Phường Bãi Cháy

Tổng quan

Phường Bãi Cháy nằm ở bờ tây eo Cửa Lục, đối diện khu Hòn Gai, thuộc Thành phố Quảng Ninh (tên gọi từ 1/9/2026; khi phường được lập ngày 1/7/2025, Quảng Ninh còn là tỉnh). Đây là khu du lịch lâu đời và lớn nhất ven vịnh Hạ Long: dải khách sạn, bãi tắm, cảng tàu du lịch, công viên giải trí và khu đô thị lấn biển Hùng Thắng.

Phường có diện tích 25,39 km², dân số 42.108 người, mật độ khoảng 1.658 người/km². Trụ sở Đảng ủy, HĐND và UBND đặt tại trụ sở phường Bãi Cháy cũ.

Bên cạnh du lịch, Bãi Cháy còn là cửa ngõ cảng biển: cảng nước sâu Cái Lân và cảng xăng dầu B12 đều nằm bên bờ vịnh Cửa Lục thuộc địa bàn phường. Hai vai trò này — du lịch biển và cảng công nghiệp — chia đôi không gian phường dọc theo quốc lộ 18.

Tên gọi và ý nghĩa

Phường mới giữ nguyên tên phường Bãi Cháy cũ, đơn vị lớn hơn và nổi tiếng hơn trong hai đơn vị hợp thành; tên Hùng Thắng còn lại trong tên các khu phố (Hùng Thắng 1, 2, 3, 4A, 4B).

Một tên thuần Việt

Bãi Cháy là tên tiếng Việt, không phải tên Hán Việt: âm cháy không có chữ Hán Việt tương ứng (tra trên Wiki Ngôn Ngữ, xem mục từ Bãi Cháy). Tên cổ của vùng là Vạ Cháy; tài liệu thời Pháp ghi Vat Chay hoặc Île aux buissons (đảo bụi rậm).

Có hai cách giải thích nguồn gốc tên, được lưu truyền song song:

• Theo nghề biển: đây là bãi cát nơi ngư dân kéo thuyền gỗ lên, đốt lá phi lao hơ đáy và mạn thuyền để diệt con hà bám ăn gỗ; lửa khói quanh năm nên gọi là bãi Cháy.
• Theo dã sử: năm 1288, đoàn thuyền lương quân Nguyên do Trương Văn Hổ chỉ huy bị tướng nhà Trần Trần Khánh Dư đánh đốt; thuyền giặc cháy trôi dạt vào bờ, gió mùa đông bắc thổi lửa vào khu rừng hanh khô bờ tây Cửa Lục, rừng cháy nên đất mang tên Cháy.

Cách giải thích thứ hai là truyền thuyết địa phương, chưa có văn bản cổ xác nhận vị trí trận đánh trùng với bãi này.

Hùng Thắng

Tên đơn vị hợp thành Hùng Thắng là tên Hán Việt kiểu đặt thời kháng chiến: 雄 (hùng — mạnh mẽ, anh hùng) và 勝 (thắng — chiến thắng), thường hiểu là “chiến thắng oai hùng”. Trong cả nước hiện chỉ có một phường Bãi Cháy.

Địa lý

Bãi Cháy vốn là một đảo hình thoi dài khoảng 6 km, chỗ rộng nhất 2 km, địa hình đồi, điểm cao nhất 162 m; phía bắc là vịnh Cửa Lục, phía nam nhìn ra vịnh Hạ Long. Quốc lộ 18A mở từ những năm 1930 chạy dọc phía bắc, đường Hạ Long (xây từ năm 1959) chạy dọc bờ nam. Ngoài khơi gần bờ là đảo Rều, cách bờ khoảng 300 m.

Bờ nam có bãi tắm nhân tạo dài hơn 1.000 m; phía sau là dải đồi thấp có rừng thông xen biệt thự và khách sạn. Phía tây, khu Hùng Thắng là vùng bãi triều được san lấp thành khu đô thị mới. Phía đông, eo Cửa Lục hẹp khoảng 1 km ngăn Bãi Cháy với phường Hồng Gai; phía tây giáp phường Tuần Châu, phía bắc và tây bắc là phường Việt Hưng.

Vịnh Cửa Lục rộng khoảng 18 km², chỗ sâu nhất 17 m, nhận nước các sông Diễn Vọng, Trới, Đồng Giang… rồi thông ra vịnh Hạ Long qua eo Cửa Lục. Trên mặt vịnh Hạ Long, các làng chài Cửa Vạn, Ba Hang, Cặp Dè được ghi nhận thuộc địa bàn phường Bãi Cháy.

Lịch sử

Trước năm 1979, Bãi Cháy là một thị trấn rộng của thị xã Hồng Gai, giáp xã Việt Hưng và huyện Hoành Bồ. Ngày 16/1/1979, phần phía tây được tách lập thị trấn Giếng Đáy. Theo Quyết định 63-HĐBT ngày 10/9/1981, thị trấn Bãi Cháy chuyển thành phường Bãi Cháy. Bến phà Bãi Cháy là đầu mối giao thông huyết mạch, bị máy bay Mỹ đánh phá nhiều lần và ba lần được phong danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Xã Hùng Thắng thuộc thị xã Hồng Gai từ sau năm 1975; ngày 1/10/2003 xã chuyển thành phường Hùng Thắng. Năm 2006, cầu Bãi Cháy hoàn thành, chấm dứt hơn nửa thế kỷ qua lại bằng phà.

Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 ngày 16/6/2025 nhập toàn bộ phường Hùng Thắng và phường Bãi Cháy thành phường Bãi Cháy mới, hoạt động từ 1/7/2025. Từ 1/9/2026, theo Nghị quyết 36/2026/QH16, phường thuộc Thành phố Quảng Ninh.

Dân cư – xã hội

Dân cư phường gồm ba lớp chính: cư dân lâu đời ven bãi biển và ven vịnh Cửa Lục; người lao động ngành du lịch, khách sạn, cảng và đóng tàu từ nhiều địa phương đến; và cư dân các khu đô thị mới ở Hùng Thắng. Một bộ phận dân vạn chài từng sống trên thuyền, nhà bè ở các làng chài trong vịnh, nhiều hộ nay đã lên bờ định cư và chuyển sang làm dịch vụ du lịch.

Trên địa bàn có hệ thống trường mầm non, tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông; nhiều trường đã được xây cao tầng. Do lượng khách đông theo mùa, các dịch vụ y tế, an ninh, vệ sinh môi trường của phường chịu áp lực lớn vào mùa hè.

Kinh tế

Du lịch và lưu trú là trụ cột. Khách sạn, nhà nghỉ tập trung ở đường Hạ Long, phố Vườn Đào, phố Anh Đào và khu Cái Dăm, nhiều cơ sở đạt chuẩn 4–5 sao; cảng tàu khách quốc tế và bến tàu du lịch Bãi Cháy là điểm xuất phát của phần lớn các tuyến tham quan vịnh. Tổ hợp vui chơi Sun World Hạ Long với cáp treo và công viên giải trí do Sun Group đầu tư làm khu bãi biển đông khách quanh năm.

Cảng và công nghiệp: cảng Cái Lân là cảng nước sâu thuộc cụm cảng Hòn Gai, bến số 1 khai thác từ năm 1997, có khả năng đón tàu 1–5 vạn tấn và tàu container cỡ lớn; cảng xăng dầu B12 là cảng chuyên dùng, đầu mối hệ thống đường ống dẫn xăng dầu cung cấp cho các tỉnh phía bắc. Khu vực Cái Lân còn có các nhà máy đóng tàu, chế biến dầu thực vật, bột mì, gắn với khu công nghiệp Cái Lân.

Văn hóa – di tích

Đền Cái Lân vốn là nơi ngư dân thờ Mẫu Thoải (Mẫu Thủy), vị thần sông nước trong tín ngưỡng thờ Mẫu; nay là điểm lễ bái quen thuộc của người đi biển và du khách. Trong vịnh, các làng chài như Cửa Vạn lưu giữ nếp sống vạn chài — nhà nổi, thuyền nan, nghề lưới — trở thành điểm tham quan văn hóa trên vịnh.

Đời sống văn hóa của phường gắn với mùa du lịch: các sự kiện Carnaval, lễ hội du lịch Hạ Long thường tổ chức ở khu Bãi Cháy. Ẩm thực bày bán chủ yếu là hải sản vịnh — mực, ngán, tu hài, sò huyết, ghẹ, cù kỳ — chế biến kiểu dân biển Quảng Ninh.

Du lịch

Từ cảng tàu Bãi Cháy, các tuyến tham quan đưa khách vào vùng lõi di sản vịnh Hạ Long — nơi UNESCO công nhận Di sản thiên nhiên thế giới năm 1994 (giá trị thẩm mỹ) và năm 2000 (giá trị địa chất – địa mạo) — với các điểm như động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, hang Sửng Sốt, hòn Gà Chọi, đảo Ti Tốp. Trên bờ có bãi tắm Bãi Cháy, Sun World Hạ Long, chợ đêm và dải phố khách sạn. Đầu cầu Bãi Cháy là điểm ngắm toàn cảnh eo Cửa Lục.

Giao thông

Quốc lộ 18 chạy qua phường và vượt eo Cửa Lục bằng cầu Bãi Cháy — cầu dây văng một mặt phẳng dây dài 903 m, nhịp chính 435 m, tĩnh không thông thuyền 50 m, thông xe ngày 2/12/2006. Nút giao Cái Dăm là điểm gặp của các trục đường Hạ Long, Bãi Cháy và Hoàng Quốc Việt. Đường thủy có cảng Cái Lân, cảng B12 và các cảng tàu du lịch; tuyến đường sắt Yên Viên – Hạ Long – Cái Lân phục vụ vận tải hàng hóa tới cảng.

Hành chính

Địa chỉ ghi theo dạng: [số nhà, đường/khu phố], phường Bãi Cháy, Thành phố Quảng Ninh. Các địa chỉ cũ “phường Hùng Thắng, TP Hạ Long” nay thuộc phường Bãi Cháy; tên khu phố Hùng Thắng vẫn được giữ. Thủ tục cấp xã làm tại trung tâm phục vụ hành chính công đặt ở trụ sở phường Bãi Cháy cũ.

Bản đồ Phường Bãi Cháy

Ghim đặt tại vị trí trụ sở phường. Mở trên Google Maps ↗

Xã, phường cũ hợp thành

Phường Bãi Cháy được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1679/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:

Cùng Thành phố Hạ Long trước đây

• Phường Cao Xanh 32.809
• Phường Hà Lầm 47.747
• Phường Hạ Long 52.905
• Phường Hà Tu 29.643
• Phường Hoành Bồ 28.534
• Phường Hồng Gai 51.333
• Phường Tuần Châu 14.904
• Phường Việt Hưng 51.787
• Xã Kỳ Thượng 5.918
• Xã Lương Minh 5.608
• Xã Quảng La 9.183
• Xã Thống Nhất 17.310