Bắc Khánh Vĩnh là xã miền núi thuộc tỉnh Khánh Hòa, ở phía bắc vùng huyện Khánh Vĩnh cũ; xã được lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Khánh Bình và Khánh Đông. Diện tích 144,2 km², dân số 9.199 người.
Tổng quan
Bắc Khánh Vĩnh là xã nhỏ nhất về diện tích trong năm xã kế thừa huyện Khánh Vĩnh cũ của tỉnh Khánh Hòa, nhưng lại có mật độ dân cư cao nhất trong nhóm: 9.199 người trên 144,2 km², khoảng 64 người/km². Xã hình thành từ hai xã Khánh Bình và Khánh Đông; trụ sở đặt tại trụ sở cũ của UBND xã Khánh Bình.
Xã nằm ở phía đông bắc vùng Khánh Vĩnh cũ, tiếp giáp vùng Ninh Hòa. Khánh Đông, một trong hai xã cũ, được báo chí nêu là vùng trồng bưởi da xanh lớn của huyện.
Hai xã cũ vốn là hai trong ba mảnh của xã Khánh Bình thời đầu tái lập huyện (năm 1985); việc sáp nhập năm 2025 vì thế đưa phần lớn vùng đất Khánh Bình xưa trở lại một đơn vị.
Tên gọi và ý nghĩa
Tên mới theo phương hướng. Năm xã kế thừa huyện Khánh Vĩnh đều giữ tên huyện cũ; bốn xã thêm từ chỉ vị trí. Bắc Khánh Vĩnh chỉ phần phía bắc của vùng huyện. Tên không kế thừa tên xã cũ nào: cả Khánh Bình lẫn Khánh Đông đều thôi là tên hành chính.
Phân tích Hán Việt. Bắc là chữ 北 — phương bắc. Khánh trong địa danh Khánh Hòa thường được hiểu là chữ 慶 (mừng, điều lành), Vĩnh là 永 (lâu dài). Phần “Khánh Vĩnh” vì thế mang nghĩa phúc lành lâu bền; cả tên đọc là “phía bắc Khánh Vĩnh”. Vì tên được ghép trong tiếng Việt hiện đại, cách viết chữ Hán chỉ là phiên ngược để giải nghĩa, không phải tên có sẵn trong thư tịch cổ.
Tên các xã cũ. Khánh Bình là một trong bảy xã gốc của huyện năm 1985. Tháng 9/1985 xã này chia ba thành Khánh Bình, Khánh Hiệp và Khánh Đông. Chưa tìm được văn bản giải thích lý do đặt tên Khánh Bình, Khánh Đông. Khánh Hiệp sau này về xã Trung Khánh Vĩnh.
Trùng tên: cả nước không có xã phường nào khác tên Bắc Khánh Vĩnh.
Địa lý
Theo bài tổng hợp trên Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Tây Ninh Hòa ở phía bắc, Nam Ninh Hòa ở phía đông, Diên Lâm ở phía nam, Trung Khánh Vĩnh và một phần tỉnh Đắk Lắk ở phía tây.
Vùng huyện Khánh Vĩnh cũ là thượng nguồn sông Cái Nha Trang; các sông suối tụ về sông Thác Ngựa và sông Chò rồi đổ vào sông Cái. Toàn huyện cũ có độ che phủ rừng khoảng 75%, phần lớn diện tích là đồi núi.
Lịch sử
Vùng đất xã thuộc huyện Diên Khánh trước năm 1985. Khi huyện Khánh Vĩnh được tái lập theo Quyết định 189-HĐBT (1985), xã Khánh Bình là một trong bảy xã đầu tiên.
- 13/9/1985 — Quyết định 230-HĐBT chia xã Khánh Bình thành ba xã: Khánh Bình, Khánh Hiệp và Khánh Đông.
- 30/6/1989 — tỉnh Phú Khánh tách; hai xã thuộc huyện Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 nhập Khánh Bình và Khánh Đông thành xã Bắc Khánh Vĩnh; xã bắt đầu hoạt động từ 1/7/2025, khi cấp huyện chấm dứt.
- 2026 — HĐND xã thông qua phương án sắp xếp thôn, còn bốn thôn: Ba Dùi, Bến Khế, Suối Cau, Suối Thơm (thôn Cà Hon chia vào Ba Dùi và Bến Khế; Suối Sâu nhập Suối Cau).
Trụ sở UBND xã đặt tại thôn Bến Khế.
Cùng đợt chia tách tháng 9/1985, hai xã gốc khác của huyện cũng được chia nhỏ: Khánh Lê thành bốn xã Sơn Thái, Giang Ly, Liên Sang, Cầu Bà; Khánh Minh thành Khánh Nam và Khánh Trung. Bảy xã gốc năm 1985 vì thế trở thành 13 xã và một thị trấn trước năm 2025, rồi gom lại còn năm xã sau sắp xếp.
Dân cư – xã hội
Dân số 9.199 người; mật độ khoảng 64 người/km², cao nhất trong năm xã vùng Khánh Vĩnh cũ nhưng vẫn thuộc loại thưa của tỉnh. Ở cấp huyện cũ, người Raglai chiếm gần một nửa dân số, tiếp đến là người Kinh và người Cơ Ho (T'rin). Số liệu dân tộc riêng cho xã chưa được công bố.
Theo số liệu năm 2010 của huyện cũ, lao động nông nghiệp chiếm 71,53% lực lượng lao động, giảm từ 84,8% năm 2000. Các cơ sở y tế, trường học tuyến trên của vùng tập trung ở xã Khánh Vĩnh.
Kinh tế
Nông – lâm nghiệp là chính. Khánh Đông được báo chí năm 2020 nêu là một trong bốn xã trồng nhiều bưởi da xanh nhất huyện, cùng Khánh Trung, Sông Cầu và Khánh Phú; sản phẩm mang nhãn hiệu tập thể “Bưởi da xanh Khánh Vĩnh”. Năm 2020 cả huyện có khoảng 552 ha bưởi, khoảng 200 ha cho thu hoạch, năng suất bình quân 7 tấn/ha/năm.
Các cây trồng khác của vùng huyện cũ gồm lúa, ngô, mía, khoai mì và rau; đàn gia súc, gia cầm toàn huyện năm 2010 khoảng 49.870 con.
Văn hóa
Văn hóa xã mang hai lớp: phong tục của người Raglai (nghi lễ mừng lúa mới, lễ bỏ mả, nhạc cụ mã la, đàn chapi). Chưa có di tích cấp quốc gia hay cấp tỉnh nào được ghi nhận riêng trên địa bàn xã trong các nguồn đã tra.
Vùng Khánh Vĩnh cũ là căn cứ cách mạng trong kháng chiến; tư liệu cấp huyện kể các địa danh như sân bay dã chiến Hòn Xã, Hòn Nhạn, Soi Mít, Hòn Dù, buôn Gia Lê và căn cứ Hòn Dữ, nhưng chưa xác định địa danh nào nằm trong địa giới xã này.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “thôn …, xã Bắc Khánh Vĩnh, tỉnh Khánh Hòa”. Người dân hai xã cũ Khánh Bình, Khánh Đông làm thủ tục tại trụ sở xã ở Bến Khế.
Bản đồ Xã Bắc Khánh Vĩnh
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Bắc Khánh Vĩnh được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1667/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Khánh Bình | Huyện Khánh Vĩnh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
| Xã Khánh Đông | Huyện Khánh Vĩnh | Tỉnh Khánh Hòa | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Bắc Khánh Vĩnh gồm những xã cũ nào?
Hai xã Khánh Bình và Khánh Đông của huyện Khánh Vĩnh cũ.
Tên Bắc Khánh Vĩnh có nghĩa là gì?
Là phần phía bắc (北) của vùng huyện Khánh Vĩnh cũ; Khánh Vĩnh thường hiểu là phúc lành (慶) lâu bền (永).
Trụ sở xã Bắc Khánh Vĩnh ở đâu?
Tại trụ sở cũ của UBND xã Khánh Bình, thôn Bến Khế.
Xã Bắc Khánh Vĩnh có bao nhiêu thôn?
Sau đợt sắp xếp năm 2026 còn bốn thôn: Ba Dùi, Bến Khế, Suối Cau, Suối Thơm.
Diện tích, dân số xã Bắc Khánh Vĩnh?
144,2 km², 9.199 người.
Cùng Huyện Khánh Vĩnh trước đây
- Xã Khánh Vĩnh 11.204
- Xã Nam Khánh Vĩnh 10.271
- Xã Tây Khánh Vĩnh 7.357
- Xã Trung Khánh Vĩnh 7.772
← Toàn bộ 65 xã, phường của Khánh Hòa Tra tên xã cũ → mới