Sơn Tây là xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở thị trấn Tây Sơn và xã Sơn Tây của huyện Hương Sơn cũ. Diện tích 129,21 km², dân số 14.755 người; nằm trên quốc lộ 8A, đoạn cuối trước khi lên cửa khẩu quốc tế Cầu Treo.
Tổng quan
Trên quốc lộ 8A từ đồng bằng Hà Tĩnh lên biên giới Việt – Lào, thị trấn cuối cùng trước cửa khẩu Cầu Treo là Tây Sơn (Wikipedia, mục Quốc lộ 8). Từ 1/7/2025, thị trấn này cùng xã Sơn Tây bao quanh nó hợp thành xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh; trụ sở đặt tại trụ sở UBND thị trấn Tây Sơn cũ.
Xã rộng 129,21 km², dân số 14.755 người, mật độ khoảng 114 người/km².
Phía tây và phía nam xã là hai xã biên giới Sơn Kim 1, Sơn Kim 2.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Sơn Tây — đơn vị hành chính có từ trước khi thị trấn ra đời (danh mục xã của huyện năm 1976 đã có Sơn Tây). Tên Tây Sơn của thị trấn lập năm 1997 thôi là tên hành chính.
Phân tích Hán Việt: Sơn Tây thường hiểu là 山西. 山 (sơn) là núi, ở đây đồng thời là tiền tố chung của các xã Hương Sơn; 西 (tây) là phương tây. Chưa tìm thấy văn bản giải thích lý do đặt tên xã Sơn Tây.
Hai tên đảo chữ: thị trấn được đặt là Tây Sơn (西山, “núi phía tây”) — chỉ đảo vị trí hai chữ của tên xã mẹ. Từ 1/7/2025 chỉ còn Sơn Tây là tên đơn vị hành chính.
Trùng tên — cần ghi rõ tỉnh: sau 1/7/2025 cả nước có ba đơn vị mang tên Sơn Tây: xã này, phường Sơn Tây (Hà Nội, trung tâm thị xã Sơn Tây cũ) và xã Sơn Tây (Quảng Ngãi). Vì vậy địa chỉ nên viết đủ “xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp xã Sơn Hồng ở phía bắc, xã Sơn Kim 2 ở phía nam, xã Sơn Kim 1 ở phía tây; phía đông giáp Sơn Giang, Kim Hoa và Vũ Quang.
Quốc lộ 8A đi qua khu thị trấn Tây Sơn cũ trước khi lên cửa khẩu; Wikipedia ghi đoạn từ vùng Sơn Kim tới biên giới có địa hình dốc, dễ sụt lở. Theo Wikipedia, huyện Hương Sơn cũ rộng 1.096,80 km², có khoảng 63 km đường biên giới với Lào ở phía tây, địa hình đồi núi, có hai sông Ngàn Phố và Ngàn Sâu. Trung tâm huyện cũ cách thành phố Vinh khoảng 55 km và cách trung tâm tỉnh Hà Tĩnh khoảng 70 km. Ngọn núi cao nhất vùng huyện cũ là Bà Mụ (1.357 m), nằm trên biên giới Việt – Lào.
Lịch sử
Vùng đất thuộc huyện Hương Sơn từ năm 1469, khi vua Lê Thánh Tông đặt huyện thuộc phủ Đức Quang, xứ Nghệ An; năm 1831 huyện chuyển về phủ Đức Thọ của tỉnh Hà Tĩnh mới lập. Năm 1868 phần đất phía nam tách thành huyện Hương Khê; năm 1931 bỏ cấp phủ; giai đoạn 1976–1991 huyện thuộc tỉnh Nghệ Tĩnh. Trước năm 1997, khu vực thị trấn sau này thuộc hai xã Sơn Tây và Sơn Kim.
- 19/11/1997 — Nghị định 111/1997/NĐ-CP lập thị trấn Tây Sơn từ một phần diện tích và nhân khẩu của xã Sơn Tây và xã Sơn Kim: 420 ha, 5.859 người.
- 2/1/2004 — xã Sơn Kim được chia thành Sơn Kim 1 và Sơn Kim 2 — hai xã nay giáp Sơn Tây ở phía tây và phía nam.
- 13/12/2018 — HĐND tỉnh Hà Tĩnh ban hành Nghị quyết 126/NQ-HĐND sáp nhập, lập mới, đổi tên một số thôn, tổ dân phố, trong đó có địa bàn thị trấn Tây Sơn.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ thị trấn Tây Sơn và xã Sơn Tây thành xã Sơn Tây, hiệu lực 1/7/2025.
Đầu năm 2025, Đảng bộ xã Sơn Tây là nơi tổ chức đại hội điểm cấp xã của tỉnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2025–2030 (Báo Hà Tĩnh, 2/2025).
Dân cư – xã hội
Dân số 14.755 người. Khi lập năm 1997, thị trấn Tây Sơn có 5.859 người trên 420 ha; phần còn lại của dân số hiện nay thuộc xã Sơn Tây cũ.
Năm 2018, Nghị quyết 126/NQ-HĐND của tỉnh đã sắp xếp lại các tổ dân phố của thị trấn; sau 1/7/2025, cả khu dân cư cũ của thị trấn thuộc xã Sơn Tây.
Kinh tế
Chưa có số liệu kinh tế công bố riêng cho xã. Xã nằm trên quốc lộ 8A dẫn lên cửa khẩu quốc tế Cầu Treo — thành phần chủ chốt của Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Cầu Treo.
Ở quy mô huyện cũ, Wikipedia ghi nông nghiệp gồm chăn nuôi (trâu, bò, hươu, dê, gà), lúa, cây có múi; lâm nghiệp và chế biến gỗ là ngành quan trọng. Báo Hà Tĩnh nêu sản vật Hương Sơn là chè, cam bù, nhung hươu, mật ong.
Ở phía tây, du lịch sinh thái nước khoáng nóng Sơn Kim (xã Sơn Kim 1) và mô hình “Làng Chè” (Sơn Kim 2) là hai điểm du lịch Báo Hà Tĩnh nêu trong định hướng du lịch của Hương Sơn.
Văn hóa
Chưa tìm thấy nguồn công bố di tích xếp hạng nằm riêng trên địa bàn xã.
Những điểm văn hóa – du lịch lân cận là thác Xai Phố, khe Sinh ở vùng Sơn Lĩnh cũ (nay thuộc xã Sơn Hồng), khu nước khoáng nóng ở Sơn Kim 1 và quần thể di tích Hải Thượng Lãn Ông ở phía đông.
Giao thông
Theo Wikipedia, quốc lộ 8A dài 85 km, bắt đầu từ chỗ giao quốc lộ 1 ở Hồng Lĩnh, lên Hương Sơn qua Nầm, Phố Châu, cầu Hà Tân, thị trấn Tây Sơn rồi tới cửa khẩu Cầu Treo (xã Sơn Kim 1). Bên kia cửa khẩu là cửa khẩu quốc tế Namphao, huyện Khamkheuth, tỉnh Bolikhamxai của Lào.
Bản đồ Xã Sơn Tây
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Sơn Tây được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Thị trấn Tây Sơn | Huyện Hương Sơn | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
| Xã Sơn Tây | Huyện Hương Sơn | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Sơn Tây (Hà Tĩnh) gồm những đơn vị cũ nào?
Thị trấn Tây Sơn và xã Sơn Tây của huyện Hương Sơn cũ, theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15, hiệu lực 1/7/2025.
Tên Sơn Tây có nghĩa là gì?
Theo mặt chữ, 山西 là sơn (núi) và tây (phương tây). Chưa có văn bản giải thích lý do đặt tên xã Sơn Tây.
Thị trấn Tây Sơn (Hương Sơn) nay thuộc đâu?
Toàn bộ thị trấn Tây Sơn nay thuộc xã Sơn Tây, tỉnh Hà Tĩnh; trụ sở xã mới đặt tại trụ sở thị trấn cũ.
Có những đơn vị nào khác tên Sơn Tây?
Phường Sơn Tây (Hà Nội) và xã Sơn Tây (Quảng Ngãi). Khi ghi địa chỉ nên kèm tên tỉnh Hà Tĩnh.
Từ xã Sơn Tây đi cửa khẩu Cầu Treo thế nào?
Đi theo quốc lộ 8A về phía tây; cửa khẩu quốc tế Cầu Treo nằm trên địa bàn xã Sơn Kim 1 liền kề.
Cùng Huyện Hương Sơn trước đây
- Xã Hương Sơn 31.486
- Xã Kim Hoa 19.114
- Xã Sơn Giang 18.962
- Xã Sơn Hồng 8.409
- Xã Sơn Kim 1 5.782
- Xã Sơn Kim 2 5.123
- Xã Sơn Tiến 20.935
- Xã Tứ Mỹ 20.069
← Toàn bộ 69 xã, phường của Hà Tĩnh Tra tên xã cũ → mới