Hà Huy Tập là phường phía tây và tây nam khu trung tâm tỉnh Hà Tĩnh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Tân Lâm Hương, Thạch Đài và phần còn lại của phường Đại Nài. Diện tích 32,62 km², dân số 28.742 người.
Tổng quan
Phường Hà Huy Tập gồm vùng Đại Nài — nơi đặt đạo thành Hà Tĩnh đầu tiên năm 1816 — và hai xã Thạch Đài, Tân Lâm Hương vốn thuộc huyện Thạch Hà. Tên phường kế tục tên một phường nội thị cũ của thành phố Hà Tĩnh, nhưng địa giới hoàn toàn mới: phường Hà Huy Tập cũ đã nhập vào phường Thành Sen.
Diện tích 32,62 km², dân số 28.742 người, mật độ khoảng 880 người/km² — thưa hơn nhiều so với Thành Sen. Trụ sở Đảng ủy, HĐND, UBND phường đặt tại trụ sở UBND xã Tân Lâm Hương cũ.
Tên gọi và ý nghĩa
Nguồn gốc: phường mang tên Hà Huy Tập (1906–1941), Tổng Bí thư thứ ba của Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương. Ông sinh ngày 24/4/1906 ở làng Kim Nặc, tổng Thổ Ngọa (nay là xã Cẩm Hưng, Hà Tĩnh), trong một gia đình có truyền thống khoa bảng; ông học tiểu học tại thị xã Hà Tĩnh. Tại Đại hội I của Đảng ở Ma Cao (tháng 3/1935), ông được bầu vào Ban Chấp hành Trung ương và làm Bí thư Ban Chỉ huy hải ngoại; tháng 7/1936 ông được cử về nước lập lại Trung ương và giữ chức Tổng Bí thư từ ngày 26/7/1936, trực tiếp chỉ đạo các báo Tiền phong (L'Avant-garde, 1937) và Dân chúng (1938). Ngày 30/3/1938, ông cùng Lê Hồng Phong chủ trì Hội nghị Trung ương lần thứ ba tại Bà Điểm (Gia Định). Ông bị bắt ngày 1/5/1938 tại Sài Gòn, bị bắt lại năm 1940 và bị chính quyền thực dân xử bắn ngày 28/8/1941 tại Sở Rác (nay là khu bệnh viện Hóc Môn, Thành phố Hồ Chí Minh). Hài cốt ông được tìm thấy năm 2009 tại Hóc Môn.
Tên Hà Huy Tập trước đó đặt cho một phường trung tâm của thành phố Hà Tĩnh. Khi phường này nhập vào Thành Sen ngày 1/7/2025, tên được đặt cho đơn vị mới ở phía tây nam — cùng lúc, tên Trần Phú được đặt cho phường Trần Phú.
Chữ Hán: đây là họ tên người. Họ “Hà” của người Việt viết bằng chữ 何. Âm “Huy”, “Tập” mỗi âm ứng với nhiều chữ Hán (như 集 tụ họp, 習 học tập cho “Tập”); chưa tìm được văn bản chữ Hán ghi tên ông, nên không gán chữ và cột Hán Việt để trống.
Tên các đơn vị cũ: Tân Lâm Hương là tên ghép từ ba xã Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương hợp nhất ngày 1/1/2020. Đại Nài gắn với thôn Nài Thị xưa, nơi Gia Long dựng đạo thành năm 1816; nghĩa chữ “Nài” chưa tìm được nguồn giải thích. Thạch Đài ra đời năm 1954, khi xã Linh Đài của huyện Thạch Hà chia thành Thạch Linh, Thạch Xuân, Thạch Đài; cùng năm, xã Thăng Bình chia thành Thạch Bình, Thạch Tân, Thạch Hòa.
Trùng tên: cả nước chỉ có một phường tên Hà Huy Tập sau sắp xếp.
Địa lý
Phía bắc giáp các xã Toàn Lưu và Thạch Hà; phía đông giáp phường Thành Sen và xã Cẩm Bình; phía tây, tây nam giáp xã Thạch Xuân; phía nam giáp xã Cẩm Duệ.
Trên địa bàn có núi Trò (vùng Thạch Lâm cũ, nơi có chùa Tịnh Lâm) và núi Nài ở vùng Đại Nài (nơi có nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài). Hồ Kẻ Gỗ nằm ở phía tây nam huyện Thạch Hà cũ. Tỉnh Hà Tĩnh có mùa nắng từ tháng 4 đến tháng 10 với những đợt gió Lào khô nóng; bão và mưa lớn tập trung từ cuối tháng 7 đến tháng 10.
Lịch sử
Đại Nài: năm 1816 Gia Long lập đạo thành Hà Tĩnh tại thôn Nài Thị; năm 1831 khi lập tỉnh, tỉnh thành dời về Trung Tiết (nay trong phường Thành Sen). Đạo thành Đại Nài hiện không còn dấu tích. Ngày 22/7/1989, xã Đại Nài cùng Thạch Linh, Thạch Phú, Thạch Quý, Thạch Trung, Thạch Yên chuyển từ huyện Thạch Hà về thị xã Hà Tĩnh; đến năm 2025 Đại Nài là một phường của thành phố Hà Tĩnh.
Thạch Đài, Tân Lâm Hương: thuộc huyện Thạch Hà. Ngày 1/1/2020, theo Nghị quyết 819/NQ-UBTVQH14, ba xã Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương hợp thành xã Tân Lâm Hương (20,59 km², 14.214 người). Từ 1/1/2025, Tân Lâm Hương và Thạch Đài cùng chín xã khác của Thạch Hà chuyển về thành phố Hà Tĩnh.
1/7/2025: khoản 61 Điều 1 Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ xã Tân Lâm Hương, xã Thạch Đài và phần còn lại của phường Đại Nài (sau khi một phần đã nhập vào Thành Sen) thành phường Hà Huy Tập.
Dân cư – xã hội
28.742 người trên 32,62 km². Riêng xã Tân Lâm Hương khi mới lập (2020) có 14.214 người trên 20,59 km². Các nguồn đã tra chưa công bố số liệu dân tộc, tôn giáo riêng cho phường mới. Làng Phái Thượng (Thạch Lâm cũ) là một trong các làng cổ được ghi nhận qua tục lễ đầu năm.
Kinh tế
Phường nằm sát khu trung tâm Thành Sen; năm 2025 HĐND tỉnh thông qua nghị quyết đặt tên mới 28 tuyến đường và kéo dài 8 tuyến ở các phường Thành Sen, Hà Huy Tập, Trần Phú và một số xã. Các nguồn đã tra chưa nêu khu công nghiệp hay làng nghề trên địa bàn phường.
Văn hóa – di tích
- Nghĩa trang liệt sĩ Núi Nài — thuộc vùng phường Đại Nài cũ; vì Đại Nài được chia cho cả Thành Sen và Hà Huy Tập, địa chỉ mới của nghĩa trang cần đối chiếu bản đồ địa giới.
- Chùa Tịnh Lâm trên núi Trò — vùng xã Thạch Lâm cũ.
- Lễ đốt lửa đầu năm ở làng Phái Thượng (Thạch Lâm cũ) — tục lệ đầu xuân của làng.
- Miếu Kè — vùng xã Thạch Hương cũ.
- Dấu tích lịch sử đạo thành Đại Nài (1816) — không còn trên mặt đất, chỉ còn trong thư tịch.
Phường thuộc vùng dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh, di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (UNESCO, 2014).
Bản đồ Phường Hà Huy Tập
Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Phường Hà Huy Tập được lập từ 3 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Phường Đại Nài | Thành phố Hà Tĩnh | Tỉnh Hà Tĩnh | một phần |
| Xã Thạch Đài | Thành phố Hà Tĩnh | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
| Xã Tân Lâm Hương | Thành phố Hà Tĩnh | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Phường Hà Huy Tập gồm những đơn vị cũ nào?
Xã Tân Lâm Hương, xã Thạch Đài và phần còn lại của phường Đại Nài (phần kia nhập vào phường Thành Sen).
Tên Hà Huy Tập có nghĩa là gì?
Là tên Tổng Bí thư Hà Huy Tập (1906–1941), sinh ở làng Kim Nặc, nay là xã Cẩm Hưng, Hà Tĩnh.
Phường Hà Huy Tập cũ nay thuộc đâu?
Phường cũ ở trung tâm thành phố Hà Tĩnh đã nhập trọn vào phường Thành Sen.
Tên Tân Lâm Hương từ đâu ra?
Ghép từ ba xã Thạch Tân, Thạch Lâm, Thạch Hương hợp nhất ngày 1/1/2020.
Phường Hà Huy Tập rộng bao nhiêu?
32,62 km², dân số 28.742 người.
Cùng Thành phố Hà Tĩnh trước đây
- Phường Thành Sen 90.983
- Phường Trần Phú 38.404
- Xã Cẩm Bình 25.305
- Xã Đồng Tiến 18.614
- Xã Thạch Khê 17.528
- Xã Thạch Lạc 17.682
← Toàn bộ 69 xã, phường của Hà Tĩnh Tra tên xã cũ → mới