô tả là đất “địa linh nhân kiệt” của xứ Nghệ, thời phong kiến có 39 người đỗ đại khoa.
Làng Trường Xuân có khoảng 170 hộ làm nghề đóng thuyền và xẻ gỗ (Wikipedia) — một cộng đồng thợ thủ công gắn với dòng sông. Trường học, trạm y tế của ba xã cũ tiếp tục phục vụ theo địa bàn.
Kinh tế
Làng nghề đóng thuyền Trường Xuân là nghề nổi bật của xã, đi kèm nghề xẻ gỗ. Wikipedia ghi thợ đóng thuyền Trường Xuân đã đóng hàng nghìn thuyền lớn nhỏ phục vụ đánh cá, vận tải trong hai cuộc kháng chiến.
Ngoài nghề thủ công, phần lớn cư dân sống bằng nông nghiệp trên đồng ruộng và đất bãi ven sông La. Số liệu kinh tế riêng của xã mới chưa được công bố tại thời điểm biên soạn.
Văn hóa và di tích
Wikipedia về huyện Đức Thọ ghi các di tích trên địa bàn xã: chùa Phượng Tường (Trường Sơn), chùa Vền (Đức Tùng cũ) và đền thờ Trần Duy ở Đức Châu cũ — danh nhân lịch sử thế kỷ XVI.
Lễ hội tiêu biểu là lễ rước Hến ở Kẻ Thượng (Trường Sơn) vào ngày mùng 7 tháng Giêng âm lịch. Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh — di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại được UNESCO ghi danh năm 2014 — là sinh hoạt văn nghệ chung của vùng.
Hành chính
Ghi địa chỉ theo mẫu: thôn …, xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh. Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND xã đặt tại trụ sở xã Trường Sơn cũ; người dân ba xã cũ làm thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của xã hoặc qua Cổng dịch vụ công trực tuyến.
Bản đồ Xã Đức Minh
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Đức Minh được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Liên Minh | Huyện Đức Thọ | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
| Xã Trường Sơn | Huyện Đức Thọ | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
| Xã Tùng Châu | Huyện Đức Thọ | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Đức Minh gồm những xã cũ nào?
Ba xã Trường Sơn, Tùng Châu và Liên Minh của huyện Đức Thọ cũ (Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15).
Tên Đức Minh có nghĩa là gì?
Các nguồn đã tra chưa giải thích lý do chọn tên. Chữ Đức (德) là đạo đức; âm Minh có thể ứng với nhiều chữ Hán (明 sáng, 盟 thề ước) nên chưa xác định được nghĩa của cả tên.
Làng đóng thuyền Trường Xuân thuộc xã nào?
Làng Trường Xuân của xã Trường Sơn cũ, nay thuộc xã Đức Minh, tỉnh Hà Tĩnh.
Xã Đức Minh nằm ở đâu?
Ở bờ bắc sông La, phía bắc giáp tỉnh Nghệ An, phía nam là xã Đức Thọ.
Diện tích, dân số xã Đức Minh?
23,58 km², 18.718 người; trụ sở xã đặt tại UBND xã Trường Sơn cũ.
Cùng Huyện Đức Thọ trước đây
- Xã Đức Đồng 11.531
- Xã Đức Quang 17.515
- Xã Đức Thịnh 41.401
- Xã Đức Thọ 40.064
← Toàn bộ 69 xã, phường của Hà Tĩnh Tra tên xã cũ → mới