Xã Quang Trung

Tổng quan

Xã Quang Trung của tỉnh Cao Bằng là dải đất nằm giữa hai trung tâm cũ — thị trấn Trà Lĩnh ở phía tây và thị trấn Trùng Khánh ở phía đông — với tỉnh lộ 211 chạy dọc theo chiều đông – tây. Xã gồm ba xã cũ Quang Trung, Tri Phương và Xuân Nội, đều thuộc huyện Trà Lĩnh trước năm 2020.

Diện tích 82,6 km², dân số 5.975 người — ít dân nhất trong bảy xã vùng Trùng Khánh cũ, mật độ khoảng 72 người/km². Trụ sở xã đặt tại xóm Thôn Ga. Theo Wikipedia tiếng Việt, đường biên giới với Trung Quốc ở phía bắc xã dài khoảng 12,22 km.

Đây là vùng thuần nông, núi đá vôi xen lũng ruộng; sông Bắc Vọng chảy qua phần phía đông.

Tên gọi và ý nghĩa

Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Quang Trung — một trong ba xã hợp thành. Tên Quang Trung đã có trong danh sách xã của huyện Trà Lĩnh khi tỉnh Cao Bằng tái lập năm 1978. Văn bản sắp xếp năm 2025 không nêu lý do chọn tên.

Phân tích Hán Việt. Quang Trung là niên hiệu của hoàng đế Nguyễn Huệ (1788–1792), viết 光中: quang là sáng, rạng rỡ; trung là ở giữa. Từ điển nhà có mục Quang Trung dẫn về Nguyễn Huệ. Nhiều xã, phường, đường phố trong cả nước mang tên này. Với xã Quang Trung ở Cao Bằng, chưa tìm được tài liệu cho biết tên được đặt khi nào và theo ý nghĩa gì; cùng huyện Trà Lĩnh năm 1978 còn có hai xã Quang Hán, Quang Vinh cùng chữ đầu Quang.

Tên các xã cũ: Tri Phương là tên Hán Việt khá phổ biến — từng có xã Tri Phương ở Tiên Du (Bắc Ninh) và ở Tràng Định (Lạng Sơn). Xuân Nội ghép hai âm Hán Việt thông dụng xuân (mùa xuân) và nội (bên trong); chưa có tài liệu giải thích tên.

Trùng tên — cần ghi kèm tỉnh: hiện có xã Quang Trung (Bắc Ninh) và phường Quang Trung (Thanh Hóa). Khi viết địa chỉ nên ghi đủ “xã Quang Trung, tỉnh Cao Bằng”.

Địa lý

Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Trung Quốc ở phía bắc, xã Trùng Khánh ở phía đông, xã Trà Lĩnh ở phía tây, Đoài Dương và Quảng Uyên ở phía nam.

Các ngọn núi được ghi tên gồm Cám Chóng, Cốc Phát, Đông Mèo, Rửa, Lũng Báng. Sông Bắc Vọng chảy qua phía đông xã rồi xuôi xuống vùng Đoài Dương, Quảng Hòa. Địa hình karst cao, nhiều lũng kín; ruộng nước tập trung ven sông và ở đáy lũng.

Khí hậu mát quanh năm, mùa đông có những đợt rét đậm kèm sương muối như vùng Trùng Khánh – Trà Lĩnh.

Lịch sử

Vùng ba xã cũ xưa thuộc tổng Trà Lĩnh của châu Thượng Lang; danh mục làng xã Bắc Kỳ năm 1928 ghi tổng Trà Lĩnh có bảy xã. Ngày 20/3/1958, Nghị định 153-TTg đổi huyện Trấn Biên thành huyện Trà Lĩnh. Năm 2019, trước khi giải thể, huyện Trà Lĩnh rộng 251,18 km² với 22.354 người. Năm 1942 tổng thành châu Trấn Biên (từ 1948 gọi huyện Trấn Biên). Năm 1978 huyện Trà Lĩnh gồm tám xã: Cao Chương, Hùng Quốc, Lưu Ngọc, Quang Hán, Quang Trung, Quang Vinh, Tri Phương, Xuân Nội.

• 1/3/2020 — Nghị quyết 897/NQ-UBTVQH14 giải thể huyện Trà Lĩnh; Quang Trung, Tri Phương, Xuân Nội nhập vào huyện Trùng Khánh.
• 16/6/2025 — Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 sắp xếp ba xã Quang Trung, Tri Phương, Xuân Nội thành xã Quang Trung, hoạt động từ 1/7/2025.
• 1/7/2026 — theo Wikipedia tiếng Việt, xã sắp xếp 22 xóm thành 12 xóm: Bản Súm, Bản Mán, Lũng Tung, Làn Hoài, Bản Ngắn, Thôn Ga, Bản Sác, Nà Giốc, Bình Chỉnh, Đồng Soa, Hợp Thành, Đồng Biên.

Dân cư – xã hội

Xã có 5.975 người, sống trong 12 xóm sau đợt sắp xếp năm 2026. Tên xóm giữ lớp địa danh Tày – Nùng như Bản Súm, Lũng Tung, Nà Giốc, xen các tên Hán Việt như Hợp Thành, Đồng Biên, Bình Chỉnh.

Ở cấp tỉnh, người Tày (40,84%) và Nùng (29,81%) là hai dân tộc đông nhất Cao Bằng.

Kinh tế

Nông nghiệp là sinh kế chính, với ruộng nước ven sông Bắc Vọng và ở đáy các lũng núi.

Xã nằm giữa cửa khẩu quốc tế Trà Lĩnh — nơi kim ngạch xuất nhập khẩu sáu tháng đầu năm 2026 đạt hơn 170 triệu USD theo VOV — và trung tâm xã Trùng Khánh; tỉnh lộ 211 là đường đưa nông sản của xã tới hai đầu mối này. Tài liệu của tỉnh còn ghi vùng Trùng Khánh có gạo nếp Pì pất và hạt dẻ, vùng Trà Lĩnh có quýt, là nhóm sản vật đặc hữu Cao Bằng.

Văn hóa

Hội xuân lớn của vùng Trà Lĩnh là hội Háng Tán ở trung tâm xã Trà Lĩnh, gồm lễ tế thần (lễ cầu mật) và phần hội với đẩy gậy, tung còn, hát dân ca, múa (theo VOV). Các tài liệu đã tra chưa nêu di tích xếp hạng cụ thể trên địa bàn xã; thắng cảnh gần nhất là hồ Thang Hen (xã Trà Lĩnh) và hang Ngườm Mạ (xã Trùng Khánh).

Giao thông

Tỉnh lộ 211 xuyên xã theo hướng đông – tây, nối khu cửa khẩu Trà Lĩnh với trung tâm xã Trùng Khánh rồi tiếp tới cửa khẩu Pò Peo.

Hành chính

Địa chỉ từ 1/7/2025: xóm …, xã Quang Trung, tỉnh Cao Bằng — nhớ ghi tỉnh để phân biệt với xã Quang Trung ở Bắc Ninh. Người dân ba xã cũ Quang Trung, Tri Phương, Xuân Nội làm thủ tục tại UBND xã (xóm Thôn Ga).

Bản đồ Xã Quang Trung

Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Xã Quang Trung được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Huyện Trùng Khánh trước đây

• Xã Đàm Thủy 12.281
• Xã Đình Phong 10.778
• Xã Đoài Dương 12.536
• Xã Quang Hán 6.918
• Xã Trà Lĩnh 10.805
• Xã Trùng Khánh 17.849