Hoa Thám là xã vùng cao ở cực bắc vùng Bình Gia cũ, tỉnh Lạng Sơn, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Hưng Đạo và Hoa Thám. Diện tích 151,78 km², dân số 6.131 người.
Tổng quan
Ở đầu phía bắc của vùng Bình Gia cũ, tiếp giáp vùng Tràng Định, xã Hoa Thám của tỉnh Lạng Sơn được lập từ 1/7/2025 bằng cách hợp hai xã Hoa Thám và Hưng Đạo. Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND đặt tại trụ sở cũ của xã Hoa Thám.
Xã rộng 151,78 km² — lớn thứ ba trong tám xã của vùng Bình Gia cũ, sau Thiện Long và Thiện Hòa — nhưng chỉ có 6.131 người, mật độ khoảng 40 người/km². So với xã Bình Gia ở trung tâm vùng, Hoa Thám rộng gần gấp rưỡi nhưng số dân chỉ bằng khoảng hai phần năm; mật độ cũng chưa bằng hai phần năm mức bình quân toàn tỉnh (khoảng 106 người/km², tính từ diện tích 8.310,18 km² và dân số 881.384 người của tỉnh năm 2025).
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Hoa Thám cũ; tên xã cũ Hưng Đạo không còn là tên đơn vị hành chính. Mốc sớm nhất tra được: theo Wikipedia, sau năm 1975, khi huyện Bình Gia thuộc tỉnh Cao Lạng, huyện gồm thị trấn Bình Gia và 19 xã, trong đó đã có Hoa Thám và Hưng Đạo; hai tên này giữ nguyên cho đến năm 2025. Chưa tra được văn bản nào ghi năm lập xã, năm đặt tên hay lý do chọn tên Hoa Thám, nên bài này không gán tên xã cho một nhân vật hay sự kiện cụ thể. (Trong các xã cũ của Bình Gia, Wikipedia chỉ ghi gốc tên của Thiện Thuật — đặt theo Nguyễn Thiện Thuật.)
Âm Hán Việt: theo từ điển wiki.ngonngu.com, âm “hoa” có các chữ như 花 (bông hoa), 華 (rực rỡ, Trung Hoa), 劃 (vạch); âm “thám” có 探 (dò tìm, thăm dò) và 琛 (vật quý). Âm “hưng” trong tên xã cũ Hưng Đạo có chữ 興 (dấy lên, thịnh vượng). Vì chưa tra được văn bản ghi chữ Hán của tên xã, bài này chỉ nêu nghĩa từ điển của từng âm, không ghép thành nghĩa cho cả tên.
Trùng tên và dễ nhầm: trong 3.321 đơn vị cấp xã hiện nay chỉ có một xã Hoa Thám. Tỉnh Hưng Yên có xã Hoàng Hoa Thám, lập năm 2025 từ các xã Hưng Đạo, Nhật Tân, An Viên và thị trấn Vương của huyện Tiên Lữ cũ — tên gần giống và cũng có một xã cũ tên Hưng Đạo, nhưng là hai đơn vị khác hẳn. Khi ghi địa chỉ cần ghi đúng “xã Hoa Thám, tỉnh Lạng Sơn”.
Địa lý
Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Tân Tiến (vùng Tràng Định cũ) ở phía bắc, Hồng Phong ở phía nam, Quý Hòa ở phía tây và vùng Tràng Định ở phía đông.
Địa hình đồi núi, khí hậu nhiệt đới gió mùa vùng núi phía Bắc với mùa đông lạnh. Ở quy mô vùng, Wikipedia mô tả huyện Bình Gia cũ nằm ở tây bắc tỉnh Lạng Sơn, cách thành phố Lạng Sơn khoảng 70 km, có hệ thống hang động phong phú (Thẩm Khuyên, Thẩm Hai, Kéo Lèng), sông ngòi chủ yếu là suối nhỏ và sông lớn nhất là sông Văn Mịch. Hoa Thám là xã ở cực bắc của vùng ấy.
Lịch sử
Vùng đất thuộc châu Văn Quan thời Nguyễn, rồi thuộc châu Bình Gia từ năm 1894 khi châu này được tách lập; sau Cách mạng tháng Tám là huyện Bình Gia. Từ 1975 đến 29/12/1978 huyện thuộc tỉnh Cao Lạng.
Hưng Đạo và Hoa Thám là hai xã phía bắc trong số 18 xã của Bình Gia trước 2025; đợt sắp xếp 2019–2020 không thay đổi địa giới hai xã.
- 16/6/2025: Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 sắp xếp toàn bộ diện tích, dân số xã Hưng Đạo và xã Hoa Thám thành xã Hoa Thám.
- 1/7/2025: xã mới hoạt động, đồng thời cấp huyện chấm dứt trên toàn quốc.
Dân cư – xã hội
Xã có 6.131 người, sống trên hơn 150 km² đồi núi. Theo Wikipedia, huyện Bình Gia cũ có các dân tộc Kinh, Nùng, Tày, Dao và Hoa cùng sinh sống; năm 2019 toàn huyện có 52.689 người, mật độ khoảng 50 người/km² — Hoa Thám thưa dân hơn mức chung ấy.
Trường trung học phổ thông gần nhất là hai trường của vùng Bình Gia cũ: THPT Pác Khuông (xã Thiện Thuật) và THPT Bình Gia (xã Bình Gia).
Kinh tế
Kinh tế xã dựa vào nông – lâm nghiệp. Wikipedia nêu cây hồi và cây mắc mật là hai loài cây rừng tiêu biểu của vùng Bình Gia; lá mắc mật là gia vị của món quay xứ Lạng.
Vùng Bình Gia cũ có ba chợ chính họp theo lịch âm: chợ Văn Mịch ở Hồng Phong — xã giáp phía nam Hoa Thám — chợ Pác Khuông ở Thiện Thuật và chợ ở trung tâm Bình Gia. Theo Wikipedia, chợ Văn Mịch họp vào các ngày 3, 8, 13, 18, 23, 28 âm lịch; chợ Pác Khuông họp các ngày 5, 10, 15, 20, 25, 30; chợ Bình Gia họp các ngày 1, 6, 11, 16, 21, 26.
Văn hóa
Lễ hội Lồng tồng (xuống đồng) là lễ hội của người Tày cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu; theo Wikipedia, ở vùng Bình Gia lễ này họp vào tháng Giêng, kéo dài một đến hai ngày. Trong ngày hội, mỗi gia đình mang ra đồng một mâm cỗ, mâm nào cũng có đĩa xôi ngũ sắc.
Wikipedia liệt kê ẩm thực đặc trưng của huyện Bình Gia cũ: lợn quay, vịt quay, khâu nhục, bánh giầy, bánh chưng dài; món quay thường ướp lá mắc mật.
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: thôn …, xã Hoa Thám, tỉnh Lạng Sơn. Người dân hai xã cũ Hưng Đạo và Hoa Thám làm thủ tục tại UBND xã Hoa Thám (trụ sở cũ của xã Hoa Thám).
Bản đồ Xã Hoa Thám
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Hoa Thám được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Hưng Đạo | Huyện Bình Gia | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
| Xã Hoa Thám | Huyện Bình Gia | Tỉnh Lạng Sơn | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Hoa Thám mới gồm những xã cũ nào?
Gồm toàn bộ xã Hưng Đạo và xã Hoa Thám của huyện Bình Gia cũ, theo Nghị quyết 1672/NQ-UBTVQH15, hoạt động từ 1/7/2025.
Tên Hoa Thám có từ đâu?
Xã mới kế thừa tên xã Hoa Thám cũ của huyện Bình Gia. Chưa tra được văn bản ghi chữ Hán, năm đặt hay lý do chọn tên.
Xã Hoa Thám (Lạng Sơn) có phải xã Hoàng Hoa Thám không?
Không. Xã Hoàng Hoa Thám thuộc tỉnh Hưng Yên; xã Hoa Thám thuộc tỉnh Lạng Sơn.
Mật độ dân số xã Hoa Thám là bao nhiêu?
Khoảng 40 người/km² (6.131 người trên 151,78 km²).
Xã Hoa Thám giáp những xã nào?
Theo Wikipedia: Tân Tiến ở phía bắc, Hồng Phong ở phía nam, Quý Hòa ở phía tây, vùng Tràng Định ở phía đông.
Cùng Huyện Bình Gia trước đây
- Xã Bình Gia 15.008
- Xã Hồng Phong 6.885
- Xã Quý Hòa 3.001
- Xã Tân Văn 9.497
- Xã Thiện Hòa 6.771
- Xã Thiện Long 5.774
- Xã Thiện Thuật 7.305
← Toàn bộ 65 xã, phường của Lạng Sơn Tra tên xã cũ → mới