Hồng Lộc là xã thuộc tỉnh Hà Tĩnh, lập ngày 1/7/2025 theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 trên cơ sở hai xã Hồng Lộc và Tân Lộc — hai xã gốc Can Lộc, từ 2007 thuộc huyện Lộc Hà. Diện tích 33,78 km², dân số 17.042 người.
Tổng quan
Trong tám xã của vùng Thạch Hà cũ, Hồng Lộc là xã duy nhất mà cả hai đơn vị hợp thành đều mang dạng tên “X + Lộc” của huyện Can Lộc: xã Hồng Lộc và xã Tân Lộc. Hai xã này rời Can Lộc năm 2007 để vào huyện Lộc Hà, sang đầu năm 2025 theo Lộc Hà nhập vào Thạch Hà, rồi từ 1/7/2025 trở thành một xã của tỉnh Hà Tĩnh.
Xã rộng 33,78 km², dân số 17.042 người, mật độ khoảng 504 người/km². Trụ sở xã đặt tại trụ sở UBND xã Tân Lộc cũ. Di tích tiêu biểu là đình Đỉnh Lự ở Tân Lộc, dựng từ thế kỷ XVI, thờ danh tướng Nguyễn Xí, đã được xếp hạng di tích cấp quốc gia.
Tên gọi và ý nghĩa
Giữ tên xã Hồng Lộc cũ. Nghị quyết 1665 nhập Tân Lộc vào Hồng Lộc và lấy tên Hồng Lộc cho xã mới. Báo Hà Tĩnh cho biết nhiều tên “đã đi vào tiềm thức của người dân” được giữ nguyên trong đợt đặt tên năm 2025; báo không nêu lý do riêng cho Hồng Lộc.
Lớp tên “… Lộc” của vùng Can Lộc. Nhiều xã gốc Can Lộc mang chữ “Lộc” đứng sau: trong bảy xã Can Lộc chuyển sang huyện Lộc Hà năm 2007 đã có năm xã như vậy — Hồng Lộc, Tân Lộc, Thịnh Lộc, An Lộc, Bình Lộc; các xã mới ở vùng Can Lộc hôm nay cũng có Tùng Lộc, Xuân Lộc, Đồng Lộc. Chữ này trùng với chữ cuối của tên huyện Can Lộc. Hồng Lộc giữ dạng tên ấy dù nay không còn thuộc vùng Can Lộc.
Phân tích Hán Việt. Chữ Lộc thường được hiểu là 祿 — phúc lộc, bổng lộc, sự thịnh vượng. Âm Hồng có nhiều chữ: 洪 (lớn, rộng; nước lớn), 紅 (đỏ), 鴻 (chim hồng). Chưa tìm được văn bản ghi chữ Hán của tên xã nên bài không khẳng định chữ nào và không giải nghĩa cả tên.
Tên xã Tân Lộc: âm Tân trong địa danh thường là 新 (mới). Tên Tân Lộc nay không còn là tên đơn vị hành chính.
Trùng tên: trong danh mục cấp xã hiện hành chỉ có một xã Hồng Lộc. Cần phân biệt với phường Bắc Hồng Lĩnh, Nam Hồng Lĩnh (thị xã Hồng Lĩnh cũ) và xã Lộc Hà — các tên dễ lẫn khi nói nhanh.
Địa lý
Hồng Lộc nằm ở phía bắc vùng Thạch Hà cũ, tiếp giáp vùng Can Lộc và Nghi Xuân. Theo Wikipedia tiếng Việt, xã giáp Cổ Đạm ở phía bắc, Đông Kinh và Mai Phụ ở phía nam, Lộc Hà ở phía đông, Tùng Lộc ở phía tây.
Xã không giáp biển. Tài liệu về huyện Lộc Hà cũ mô tả địa hình phần lớn bằng phẳng, thấp dần về phía biển, xen vài đồi thấp như Bằng Sơn (khoảng 230 m) và Tiên Am (khoảng 100 m) — hai ngọn đồi này nằm ở các xã láng giềng là Lộc Hà (Tiên Am, Bằng Sơn) và Mai Phụ (Bằng Sơn), không thuộc địa bàn Hồng Lộc. Khí hậu nhiệt đới gió mùa của Bắc Trung Bộ.
Lịch sử
Trước năm 2007, Hồng Lộc và Tân Lộc là xã của huyện Can Lộc.
- 7/2/2007 — Nghị định 20/2007/NĐ-CP chuyển bảy xã của Can Lộc (Ích Hậu, Hồng Lộc, Phù Lưu, Bình Lộc, Tân Lộc, An Lộc, Thịnh Lộc — tổng 7.579,8 ha, 43.204 nhân khẩu) sang huyện Lộc Hà mới lập. Huyện mới gồm 13 xã — bảy xã gốc Can Lộc và sáu xã gốc Thạch Hà — với huyện lỵ đặt tại xã Thạch Bằng.
- 1/1/2025 — Nghị quyết 1283/NQ-UBTVQH15 nhập phần còn lại của huyện Lộc Hà vào huyện Thạch Hà.
- 16/6/2025 — Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 nhập toàn bộ Tân Lộc và Hồng Lộc thành xã Hồng Lộc; hiệu lực 1/7/2025.
Bảy xã Can Lộc nói trên nay nằm rải ở bốn xã mới: Hồng Lộc, Lộc Hà (Thịnh Lộc, An Lộc, Bình Lộc), Mai Phụ (Phù Lưu) và Đông Kinh (Ích Hậu).
Dân cư và xã hội
17.042 người, mật độ khoảng 504 người/km² — thấp hơn ba xã Lộc Hà, Thạch Hà, Mai Phụ (đều trên 900 người/km²) nhưng cao hơn các xã vùng đồi phía tây như Toàn Lưu, Thạch Xuân. Dân cư sống trong các thôn; đình làng, nhà thờ họ là nơi sinh hoạt cộng đồng.
Cuối năm 2023, huyện Lộc Hà cũ — mà Hồng Lộc, Tân Lộc là hai xã — có 105.581 người trên 116,97 km².
Kinh tế
Tài liệu về huyện Thạch Hà ghi kinh tế vùng gồm nông nghiệp (lúa, mía, lạc, khoai lang, chăn nuôi) và thủy sản; Hồng Lộc không giáp biển nên thuộc mảng nông nghiệp. Thương mại – dịch vụ quy mô nhỏ, theo các trục đường liên xã nối sang Lộc Hà (trung tâm huyện Lộc Hà cũ) và vùng Can Lộc.
Văn hóa và di tích
- Đình Đỉnh Lự (còn viết Đĩnh Lữ) — ở rìa tây nam xã Tân Lộc cũ, dựng thế kỷ XVI, thờ Nguyễn Xí (1397–1465), công thần khai quốc nhà Hậu Lê, tham gia khởi nghĩa Lam Sơn từ năm 1418. Đình là nơi sinh hoạt tín ngưỡng của dân làng và đã được xếp hạng di tích lịch sử cấp quốc gia.
Dân ca ví, giặm Nghệ Tĩnh — UNESCO ghi danh năm 2014 — là di sản chung của cả vùng.
Hành chính
Địa chỉ mới ghi: “…, xã Hồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh”, không còn cấp huyện. Giấy tờ cũ ghi “xã Tân Lộc, huyện Lộc Hà” hay “xã Hồng Lộc, huyện Can Lộc” (trước 2007) đều chỉ về địa bàn xã hiện nay. Người dân làm thủ tục tại trụ sở UBND xã, đặt ở trụ sở UBND xã Tân Lộc cũ.
Bản đồ Xã Hồng Lộc
Ghim đặt tại vị trí trụ sở xã. Mở trên Google Maps ↗
Xã, phường cũ hợp thành
Xã Hồng Lộc được lập từ 2 đơn vị cấp xã cũ theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
| Đơn vị cũ | Huyện, quận, thị xã cũ | Tỉnh cũ | Phạm vi |
|---|---|---|---|
| Xã Hồng Lộc | Huyện Thạch Hà | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
| Xã Tân Lộc | Huyện Thạch Hà | Tỉnh Hà Tĩnh | toàn bộ |
Hỏi đáp nhanh
Xã Hồng Lộc gồm những xã cũ nào?
Hai xã Hồng Lộc và Tân Lộc (huyện Thạch Hà, trước 2025 thuộc huyện Lộc Hà), theo Nghị quyết 1665/NQ-UBTVQH15, hiệu lực 1/7/2025.
Tên Hồng Lộc có nghĩa là gì?
Là tên xã cũ được giữ lại. Chữ Lộc thường hiểu là 祿 (phúc lộc), theo lớp tên “… Lộc” của vùng Can Lộc; chữ Hồng có thể là 洪, 紅 hoặc 鴻 — chưa có văn bản xác nhận.
Đình Đỉnh Lự ở đâu, thờ ai?
Ở xã Tân Lộc cũ, nay thuộc xã Hồng Lộc; thờ danh tướng Nguyễn Xí, là di tích cấp quốc gia.
Hồng Lộc có phải thuộc Can Lộc không?
Trước 2007 thì có. Từ 2007 thuộc huyện Lộc Hà, đầu 2025 thuộc huyện Thạch Hà; nay là xã trực thuộc tỉnh Hà Tĩnh.
Trụ sở xã Hồng Lộc ở đâu?
Tại trụ sở UBND xã Tân Lộc cũ.
Cùng Huyện Thạch Hà trước đây
- Xã Đông Kinh 20.986
- Xã Lộc Hà 40.979
- Xã Mai Phụ 29.828
- Xã Thạch Hà 31.220
- Xã Thạch Xuân 16.015
- Xã Toàn Lưu 18.784
- Xã Việt Xuyên 16.986
← Toàn bộ 69 xã, phường của Hà Tĩnh Tra tên xã cũ → mới