Thành Công là xã vùng cao phía nam vùng Nguyên Bình cũ, tỉnh Cao Bằng, nơi có đồng cỏ Phia Đén và một phần Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Quang Thành và Thành Công. Diện tích 140,63 km², dân số 5.138 người.
Tổng quan
Xã Thành Công ở phía nam vùng Nguyên Bình cũ, giáp tỉnh Thái Nguyên ở phía nam. Xã mới gồm hai xã cũ Quang Thành và Thành Công; trụ sở đặt ở xóm Xuân Hà 3.
Diện tích 140,63 km², dân số 5.138 người, mật độ khoảng 37 người/km² — cùng Tam Kim là hai xã thưa dân nhất vùng Nguyên Bình cũ. Trên đất xã có đồng cỏ Phia Đén và một phần Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén. Các nguồn liệt kê đất vườn quốc gia không hoàn toàn giống nhau: đều kể Thành Công, Phan Thanh, Tĩnh Túc, còn đơn vị thứ tư được ghi là Quang Thành (bài huyện Nguyên Bình trên Wikipedia) hoặc Tam Kim (bài vườn quốc gia).
Tỉnh lộ 212 chạy qua xã, nối sang vùng Bắc Kạn cũ (nay thuộc Thái Nguyên).
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: xã mới giữ tên xã Thành Công cũ; xã cũ Quang Thành không còn là tên đơn vị hành chính. Chưa tìm được văn bản ghi năm và hoàn cảnh đặt tên xã Thành Công.
Phân tích Hán Việt: tên trùng với từ thông dụng thành công, viết 成功: 成 — làm nên, hoàn tất; 功 — công lao, việc có kết quả. Từ điển wiki.ngonngu giải nghĩa: đạt được kết quả, mục đích như dự định; trái với thất bại.
Tên xã cũ Quang Thành: âm Quang thường là 光 (sáng); âm Thành có thể là 成 (nên) hoặc 城 (thành lũy). Chưa có nguồn ghi chữ gốc.
Tên núi trong xã: Phia Đén, Phia Chao, Phia Thán; khối Phia Oắc ở gần. Tên Phia Đén còn có trong đặc sản “miến rong Phja Đén” mà Wikipedia tiếng Việt kể trong danh sách ẩm thực Cao Bằng; cách viết Phia/Phja cùng tồn tại trong các nguồn. Chưa tìm được nguồn giải nghĩa các tên núi này.
Trùng tên: tỉnh Thái Nguyên cũng có xã Thành Công (vùng Phổ Yên cũ, ghép từ hai xã Vạn Phái và Thành Công) — khi viết địa chỉ cần ghi kèm tỉnh, vì xã Thành Công của Cao Bằng cũng giáp tỉnh Thái Nguyên.
Địa lý
Phía bắc giáp Tĩnh Túc và Nguyên Bình; phía đông giáp Tam Kim; phía tây giáp Phan Thanh; phía nam giáp tỉnh Thái Nguyên.
Các núi có tên Phia Chao, Phia Thán, Phia Đén; suối Bản Đổng, Bản Sẻ, Nặm Dân, Khau Cảng, nậm Pác Khuổi Lò, nậm Tòng. Theo bài huyện Nguyên Bình trên Wikipedia, xen giữa các dãy núi có những khu đồi đất cao khoảng 500 m với đồng cỏ xanh như Phia Đén; sông Nhiên — thượng nguồn sông Hiến — bắt nguồn từ núi Phia Oắc thuộc xã Thành Công. (Cũng bài này ở đoạn khác lại ghi núi Phia Oắc thuộc xã Phan Thanh; các nguồn chưa thống nhất vị trí đỉnh.) Phia Oắc cao khoảng 1.931 m, quanh năm mây bao phủ, là ngọn núi cao nhất cánh cung Ngân Sơn – Yên Lạc.
Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén (lập 11/1/2018, khoảng hơn 10.000 ha, trong đó hơn 4.000 ha phân khu bảo vệ nghiêm ngặt) có rừng kín thường xanh ẩm và rừng rêu; ghi nhận 352 loài thực vật, 58 loài động vật bị đe dọa, 66 loài bướm, trong đó có hươu xạ, sơn dương, vượn đen Đông Bắc. Vườn nằm trong Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Non nước Cao Bằng.
Lịch sử
Đầu thế kỷ XX, người Pháp xây dựng vùng núi Phia Oắc thành nơi nghỉ mát; dấu tích biệt thự, nhà nghỉ thời đó vẫn còn (Wikipedia). Vùng đất thuộc châu Nguyên Bình thời Pháp.
- 22/8/1945 — huyện Nguyên Bình được thành lập; Thành Công và Quang Thành đều có trong danh sách 19 xã ban đầu.
- 1975–1978 — thuộc tỉnh Cao Lạng.
- 11/1/2018 — Khu bảo tồn thiên nhiên Phia Oắc – Phia Đén được nâng lên vườn quốc gia trên toàn bộ diện tích khu bảo tồn cũ.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ hai xã Quang Thành và Thành Công thành xã Thành Công; hoạt động từ 1/7/2025.
Dân cư – xã hội
Xã có 5.138 người. Huyện Nguyên Bình cũ có các dân tộc Tày, Nùng, Mông, Dao, Sán Chỉ, Hoa, Kinh, Ngái, Mường; chưa có số liệu dân tộc riêng của xã. Năm 2019 cả huyện có 39.654 người, mật độ 47 người/km² — xã Thành Công mới thưa hơn mức đó.
Kinh tế
Chưa tìm được số liệu kinh tế riêng của xã. Wikipedia ghi Thành Công và Quang Thành có những khu ruộng bậc thang bên đồi núi, và nêu núi đồi, đồng cỏ, khoáng sản là tiềm năng kinh tế của vùng Nguyên Bình. “Miến rong Phja Đén” có tên trong danh sách đặc sản Cao Bằng trên Wikipedia tiếng Việt. Hoạt động du lịch được nhắc tới ở vườn quốc gia là tham quan rừng sương mù.
Văn hóa
Dấu tích kiến trúc nghỉ mát thời Pháp ở Phia Oắc là di tích lịch sử – kiến trúc đáng chú ý nhất trong vùng; chưa thấy di tích được xếp hạng riêng của xã trong nguồn đã tra, cũng chưa có nghiên cứu văn hóa riêng của xã.
Giao thông
Tỉnh lộ 212 chạy từ bắc xuống tây nam xã, nối Nguyên Bình với vùng Bắc Kạn cũ; đây cũng là tuyến lên Phia Oắc – Phia Đén từ phía Thái Nguyên, Hà Nội (cách Hà Nội khoảng 240 km).
Hành chính
Địa chỉ từ 1/7/2025: xóm …, xã Thành Công, tỉnh Cao Bằng — nhớ ghi “tỉnh Cao Bằng” để phân biệt với xã Thành Công, tỉnh Thái Nguyên. Người dân hai xã cũ làm thủ tục tại UBND xã (xóm Xuân Hà 3).
Bản đồ Xã Thành Công
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Thành Công được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Thành Công | Huyện Nguyên Bình | Tỉnh Cao Bằng | toàn bộ |
| Xã Quang Thành | Huyện Nguyên Bình | Tỉnh Cao Bằng | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Thành Công (Cao Bằng) gồm những xã cũ nào?
Toàn bộ hai xã Quang Thành và Thành Công của huyện Nguyên Bình cũ, theo Nghị quyết 1657/NQ-UBTVQH15.
Tên Thành Công có nghĩa là gì?
Tên trùng với từ Hán Việt thông dụng “thành công” (成功): đạt được kết quả, mục đích như dự định. Chưa tìm được văn bản ghi hoàn cảnh đặt tên xã.
Có bao nhiêu xã tên Thành Công sau sắp xếp 2025?
Hai: một ở Cao Bằng, một ở Thái Nguyên. Cần ghi kèm tên tỉnh.
Vườn quốc gia Phia Oắc – Phia Đén thuộc xã nào?
Chủ yếu trên đất các xã Thành Công, Phan Thanh, Tĩnh Túc; nguồn còn ghi thêm Quang Thành (nay thuộc Thành Công) hoặc Tam Kim.
Diện tích, dân số xã Thành Công?
140,63 km², 5.138 người.
Cùng Huyện Nguyên Bình trước đây
- Xã Bạch Đằng 4.808
- Xã Ca Thành 4.684
- Xã Minh Tâm 8.182
- Xã Nguyên Bình 9.278
- Xã Phan Thanh 6.647
- Xã Tam Kim 5.864
- Xã Tĩnh Túc 5.850
← Toàn bộ 56 xã, phường của Cao Bằng Tra tên xã cũ → mới